Các nội dung do trí tuệ nhân tạo (AI) tạo ra, bao gồm deepfake và nhiều dạng nội dung tổng hợp khác, sẽ phải được gắn nhãn kể từ ngày 2/8, khi các quy định mới về minh bạch AI của Liên minh châu Âu (EU) chính thức có hiệu lực.
Mục tiêu của quy định là giúp người dân châu Âu có thể nhận biết ngay liệu nội dung họ nhìn thấy trên mạng là thật hay được tạo bằng AI.
Đạo luật AI toàn diện của EU được triển khai theo từng giai đoạn. Bắt đầu từ ngày 2/8, các doanh nghiệp phải bảo đảm những hệ thống AI như chatbot thông báo rõ cho người dùng biết họ đang tương tác với AI. Đồng thời, các hình ảnh, văn bản hoặc nội dung khác do AI tạo ra cũng phải được gắn nhãn nhận diện.
Việc gắn nhãn có thể được thực hiện thông qua hình mờ (watermark) hoặc các dấu hiệu nhận diện khác, giúp dễ dàng phát hiện nội dung do AI tạo ra. Các doanh nghiệp không tuân thủ có thể đối mặt với các khoản tiền phạt lớn.
“Mô hình AI tạo sinh dẫn đến việc tạo ra thông tin sai lệch ở quy mô chưa từng có, có thể được cá nhân hóa cho từng nhóm đối tượng và lan truyền với tốc độ rất nhanh,” một quan chức EU cho biết. Theo quan chức này, AI đang khiến việc phân biệt giữa nội dung thật và nội dung tổng hợp ngày càng khó khăn. Vì vậy, các quy định mới nhằm “bảo vệ khả năng của công dân trong việc tin tưởng vào những gì họ nhìn thấy, nghe thấy và đọc được”.
Đặc biệt, EU lo ngại về deepfake – các văn bản, hình ảnh, video hoặc âm thanh trông như thật nhưng được AI tạo ra hoặc chỉnh sửa.
Các quy định mới áp dụng đối với nội dung được tạo ra cho mục đích nghề nghiệp hoặc thương mại. EU khẳng định những cá nhân sử dụng AI hoàn toàn cho mục đích cá nhân sẽ không bị ảnh hưởng.
Những văn bản nhằm cung cấp thông tin cho công chúng về các vấn đề lợi ích chung cũng phải được gắn nhãn nếu được AI tạo ra mà không có sự biên tập của con người.
Các hệ thống AI đã tồn tại trước khi quy định có hiệu lực sẽ có thời hạn đến ngày 2/12 để đáp ứng các yêu cầu mới. Ngoài ra, các tác phẩm mang tính “nghệ thuật, sáng tạo, châm biếm hoặc hư cấu” sẽ được miễn trừ.
Các tập đoàn công nghệ đã chuẩn bị
EU thời gian qua vấp phải nhiều chỉ trích vì liên tục đưa ra các yêu cầu mới đối với doanh nghiệp. Một số ý kiến cho rằng trong tương lai, gần như mọi nội dung trực tuyến đều sẽ phải gắn nhãn do AI ngày càng được sử dụng rộng rãi.
“Chúng tôi đã nghe nhiều ý kiến cho rằng việc triển khai sẽ rất khó khăn. Nhưng tôi nghĩ đây là phản ứng thường thấy đối với các quy định tuân thủ mới. Cuối cùng, mọi thứ vẫn sẽ vận hành và chúng ta sẽ tìm ra cách thực hiện,” bà Ashley Casovan thuộc Hiệp hội Chuyên gia Quyền riêng tư Quốc tế (IAPP) nói với AFP.
Trên thực tế, nhiều tập đoàn công nghệ lớn đã bắt đầu triển khai nhãn nhận diện AI trước khi quy định của EU có hiệu lực.
TikTok đã yêu cầu nhà sáng tạo nội dung gắn nhãn đối với hình ảnh, âm thanh và video do AI tạo ra từ nhiều năm nay. Nền tảng này cho biết hơn 3 tỷ nội dung đã được gắn nhãn nhờ các công cụ phát hiện và nhận diện AI.
Meta cũng đã triển khai nhãn “AI Info” trên Facebook và Instagram đối với các bài đăng sử dụng AI. Google đã ký Bộ quy tắc ứng xử về minh bạch AI của EU và cho biết đang hợp tác với Nvidia, OpenAI, Apple cùng nhiều đối tác khác để phát triển các công cụ gắn thẻ kỹ thuật số.

Từ ngày 2/8, các doanh nghiệp tại EU phải bảo đảm các hệ thống AI như chatbot thông báo rõ cho người dùng biết họ đang tương tác với AI; đồng thời, hình ảnh hoặc văn bản do AI tạo ra cũng phải được gắn nhãn nhận diện. Ảnh: AFP

Từ ngày 2/8, các công ty phải bảo đảm những hệ thống AI như chatbot phải thông báo rõ cho người dùng rằng họ đang tương tác với AI. Ảnh: Stock Image

Một quy định mới của Liên minh châu Âu yêu cầu dán nhãn nội dung do AI tạo ra từ ngày 2/8 nhằm giúp người dân châu Âu nhận biết ngay liệu nội dung trực tuyến họ đang xem là thật hay được tạo bằng trí tuệ nhân tạo. Ảnh: Gulf News

