Để bảo đảm con cái phải tự tạo dựng con đường riêng trong cuộc sống, một số tỷ phú đã quyết định không để lại khối tài sản khổng lồ của mình cho những người thừa kế.
Trong hai thập niên tới, con cháu của những gia đình giàu nhất thế giới được dự báo sẽ nhận được lượng tài sản chưa từng có. Khoảng 84.000 tỷ USD dự kiến sẽ được chuyển giao từ thế hệ này sang thế hệ khác trước năm 2045 trong đợt chuyển giao tài sản lớn nhất lịch sử. Tuy nhiên, không phải tỷ phú nào cũng ủng hộ xu hướng này.
Một trong những người nổi bật nhất là Laurene Powell Jobs, góa phụ của nhà đồng sáng lập Apple Steve Jobs. Bà sở hữu phần lớn tài sản nhờ số cổ phiếu Apple và Disney thừa kế từ chồng, nhưng từng khẳng định rằng “việc các cá nhân tích lũy một lượng tài sản khổng lồ là điều không đúng đắn”.
Trong khi đó, Warren Buffett đã thiết kế di chúc theo cách các con ông sẽ thừa hưởng quyền quản lý một quỹ từ thiện phải phân bổ toàn bộ tài sản trong vòng 10 năm, thay vì trực tiếp nhận hàng tỷ USD.
Có lẽ ví dụ nổi tiếng nhất của phong trào “không để lại gia tài cho con” là Chuck Feeney, nhà từ thiện qua đời năm 2023 với chỉ khoảng 2 triệu USD, dù từng sở hữu khối tài sản gần 8 tỷ USD. Người sáng lập đế chế bán hàng miễn thuế này đã dành hàng chục năm để cho đi gần như toàn bộ tài sản thông qua quỹ Atlantic Philanthropies.
“Điều đó có vẻ khác thường, nhưng ông đã giúp chúng tôi tránh khỏi việc bị đối xử khác biệt chỉ vì tiền bạc. Nó khiến chúng tôi trở thành những người bình thường,” một người con của Feeney từng chia sẻ vào năm 2007.
Dưới đây là sáu tỷ phú nổi tiếng không có ý định để lại phần lớn tài sản cho con cái.
Mark Zuckerberg
Là nhà sáng lập Facebook, nay là Meta, phần lớn khối tài sản khoảng 199 tỷ USD của Mark Zuckerberg đến từ 13% cổ phần ông nắm giữ tại công ty.
Tuy nhiên, Zuckerberg và vợ là Priscilla Chan tuyên bố sẽ cho đi 99% cổ phần Meta của mình.
Ngay sau khi con gái đầu lòng chào đời vào năm 2015, hai người công bố kế hoạch sử dụng số tài sản này để thúc đẩy bình đẳng xã hội, đổi mới y học và giáo dục thông qua Sáng kiến Chan Zuckerberg (CZI).
“Xã hội có trách nhiệm đầu tư để cải thiện cuộc sống của tất cả những đứa trẻ sinh ra trên thế giới, chứ không chỉ chăm lo cho những người đã có mặt ở đây,” Zuckerberg viết thời điểm đó.
Từ năm 2015 đến nay, CZI đã cam kết tài trợ hơn 7,2 tỷ USD.
Laurene Powell Jobs
Với khối tài sản ước tính 14,9 tỷ USD, Laurene Powell Jobs hoàn toàn có khả năng để lại một khoản thừa kế khổng lồ cho ba người con. Tuy nhiên, bà khẳng định điều đó sẽ không xảy ra.
“Tôi không quan tâm đến việc xây dựng những triều đại tài sản truyền đời, và các con tôi đều biết điều đó. Steve cũng không quan tâm đến điều đó. Nếu tôi sống đủ lâu, tài sản này sẽ kết thúc cùng tôi,” bà nói với The New York Times năm 2020.
Thay vì để lại tiền cho con, Powell Jobs dự định phân bổ tài sản theo những cách có thể nâng đỡ cá nhân và cộng đồng một cách bền vững, chủ yếu thông qua tổ chức Emerson Collective, tập trung vào các lĩnh vực như nhập cư, giáo dục và môi trường.
Yvon Chouinard
Yvon Chouinard, nhà sáng lập hãng đồ dã ngoại Patagonia, từng sở hữu khối tài sản khoảng 1,2 tỷ USD, dù bản thân ông luôn tỏ ra không thoải mái với danh xưng tỷ phú. Năm 2022, ông chuyển giao công ty cho một quỹ tín thác và tổ chức phi lợi nhuận chuyên phục vụ các mục tiêu môi trường.
