Firefly Aerospace đã đạt mức định giá 9,84 tỷ USD sau khi cổ phiếu công ty này tăng 55,6% trong ngày đầu tiên giao dịch trên sàn Nasdaq vào thứ Năm, trong bối cảnh các nhà đầu tư tiếp tục rót vốn vào các công ty hỗ trợ mở rộng chương trình không gian và quốc phòng của Mỹ.
Cổ phiếu được mở bán ở mức 70 USD/cổ phiếu, so với giá chào bán ban đầu là 45 USD, đánh dấu sự hồi sinh ngoạn mục của một công ty từng gặp khó khăn, nay đang gặt hái thành công nhờ các dự án liên quan đến Mặt Trăng và tiềm năng trong lĩnh vực không gian-quân sự.
Firefly – công ty tư nhân đầu tiên thực hiện hạ cánh thành công lên Mặt Trăng cách đây năm tháng – đã huy động được 868,3 triệu USD trong đợt chào bán cổ phiếu lần đầu ra công chúng (IPO) để tăng vốn, với giá 45 USD/cổ phiếu, cao hơn cả phạm vi giá đã điều chỉnh trước đó.
Trong đợt IPO này – lớn nhất năm nay tại Mỹ của một công ty công nghệ không gian – Firefly được định giá 6,32 tỷ USD, vượt qua các đối thủ như Karman Holdings (được hậu thuẫn bởi Trive Capital) và Voyager Technologies – hai công ty cũng đã IPO trong năm nay.
“Chúng tôi tại Firefly đã đạt được nhiều thành tựu để đi đến việc niêm yết công khai,” Giám đốc điều hành Jason Kim nói với Reuters hôm thứ Năm, nhấn mạnh các bước ngoặt như: hạ cánh lên Mặt Trăng, phóng tên lửa Alpha cho Lầu Năm Góc năm 2023, và một mảng kinh doanh mới cung cấp phương tiện không gian có thể linh hoạt điều chỉnh vị trí cho Lực lượng Không gian Hoa Kỳ.
Từ phá sản đến vũ trụ
Firefly từng trải qua quá khứ sóng gió, phá sản năm 2017 và giám đốc điều hành bị sa thải vào năm ngoái. Sau phá sản, quỹ đầu tư Noosphere Ventures của tỷ phú người Ukraine Max Polyakov đã mua lại phần lớn cổ phần của Firefly, nhưng sau đó bị buộc phải bán lại cho AE Industrial Partners do lo ngại về an ninh quốc gia từ chính phủ Mỹ.
Firefly được thành lập năm 2014 bởi Tom Markusic, hiện là giám đốc công nghệ, bắt đầu với vai trò công ty phóng tên lửa, sử dụng mẫu Alpha cao 29 mét. Hiện nay, công ty đã mở rộng sang dịch vụ tàu vũ trụ và tàu đổ bộ Mặt Trăng, phục vụ chính phủ và thị trường Mặt Trăng mới nổi.
“Những công ty giỏi nhất đều phải trải qua khó khăn, nhưng họ biết cách đứng dậy và không ngừng cải thiện,” Kim nói. Ông đảm nhiệm vị trí CEO vào năm ngoái sau khi đã từng lãnh đạo công ty vệ tinh Millennium Space Systems thuộc sở hữu của Boeing.
Trong khi công ty Intuitive Machines ở Houston là công ty tư nhân đầu tiên lên Mặt Trăng năm ngoái, thì tàu đổ bộ Odysseus của họ lại tiếp đất nghiêng và làm hỏng phần lớn nhiệm vụ của khách hàng.
Ngược lại, tàu Blue Ghost của Firefly đã hạ cánh an toàn lên Mặt Trăng hồi tháng 3, đánh dấu một cột mốc quan trọng cho NASA và mô hình hợp tác công-tư mới nhằm thúc đẩy các sứ mệnh tư nhân lên Mặt Trăng.
“Firefly đã chứng minh được năng lực phóng linh hoạt và giao hàng đến Mặt Trăng – những yếu tố rất quan trọng với Lực lượng Không gian và NASA,” chuyên gia công nghệ Ali Javaheri tại PitchBook nhận định.
Tính đến ngày 31 tháng 3, Firefly có đơn hàng trị giá khoảng 1,1 tỷ USD và hơn 30 lần phóng tên lửa đã được ký hợp đồng.
“Các nhà đầu tư sẽ chú ý đến tăng trưởng đơn hàng còn lại, biên lợi nhuận khi sản xuất mở rộng và lượng tiền mặt Firefly còn lại sau IPO,” Javaheri nói.
Tuy nhiên, công ty dự báo sẽ tiếp tục thua lỗ trong vài năm tới, theo hồ sơ công bố.
Không gian – Ưu tiên chiến lược
Căng thẳng địa chính trị gia tăng khiến các nhà thầu quốc phòng và không gian trở thành tâm điểm, khi Tổng thống Donald Trump đang tìm cách củng cố chương trình không gian quân sự và dân sự thông qua sự tham gia của khu vực tư nhân.
SpaceX của Elon Musk, với khoảng 22 tỷ USD hợp đồng chính phủ, hiện là trung tâm của mạng lưới vệ tinh toàn cầu, có thể sẽ nắm vai trò quan trọng trong hệ thống phòng thủ tên lửa “Golden Dome” mà ông Trump đề xuất.
Tuy nhiên, sự tăng trưởng nhanh chóng của SpaceX và những căng thẳng giữa Musk và Trump đã khiến chính quyền mở rộng hợp tác với các nhà sản xuất tên lửa khác – vì lo ngại an ninh quốc gia nếu phụ thuộc quá nhiều vào một công ty.
CEO Kim cho biết Firefly đang cân nhắc một vai trò trong chương trình Vòm Vàng (Golden Dome), có thể sử dụng tên lửa Alpha để phóng thử nghiệm tên lửa, hoặc nền tảng tàu vũ trụ Elytra để mang theo tên lửa đánh chặn trong không gian.
“Chúng tôi có thể tăng cường dây chuyền sản xuất để đáp ứng nhu cầu ngày càng lớn,” Kim nói về Vòm Vàng.
Firefly cũng được Northrop Grumman, một nhà thầu quốc phòng Mỹ, hậu thuẫn trong dự án xây dựng tên lửa lớn hơn có tên Eclipse, dự kiến ra mắt tại Virginia sớm nhất là năm 2026.
“Việc Northrop tham gia cho thấy sự phù hợp với ưu tiên an ninh quốc gia, còn sự hiện diện của Mitsui mở ra cơ hội tiếp cận thị trường châu Á và tăng cường chuỗi cung ứng,” Javaheri tại PitchBook cho biết. Northrop hiện là một trong ba nhà cung cấp động cơ tên lửa rắn cho quân đội Mỹ.
Trung tâm điều hành sứ mệnh của Firefly Aerospace tại Leander, Texas, Hoa Kỳ. Ảnh: Reuters
