Khả năng xây dựng Đại kim tự tháp Giza của người Ai Cập cổ đại mà không cần máy móc hay công nghệ hiện đại đã khiến các nhà khoa học vừa kinh ngạc vừa bối rối trong nhiều thập kỷ.
Tuy nhiên, bí ẩn về quá trình xây dựng vĩ đại này có thể vừa được giải đáp nhờ một công trình của nhà nghiên cứu Vicente Luis Rosell Roig. Trong một công trình công bố trên tạp chí Nature, ông đưa ra bằng chứng toán học cho thấy người Ai Cập đã sử dụng một hệ thống các đường dốc xoắn ốc lõm vào bên trong cấu trúc để vận chuyển những khối đá dùng xây dựng kim tự tháp.
Đại kim tự tháp Giza – kim tự tháp lớn nhất của Ai Cập – được xây dựng vào khoảng năm 2560 trước Công nguyên làm lăng mộ cho Pharaoh Khufu. Công trình được ước tính chứa khoảng 2,3 triệu khối đá, mỗi khối nặng từ 2,5 đến 15 tấn.
Để hoàn thành công trình trong 27 năm trị vì của Khufu, trung bình cứ ba phút phải có một khối đá được đặt vào vị trí. Tuy nhiên, giới nghiên cứu từ lâu vẫn tranh luận về cách công trình khổng lồ này có thể được hoàn thành trong khoảng thời gian ngắn như vậy.
Một số giả thuyết cho rằng người Ai Cập sử dụng các đường dốc bên ngoài để kéo đá lên cao. Tuy nhiên, những đường dốc này cũng sẽ đòi hỏi khối lượng vật liệu xây dựng khổng lồ, trong khi đến nay chưa có bằng chứng khảo cổ rõ ràng nào về sự tồn tại của chúng.
Một giả thuyết khác cho rằng một đường dốc duy nhất được xây dựng bên trong kim tự tháp, xoắn lên theo cấu trúc công trình rồi dần được lấp kín từ trên xuống khi việc xây dựng diễn ra.
Tuy nhiên, mô hình toán học của Roig cho thấy nếu chỉ sử dụng một đường dốc như vậy, quá trình xây dựng sẽ mất gần nửa thế kỷ mới hoàn thành.
Thay vào đó, ông cho rằng có bốn đường dốc lõm vào bên trong cùng xoắn quanh kim tự tháp, mỗi đường bắt đầu từ một vị trí khác nhau gần chân công trình. Sau khi phần chính của kim tự tháp hoàn thành, các đường dốc này sẽ được lấp kín. Mô hình máy tính do ông xây dựng cho thấy phương án này cho phép công trình được hoàn thành trong khung thời gian 27 năm.
“Đây là một cách giải thích rất thú vị về quá trình xây dựng kim tự tháp,” Tiến sĩ Roland Enmarch, chuyên gia Ai Cập học tại Đại học Liverpool, nhận xét.
“Giả thuyết này sẽ cần được kiểm chứng bằng thêm nhiều bằng chứng, chẳng hạn các kết quả quét cho thấy những bất thường trong cấu trúc tại các góc, nơi đường dốc được cho là đã đổi hướng đột ngột.
“Tuy nhiên, công trình nghiên cứu có vẻ khá thuyết phục. Đại kim tự tháp Giza không phải là kim tự tháp đầu tiên hay cuối cùng của Ai Cập, vì vậy nghiên cứu này cũng có thể giúp làm sáng tỏ cách những kim tự tháp khác được xây dựng,” Tiến sĩ Roland Enmarch nói.
Một số kim tự tháp hùng vĩ tại Ai Cập. Ảnh: Getty Images
Mô hình 3D cấu hình bốn đường dốc lõm bên trong hoạt động song song được cho là phương pháp mà người Ai Cập sử dụng trong quá trình xây dựng Đại kim tự tháp Giza. Ảnh: npj Heritage Science
