Giới đầu tư từ lâu xem đồng USD là nơi trú ẩn khi thị trường biến động mạnh. Tuy nhiên, dòng vốn nước ngoài đổ vào tài sản Mỹ để tìm kiếm lợi nhuận từ làn sóng AI có thể trở thành điểm yếu của đồng tiền này nếu kỳ vọng về AI đảo chiều.
Vốn ngoại đang đổ mạnh vào cổ phiếu của các tập đoàn Mỹ có giá trị vốn hóa lớn, trái phiếu doanh nghiệp và hạ tầng phục vụ AI, từ trung tâm dữ liệu đến lưới điện. Dòng vốn này dựa trên kỳ vọng kinh tế Mỹ tăng trưởng nhanh, lãi suất duy trì ở mức cao và tài sản Mỹ tiếp tục mang lại lợi nhuận hấp dẫn.
Nhưng nếu triển vọng AI xấu đi, nhà đầu tư có thể bán tháo tài sản Mỹ và rút vốn, gây áp lực lên đồng USD. Khi đó, nhu cầu bán tài sản để hạn chế thua lỗ có thể lấn át nhu cầu mua USD làm nơi trú ẩn an toàn.
“Nếu xu hướng đầu tư vào AI đảo chiều, chưa chắc đồng USD sẽ hưởng lợi như trong quá khứ,” Dominic Bunning, người đứng đầu bộ phận chiến lược ngoại hối nhóm G10 tại Nomura, nhận định.
Dòng vốn AI làm tăng rủi ro cho USD
Tuần trước, thị trường đã xuất hiện tín hiệu cảnh báo sớm. Khi cổ phiếu AI chịu áp lực giảm giá, dòng vốn tìm nơi trú ẩn ưu tiên đồng yen Nhật Bản và franc Thụy Sĩ hơn USD. Đồng bạc xanh chỉ tăng nhẹ so với euro, chủ yếu do đồng tiền chung châu Âu chịu sức ép từ những lo ngại về bất ổn dân sự tại Pháp.
“Mối liên hệ giữa xu hướng đầu tư vào AI và đồng USD trở nên rõ ràng hơn nhiều mỗi khi thị trường xem xét lại triển vọng của lĩnh vực công nghệ này,” Kevin Ford, chiến lược gia trưởng về ngoại hối và kinh tế vĩ mô tại Convera, cho biết.
Dòng vốn nước ngoài đổ vào cổ phiếu Mỹ đang ở mức kỷ lục, trong khi đầu tư trực tiếp nước ngoài tăng chậm hơn. Điều này cho thấy một phần đáng kể vốn ngoại đến từ các tổ chức đầu tư có thể nhanh chóng điều chỉnh danh mục khi triển vọng tăng trưởng, lãi suất hoặc định giá cổ phiếu công nghệ thay đổi.
Erik Nelson, người đứng đầu bộ phận chiến lược ngoại hối toàn cầu tại Wells Fargo, ví dòng vốn này như “vốn nóng” thường chi phối thị trường các nền kinh tế mới nổi. Đây là dòng tiền có thể vào nhanh khi cơ hội sinh lời hấp dẫn, nhưng cũng rút đi nhanh khi kỳ vọng thay đổi.
Theo các nhà phân tích, làn sóng AI đã củng cố kỳ vọng tăng trưởng kinh tế Mỹ mạnh hơn, lạm phát kéo dài và lãi suất cao hơn. Những kỳ vọng này đẩy lợi suất trái phiếu chính phủ Mỹ tăng, đồng thời hỗ trợ đồng USD.
“Toàn bộ xu hướng đầu tư vào AI đã khiến thị trường điều chỉnh kỳ vọng lãi suất Mỹ theo hướng tăng, qua đó thúc đẩy đồng USD đi lên,” Noah Buffam, chiến lược gia ngoại hối tại CIBC Capital Markets, nhận định.
Nếu lợi nhuận từ AI không đạt kỳ vọng, quá trình đảo chiều có thể tác động đồng thời đến cổ phiếu, thị trường tín dụng và lãi suất, khiến đồng USD chịu sức ép từ nhiều phía.
Tăng trưởng kinh tế suy yếu có thể buộc Cục Dự trữ Liên bang Mỹ (Fed) hạ lãi suất, làm giảm lợi thế sinh lời của tài sản bằng USD. Đầu tư trong nước chậm lại cũng làm suy yếu kỳ vọng rằng kinh tế Mỹ sẽ tiếp tục tăng trưởng vượt trội so với các nền kinh tế khác. Trong khi đó, nhu cầu của các tổ chức đầu tư nước ngoài đối với cổ phiếu và trái phiếu doanh nghiệp Mỹ giảm sẽ làm mất đi một nguồn hỗ trợ quan trọng cho đồng tiền này.
