Trong hơn 25 năm qua, chương trình TIME Best Inventions đã vinh danh các sản phẩm, phần mềm và dịch vụ góp phần định hình thế giới, từ những đột phá trong khoa học, công nghệ đến các sáng kiến giúp cuộc sống tốt đẹp hơn, thông minh hơn và thú vị hơn.
Mỗi năm, ban biên tập TIME tuyển chọn những đổi mới mang tính đột phá nhất trên thế giới. Năm nay, tạp chí vinh danh 300 phát minh.
Mực in từ tảo, vật liệu thay thế nhựa, thiết bị biến nước biển thành nước uống và đồng phục học sinh có thể điều chỉnh theo sự phát triển của trẻ nằm trong số những sáng kiến trong lĩnh vực phát triển bền vững và bảo vệ môi trường được TIME vinh danh trong danh sách Những Phát minh Tốt nhất năm 2026. Dưới đây là 15 sáng kiến nổi bật do The Ethicalist tuyển chọn từ danh sách này.
1. Alvéole Aura: Theo dõi đa dạng sinh học đô thị
Alvéole Aura, nền tảng công nghệ sử dụng trí tuệ nhân tạo (AI), giúp theo dõi đa dạng sinh học tại các thành phố, nơi công viên, vườn cây, mái nhà xanh và dải cây ven đường có thể trở thành môi trường sống cho các loài thụ phấn và động vật hoang dã. Dữ liệu thu thập được giúp doanh nghiệp, chủ đầu tư và nhà quy hoạch đánh giá hiệu quả của các hoạt động bảo vệ thiên nhiên.
2. AMSilk Yarn: Sợi sinh học lấy cảm hứng từ tơ nhện
AMSilk sử dụng công nghệ sinh học để tạo ra protein mô phỏng tơ tằm, sau đó chuyển thành sợi dệt mà không cần nuôi tằm. Sản phẩm hướng đến ngành thời trang vốn gây nhiều áp lực lên môi trường do rác thải dệt may và việc sử dụng sợi tổng hợp có nguồn gốc từ dầu mỏ.
3. AORA México: Mỹ phẩm không bao bì nhựa
Thương hiệu mỹ phẩm AORA México sử dụng các thành phần có thể truy xuất nguồn gốc, cùng bao bì bằng thiếc, nhôm và gỗ thay cho nhựa. Thiết kế bao bì từ một loại vật liệu nhằm giúp việc tái chế thuận tiện hơn. Công ty còn hợp tác với tổ chức rePurpose Global để tài trợ thu gom lượng rác thải nhựa tương đương chín lần khối lượng sản phẩm bán ra.
4. Atoco: Thu nước uống trực tiếp từ không khí
Atoco phát triển vật liệu có cấu trúc nhiều lỗ rỗng, có khả năng giữ các phân tử nước trong không khí, kể cả ở môi trường rất khô, rồi giải phóng để thu gom. Công nghệ này có thể mở thêm nguồn nước sạch cho các khu vực khan hiếm nước. Công ty cũng phát triển hệ thống tận dụng nhiệt thải từ trung tâm dữ liệu để vận hành quá trình thu nước, đồng thời có khả năng giảm nhu cầu làm mát các cơ sở này.
5. Bosch Microplastic Filter: Giữ vi nhựa ngay từ máy giặt
Quần áo làm từ sợi tổng hợp giải phóng những sợi nhỏ trong quá trình giặt. Chúng theo nước thải ra môi trường, góp phần gây ô nhiễm sông, hồ và đại dương. Bộ lọc vi nhựa của Bosch được thiết kế để giữ lại các sợi này ngay trong quá trình giặt, hạn chế lượng vi nhựa đi vào hệ thống nước thải.
6. ClarosTechUV: Phân hủy hóa chất khó phân hủy trong nước
PFAS là nhóm hóa chất tổng hợp được sử dụng trong nhiều sản phẩm, từ quần áo chống thấm đến chảo chống dính. Chúng tồn tại lâu trong môi trường và có liên quan đến những nguy cơ đối với sức khỏe. Hệ thống ClarosTechUV sử dụng công nghệ tia cực tím để phân hủy PFAS, thay vì chỉ lọc và giữ chúng lại như các phương pháp thông thường.
7. Excelsa Coffee: Giống cà phê thích ứng với biến đổi khí hậu
Nhiệt độ tăng, hạn hán và dịch bệnh đang đe dọa các vùng trồng cà phê. Trong khi đó, giống Arabica, cùng Robusta chiếm khoảng 99% lượng cà phê tiêu thụ toàn cầu, khá nhạy cảm với điều kiện canh tác. Cà phê Excelsa có khả năng chịu hạn và kháng bệnh tốt hơn, được kỳ vọng trở thành lựa chọn bổ sung giúp nông dân thích ứng với khí hậu thay đổi.
