NASA đang tuyển bốn tình nguyện viên tham gia chương trình mô phỏng kéo dài một năm nhằm tái hiện điều kiện sinh sống và làm việc trên Mặt Trăng và Sao Hỏa, qua đó giúp cơ quan này chuẩn bị cho các sứ mệnh có người lái trong tương lai.
Theo thông báo của NASA, chương trình Moon and Mars Exploration Analog (MMEA) sẽ bắt đầu sớm nhất vào tháng 8/2027 tại Trung tâm Vũ trụ Johnson ở Houston (Mỹ).
Trong suốt 12 tháng, các tình nguyện viên sẽ sống trong môi trường khép kín mô phỏng không gian, thực hiện các nhiệm vụ tương tự phi hành gia như trồng cây, tự theo dõi sức khỏe, bảo trì hệ thống và diễn tập đi bộ ngoài không gian.
NASA cho biết nghiên cứu này nhằm đánh giá các rủi ro mà phi hành gia có thể gặp phải trong các chuyến bay dài ngày tới Mặt Trăng và Sao Hỏa, đồng thời thử nghiệm các biện pháp giúp duy trì sức khỏe và hiệu suất làm việc của con người.
Một nội dung quan trọng của chương trình là nghiên cứu khả năng thích nghi với thời gian trên Sao Hỏa. Một ngày trên hành tinh đỏ (một sol) dài hơn khoảng 40 phút so với một ngày trên Trái Đất, điều có thể ảnh hưởng đến giấc ngủ, sức khỏe và khả năng làm việc của con người.
Điều kiện tuyển chọn
Ứng viên phải là công dân Mỹ hoặc thường trú nhân hợp pháp (thẻ xanh), từ 30 đến 55 tuổi, thông thạo tiếng Anh và cao không quá 1,88 m. NASA cho biết vẫn có thể xem xét một số trường hợp ngoài độ tuổi trên.
Người tham gia phải cam kết dành tổng cộng 14 tháng tại Trung tâm Johnson, gồm 12 tháng sống trong các khu mô phỏng và hai tháng huấn luyện trước và sau nhiệm vụ. Các ứng viên cũng phải vượt qua các bài kiểm tra sức khỏe thể chất và tâm lý, không có chế độ ăn đặc biệt, không mắc chứng mộng du và không sử dụng thuốc hỗ trợ giấc ngủ.
NASA yêu cầu ứng viên có trình độ tương đương phi hành gia, tối thiểu tốt nghiệp đại học các ngành kỹ thuật, sinh học, vật lý hoặc toán học. Những người có bằng cấp cao hơn trong lĩnh vực STEM hoặc từng phục vụ trong quân đội cũng được khuyến khích ứng tuyển.
Theo NASA, chương trình gồm ba giai đoạn với hai khu mô phỏng khác nhau. Đầu tiên, bốn tình nguyện viên sẽ sống trong một mô hình tàu vũ trụ rộng khoảng 60 m², giả lập chuyến bay từ Trái Đất tới Mặt Trăng hoặc Sao Hỏa. Mỗi người có khoang riêng để làm việc, nghỉ ngơi và ngủ, cùng một phòng vệ sinh nhỏ.
Sau đó, cả nhóm sẽ chuyển sang một khu mô phỏng rộng khoảng 84 m², tái hiện căn cứ trên bề mặt hành tinh. Tại đây, họ sẽ tự trồng rau, chăm sóc sức khỏe, thực hiện các hoạt động thường ngày và luyện tập đi bộ ngoài không gian trên khu vực mô phỏng địa hình hành tinh.
Giai đoạn cuối là hành trình quay trở về Trái Đất bằng chính mô hình tàu vũ trụ đã sử dụng trong chặng đi.
NASA cho biết các khu mô phỏng này từng được sử dụng trong các nghiên cứu trước đây nhưng nay được thu nhỏ để phù hợp với các sứ mệnh thiết lập căn cứ đầu tiên trên Mặt Trăng và Sao Hỏa.
Cơ quan này từng thực hiện 28 thí nghiệm mô phỏng hành trình bay và hai nhiệm vụ mô phỏng sinh sống trên bề mặt hành tinh, nhưng đây là lần đầu tiên kết hợp cả hai nội dung trong một chương trình kéo dài liên tục.
“Biết trân trọng những điều giản dị”
Một trong những người từng tham gia chương trình mô phỏng trước đây là bác sĩ Nathan Jones, 43 tuổi, đến từ bang Illinois.
Ông cho biết trải nghiệm này càng thôi thúc ông theo đuổi ước mơ trở thành phi hành gia và thậm chí mong muốn tham gia các chuyến bay thương mại vào không gian trong tương lai.
Tuy nhiên, Jones thừa nhận thử thách lớn nhất là phải xa gia đình suốt một năm.
“Thật khó khi bỏ lỡ những dịp quan trọng như sinh nhật, lễ tết, lễ tốt nghiệp, đám cưới hay tang lễ,” ông chia sẻ với CNN.
Sau khi hoàn thành nhiệm vụ, Jones cho biết ông có cái nhìn khác về những điều tưởng như rất bình thường trong cuộc sống.
“Đồ ăn của NASA khá ngon nhưng thực đơn rất hạn chế và hầu như không có thực phẩm tươi, ngoài vài loại rau chúng tôi tự trồng. Trong suốt nhiệm vụ cũng không có ánh nắng hay gió. Vì thế, khi trở về, tôi thấy mình biết trân trọng hơn những điều giản dị ấy.”

Các thành viên của nhóm đầu tiên tham gia chương trình mô phỏng Sao Hỏa của NASA (từ trái sang): Anca Selariu, Nathan Jones, Kelly Haston và Ross Brockwell. Ảnh: NASA

Các tình nguyện viên sẽ tự trồng cây lương thực và rau xanh trong khu mô phỏng, tương tự chương trình CHAPEA Mission 1. Ảnh: NASA

Nhóm Mission 1 tổ chức sinh nhật cho một thành viên trong thời gian sống một năm trong môi trường mô phỏng. Ảnh: NASA

Bác sĩ Nathan Jones trong khu mô phỏng Mars Dune Alpha. Ảnh: NASA