Cho đến nay, nhà đầu tư vẫn sẵn sàng mua vào khi giá tài sản giảm. Vì vậy, nếu đồng USD suy yếu kéo dài, quá trình này có thể diễn ra trong nhiều tháng hoặc nhiều năm, thay vì xảy ra đột ngột.
Bài học từ bong bóng dotcom
Theo Nelson, một đợt bán tháo cổ phiếu riêng lẻ chưa chắc khiến đồng USD lao dốc.
Sau khi chỉ số Nasdaq đạt đỉnh vào tháng 3-2000 và bắt đầu đi xuống, đồng USD vẫn duy trì sức mạnh trong gần hai năm. Đồng tiền này chỉ suy yếu sau đó, khi thị trường tín dụng Mỹ chịu áp lực từ những vụ sụp đổ doanh nghiệp như WorldCom, cùng các yếu tố khác, trong đó có sự phục hồi của tăng trưởng kinh tế toàn cầu.
Tuy nhiên, làn sóng đầu tư AI hiện nay tập trung vào Mỹ nhiều hơn. Nelson cho biết chỉ số USD thực theo trọng số thương mại đã duy trì trên mức trung bình dài hạn kể từ năm 1973 trong 12 năm liên tiếp, dài nhất từ trước đến nay. Dòng vốn nước ngoài hiện cũng tập trung nhiều hơn vào cổ phiếu và trái phiếu doanh nghiệp so với năm 2000, trong khi đầu tư trực tiếp nước ngoài yếu hơn.
Nếu các khoản đầu tư hạ tầng AI không mang lại lợi nhuận như kỳ vọng, nhà đầu tư có thể yêu cầu mức bù rủi ro cao hơn khi cho doanh nghiệp vay vốn. Chi phí huy động vốn tăng sẽ buộc các công ty AI cắt giảm đầu tư, kéo theo nguy cơ giảm nhu cầu đối với thiết bị công nghiệp, phần cứng và năng lượng.
Những dấu hiệu căng thẳng đã xuất hiện ở các phân khúc rủi ro hơn của ngành AI, chẳng hạn các công ty cung cấp dịch vụ điện toán đám mây thế hệ mới có mức nợ cao như CoreWeave. Trong những tuần gần đây, chi phí bảo hiểm rủi ro vỡ nợ của các doanh nghiệp này tăng mạnh, gây thêm sức ép lên cổ phiếu.
“Chúng ta có thể thấy những dấu hiệu rạn nứt ở các khu vực ngoại vi khi xem xét thị trường hợp đồng hoán đổi rủi ro tín dụng,” Shaun Osborne, chiến lược gia ngoại hối trưởng tại Scotiabank, nhận định.
Mỹ hiện cũng đang thâm hụt ngân sách lớn, trái ngược với mức thặng dư ngân sách vào khoảng thời điểm bong bóng công nghệ đạt đỉnh năm 2000. Điều này khiến chính phủ có ít dư địa hơn để tăng chi tiêu kích thích kinh tế khi tăng trưởng suy yếu mà không gây thêm sức ép lên thị trường nợ.
USD vẫn có thể tăng giá trong khủng hoảng
Theo Nelson, điều quan trọng không chỉ là cổ phiếu công nghệ Mỹ có giảm giá hay không, mà là liệu cú sốc có lan sang thị trường tín dụng và nền kinh tế Mỹ, đồng thời làm thay đổi kỳ vọng về chính sách lãi suất của Fed hay không.
Nếu kịch bản này xảy ra, đồng yen có thể hưởng lợi so với USD, tạo thêm biến động cho các thị trường vốn đã chịu sức ép.
Tuy nhiên, đồng USD không nhất thiết sẽ giảm giá ngay khi thị trường khủng hoảng. Nếu cú sốc nghiêm trọng đến mức các tổ chức tài chính và nhà đầu tư đồng loạt cần USD để thanh toán các khoản nợ bằng đồng tiền này, nhu cầu USD có thể tăng vọt trong ngắn hạn.
Điều đó từng xảy ra trong cuộc khủng hoảng tài chính năm 2008 và tháng 3-2020, khi nhà đầu tư đổ xô tìm USD để đáp ứng các nghĩa vụ thanh toán. Lực mua này có thể đẩy đồng tiền lên giá, nhưng chỉ mang tính tạm thời.
Dù vậy, một số nhà đầu tư cho rằng đồng USD đang trở thành một rủi ro lớn đối với thị trường, ở mức đáng kể nhất kể từ đợt bán tháo sau khi Tổng thống Mỹ Donald Trump công bố kế hoạch áp thuế quan trên diện rộng vào tháng 4-2025.
“Các nhà đầu tư toàn cầu rất nhạy cảm với khả năng đồng USD bị định giá lại mạnh hoặc bị bán tháo,” Nelson nói. “Khi bước sang năm 2027, đây là một điểm dễ tổn thương của đồng USD mà theo tôi, thị trường cần theo dõi.”
Các tờ đô la Mỹ trong ảnh minh họa. Ảnh: Reuters
