Tổng thống Mỹ Donald Trump hôm thứ Năm ký một bản ghi nhớ nhằm thúc đẩy mạnh số vụ phóng thương mại vào không gian của Mỹ, trong đó chỉ đạo các cơ quan chính phủ xem xét quỹ đất liên bang để xây dựng các địa điểm phóng và hồi quyển mới.
Nhà Trắng đặt mục tiêu nâng số vụ phóng và hồi quyển lên ít nhất 1.000 vụ mỗi năm vào năm 2030, so với 178 vụ phóng trong năm ngoái. Con số hiện nay đã cao gấp 10 lần năm 2013 và hiện chủ yếu do SpaceX của Elon Musk dẫn dắt.
Bản ghi nhớ, tập trung vào thúc đẩy ngành công nghiệp không gian thương mại, yêu cầu các cơ quan chính phủ khuyến khích hợp tác với khu vực tư nhân để cùng phát triển cơ sở hạ tầng vận tải không gian, đẩy nhanh quá trình cấp phép và đánh giá môi trường, đồng thời bảo đảm đủ phổ tần vô tuyến cho các hoạt động phóng.
Trump cũng muốn đưa các phi hành gia Mỹ trở lại Mặt Trăng vào năm 2028. Bản ghi nhớ chỉ đạo NASA tạo điều kiện cho hoạt động vận tải thương mại tới Mặt Trăng và các chuyến tiếp cận Sao Hỏa bằng robot thương mại, đồng thời nghiên cứu các phương án thương mại để đưa con người lên Sao Hỏa.
Michael Kratsios, Giám đốc Văn phòng Chính sách Khoa học và Công nghệ Nhà Trắng, cho biết chính sách vận tải không gian quốc gia mới “đáp ứng giai đoạn tăng trưởng bùng nổ này và đưa nước Mỹ vào vị trí dẫn đầu kỷ nguyên tiếp theo của không gian”.
Ông cho biết chính sách áp dụng cách tiếp cận “thương mại là ưu tiên hàng đầu”, hướng tới việc đưa người Mỹ lên Mặt Trăng vào năm 2028, xây dựng những hạng mục đầu tiên của căn cứ Mặt Trăng vào năm 2030 và phát triển năng lực phóng nhanh, bền vững phục vụ an ninh quốc gia.
Trump yêu cầu xác định một địa điểm hồi quyển mới của liên bang trong vòng 90 ngày.
Ông cũng yêu cầu các cơ quan chính phủ tránh tiến hành những hoạt động vận tải không gian của Mỹ có thể “ngăn cản, làm nản lòng hoặc cạnh tranh với các hoạt động vận tải không gian thương mại của Mỹ”, trừ trường hợp cần thiết vì an toàn công cộng hoặc an ninh quốc gia.
Tháng 5, người đứng đầu Cục Hàng không Liên bang Mỹ (FAA) cho biết SpaceX đặt mục tiêu đạt 10.000 vụ phóng mỗi năm trong vòng 5 năm.
SpaceX đã thực hiện 170 vụ phóng trong năm 2025, đưa khoảng 2.500 vệ tinh lên quỹ đạo. Hồi tháng 1, công ty cho biết muốn triển khai một chòm vệ tinh gồm 1 triệu vệ tinh trên quỹ đạo Trái Đất, sử dụng năng lượng Mặt Trời để cung cấp điện cho các trung tâm dữ liệu AI.
Trump yêu cầu một số cơ quan cấp bộ nhanh chóng xác định các địa điểm phóng và hồi quyển trong tương lai trên đất công, đồng thời dành riêng các vùng trời ưu tiên cho những hành lang phóng không gian quan trọng. Ông cũng muốn tích hợp hoạt động vận tải không gian vào quá trình hiện đại hóa hệ thống kiểm soát không lưu.
Khi bắt đầu nhiệm kỳ thứ hai, Trump nhiều lần đề cập kế hoạch đưa các sứ mệnh lên Sao Hỏa, trong bối cảnh Elon Musk – một nhà tài trợ lớn cho Trump và người từng giữ vai trò cố vấn thân cận kiêm quan chức phụ trách cải tổ bộ máy chính phủ – coi việc đưa con người lên Hành tinh Đỏ là một ưu tiên của SpaceX.
Tuy nhiên, các nghị sĩ Quốc hội Mỹ dần đưa Mặt Trăng trở lại trọng tâm, gây sức ép để NASA tiếp tục chương trình Artemis đưa con người trở lại Mặt Trăng, vốn đã được đầu tư hàng tỷ USD.
Bản ghi nhớ của Trump cũng chỉ đạo các cơ quan liên bang xem xét theo từng trường hợp những đề nghị phóng phương tiện vũ trụ thương mại của nước ngoài tại Mỹ.
Tên lửa Falcon 9 của SpaceX mang các vệ tinh Starlink bay qua Sebastian Inlet sau khi phóng từ Cape Canaveral, Florida, Mỹ, ngày 26/2/2025. Ảnh: Reuters