8. HiveKeepers Micro Honey Harvester: Thu hoạch mật ong quy mô nhỏ
Thiết bị chạy bằng pin sạc này giúp đơn giản hóa việc lấy mật ong. Các khay tổ ong chuyên dụng được đưa trực tiếp vào máy để quay tách mật, giảm nhu cầu sử dụng thiết bị cồng kềnh và đắt tiền. Sáng kiến hướng đến những người nuôi ong quy mô nhỏ, giúp rút ngắn quá trình thu hoạch từ hàng giờ xuống còn vài phút.
9. Hoymiles HiFlow Pro: Điện mặt trời cho căn hộ
Hoymiles HiFlow Pro là thiết bị cỡ máy tính bảng, kết nối với các tấm pin mặt trời nhỏ đặt trên ban công hoặc sân hiên. Thiết bị cắm vào ổ điện trong nhà, giúp người thuê nhà và cư dân chung cư sử dụng điện mặt trời mà không cần lắp đặt hệ thống trên mái. Người dùng có thể kết nối tối đa bốn thiết bị để tăng công suất và theo dõi sản lượng điện qua ứng dụng.
10. Inertia Prism Pads: Băng vệ sinh không chứa nhựa
Được phát triển bởi bốn nhà khoa học nữ tại Viện Khoa học và Công nghệ Tiên tiến Hàn Quốc (KAIST), Inertia Prism Pads sử dụng Labocell, vật liệu cellulose có nguồn gốc thực vật, thấm hút tốt và có khả năng phân hủy sinh học. Sản phẩm không chứa nhựa, hương liệu, clo hay chất tạo màu, hướng đến giảm rác thải từ các sản phẩm vệ sinh phụ nữ.
11. Living Ink Algae Black: Mực đen từ tảo
Bột màu đen truyền thống thường được sản xuất từ nguyên liệu có nguồn gốc dầu mỏ, gây phát thải khí nhà kính. Living Ink Technologies phát triển Algae Black từ sinh khối tảo thải bỏ. Theo công ty, vật liệu này không sử dụng dầu mỏ và có khả năng hấp thụ nhiều carbon hơn lượng phát thải trong quá trình sản xuất. Mực có thể được ứng dụng trong in ấn, bao bì, dệt may và nhiều sản phẩm tiêu dùng.
12. Royal Robbins Salathé Sun Hoodie: Chống muỗi không cần hóa chất
Áo chống nắng Salathé của Royal Robbins sử dụng vải dệt chặt để hạn chế muỗi đốt, thay vì xử lý bằng hóa chất xua côn trùng. Sản phẩm được giới thiệu có khả năng ngăn khoảng 92% vết muỗi đốt, đồng thời bảo vệ da trước tia cực tím theo chỉ số UPF 40+. Thiết kế nhẹ và thoáng khí phù hợp cho hoạt động ngoài trời.
13. Style Her Empowered: Đồng phục học sinh lớn lên cùng trẻ
Tại một số khu vực ở châu Phi, chi phí mua đồng phục mới khi trẻ lớn nhanh có thể trở thành rào cản đối với việc đến trường của các bé gái. Style Her Empowered phát triển đồng phục có thể điều chỉnh theo sự phát triển của người mặc, giúp kéo dài thời gian sử dụng và giảm chi phí cho gia đình.
14. Vital Lyfe Access: Biến nước biển thành nước uống
Vital Lyfe Access là thiết bị khử muối và lọc nước biển bằng công nghệ thẩm thấu ngược, có kích thước gần bằng thùng giữ lạnh và nặng khoảng 11 kg. Theo nhà sản xuất, thiết bị có thể tạo ra tối đa 23 lít nước ngọt mỗi giờ. Sản phẩm được thiết kế để sử dụng thuận tiện tại những nơi cần nguồn nước uống di động.
15. Von Holzhausen Liquidplant: Vật liệu sinh học thay thế nhựa
Liquidplant là vật liệu nhựa sinh học được tạo ra từ đường lên men và dầu hạt, hướng đến khả năng phân hủy sinh học và tái chế. Vật liệu này được thiết kế để có độ bền và độ linh hoạt tương đương nhựa thông thường, đồng thời đã được ứng dụng trong đệm giày và phụ kiện công nghệ. Công ty dự kiến bắt đầu sản xuất thương mại loại vật liệu xốp hiệu năng cao tại bang Georgia, Mỹ, vào năm 2027.
