Tàu thăm dò Hayabusa2 của Cơ quan Thám hiểm Hàng không Vũ trụ Nhật Bản (JAXA) vừa bay sượt qua tiểu hành tinh Torifune và gửi về Trái Đất những hình ảnh cận cảnh ấn tượng của thiên thể có hình dáng hai thùy nằm cách Trái Đất khoảng 100 triệu km.
Ngày 5/7, Hayabusa2 tiếp cận Torifune, một tiểu hành tinh có đường kính khoảng 450 m. Đây được xem là một trong những lần tàu vũ trụ bay sượt qua tiểu hành tinh ở tốc độ cao với khoảng cách gần nhất từng được thực hiện.
Trong quá trình bay qua, tàu sử dụng camera quang học để chụp ảnh Torifune và truyền dữ liệu về trung tâm điều khiển của JAXA. Các dữ liệu khoa học khác thu thập trong chuyến bay sẽ được gửi về Trái Đất trong thời gian tới.
Hayabusa2 cũng ghi hình Torifune bằng camera hồng ngoại tầm trung, giúp các nhà khoa học đo nhiệt độ bề mặt, quán tính nhiệt và độ gồ ghề của tiểu hành tinh. Ảnh hồng ngoại cho thấy các khu vực nằm trong bóng tối có nhiệt độ thấp hơn đáng kể, trong khi những phần bề mặt hướng về phía Mặt Trời nóng hơn rõ rệt.
Torifune quay quanh Mặt Trời với chu kỳ 383 ngày và tự quay quanh trục sau mỗi 5 giờ. Thiên thể này thuộc nhóm Apollo – các tiểu hành tinh gần Trái Đất có quỹ đạo cắt qua quỹ đạo của hành tinh chúng ta.
Theo JAXA, chuyến bay sượt qua Torifune không nằm trong kế hoạch ban đầu của sứ mệnh Hayabusa2. Trước đó, một thành viên nhóm khoa học của dự án từng mô tả đây là “hoạt động mạo hiểm” do giới nghiên cứu còn biết rất ít về tiểu hành tinh này.
Lần tiếp cận mới tiếp tục nối dài chuỗi thành tựu của Hayabusa2 trong hành trình kéo dài gần 12 năm. Tàu được phóng vào tháng 12/2014 với mục tiêu thu thập mẫu vật từ tiểu hành tinh Ryugu và đưa chúng trở về Trái Đất. Tháng 12/2020, JAXA đã đưa thành công các mẫu vật này hạ cánh xuống sa mạc Australia.
Những mẫu vật từ Ryugu sau đó giúp các nhà khoa học nghiên cứu lịch sử hình thành Hệ Mặt Trời và phát hiện tiểu hành tinh này chứa đủ năm loại nucleobase – các thành phần cấu tạo nên ADN và ARN.
Sau khi rời Ryugu vào năm 2019, Hayabusa2 tiếp tục hành trình mở rộng. Điểm đến cuối cùng của tàu là tiểu hành tinh 1998 KY26, thiên thể chỉ rộng khoảng 11 m, có thể trở thành tiểu hành tinh nhỏ nhất từng được một tàu vũ trụ thăm dò. Kích thước của nó tương đương thiên thạch phát nổ trên bầu trời Chelyabinsk (Nga) năm 2013.
Hayabusa2 dự kiến đến 1998 KY26 vào năm 2031. Khi đó, tàu sẽ bay quanh rồi tìm cách hạ xuống bề mặt để nghiên cứu cấu trúc và thành phần của một trong những tiểu hành tinh nhỏ nhất trong Hệ Mặt Trời.
So sánh kích thước giữa tiểu hành tinh Ryugu, nơi Hayabusa2 lấy mẫu vào năm 2020, và mục tiêu tiếp theo 1998 KY26. Ảnh: JAXA
Tiểu hành tinh Torifune qua ảnh của camera hồng ngoại tầm trung (TIR) trên tàu Hayabusa2 ngày 5/7/2026. Ảnh: JAXA
Tiểu hành tinh Torifune qua ảnh của camera dẫn đường quang học ONC-T trên tàu Hayabusa2 ngày 5/7/2026. Ảnh: JAXA