Hiện phần lớn Patagonia thuộc sở hữu của tổ chức phi lợi nhuận Holdfast Collective, đơn vị dự kiến dành khoảng 100 triệu USD mỗi năm để chống biến đổi khí hậu.
Đáng chú ý, hai người con của Chouinard cũng tham gia vào quyết định này.
Theo Ryan Gellert, CEO Patagonia, dù từng cân nhắc để lại công ty cho con, chính các con ông lại không muốn điều đó.
“Họ không muốn bị xem là những người hưởng lợi tài chính từ Patagonia,” Gellert nói.
Michael Bloomberg
Nhà sáng lập tập đoàn Bloomberg sở hữu khối tài sản khoảng 109 tỷ USD, nhưng không có kế hoạch chuyển số tiền này cho hai người con.
Năm ngoái, Bloomberg cho biết công ty của ông cuối cùng sẽ được chuyển giao cho một quỹ tín thác nhằm tài trợ cho Bloomberg Philanthropies, tổ chức từ thiện mang tên ông.
“Khi tôi qua đời, quỹ từ thiện sẽ thừa hưởng công ty,” Bloomberg nói tại một hội nghị năm 2023.
Theo ông, do các quy định thuế, quỹ này sẽ phải bán công ty trong vòng 5 năm và dùng số tiền thu được để tài trợ cho các hoạt động thiện nguyện.
Bloomberg từ lâu cũng phản đối việc các gia đình giàu có ưu tiên tuyển dụng con cái vào doanh nghiệp của mình. Ông từng tuyên bố sẽ không bao giờ để các con gái làm việc tại Bloomberg vì điều đó không công bằng với các nhân viên khác.
Bill Gates
Dù đã cho đi phần lớn cổ phần Microsoft để tài trợ cho Quỹ Gates, Bill Gates vẫn sở hữu khối tài sản khoảng 108,5 tỷ USD. Tuy nhiên, ba người con của ông sẽ chỉ nhận được một phần rất nhỏ trong số đó.
Năm 2011, Gates nói các con ông chỉ nhận được một “phần rất nhỏ” tài sản của cha mẹ và sẽ phải tự tìm con đường riêng.
Trong một buổi hỏi đáp trên Reddit năm 2017, ông tiếp tục khẳng định: “Để lại cho con cái những khoản tiền khổng lồ không phải là điều tốt cho chúng.”
Gates cho biết ông chịu ảnh hưởng lớn từ quan điểm của Warren Buffett về vấn đề này. Cùng Buffett và người vợ cũ Melinda French Gates, ông là một trong những người sáng lập sáng kiến Giving Pledge năm 2010, kêu gọi các tỷ phú cam kết cho đi phần lớn tài sản trong đời.
Warren Buffett
Trong cuộc phỏng vấn với tạp chí Fortune vào thập niên 1980, Warren Buffett từng nói ba người con của ông sẽ phải “tự tạo vị trí của mình trong thế giới”.
Theo Buffett, việc để lại khối tài sản khổng lồ cho con chỉ vì chúng “được sinh ra từ người mẹ của chúng” là một hành động phản xã hội.
Nhà đầu tư huyền thoại hiện sở hữu khoảng 144,6 tỷ USD và vẫn giữ nguyên quan điểm đó sau nhiều thập niên.
Năm 2021, ông khuyên các gia đình siêu giàu nên “để lại cho con đủ tiền để chúng có thể làm bất cứ điều gì, nhưng không quá nhiều để chúng không phải làm gì cả.”
Dù không muốn để lại gia sản trực tiếp cho con, Buffett vẫn hỗ trợ các con thông qua nhiều quỹ từ thiện gia đình.
Năm 2006, ông cam kết sẽ hiến tặng toàn bộ cổ phần Berkshire Hathaway cho hoạt động thiện nguyện. Đầu năm nay, Buffett tiếp tục công bố kế hoạch chuyển phần lớn tài sản vào một quỹ từ thiện sau khi qua đời. Ba người con của ông sẽ cùng giám sát quỹ này và phải nhất trí về cách phân bổ tiền trong vòng 10 năm.
Mark Zuckerberg tại Hội nghị nhà phát triển Meta Connect ngày 25/9/2024. Ảnh: Getty Images
Laurene Powell Jobs từng khẳng định “việc các cá nhân tích lũy một lượng tài sản khổng lồ là điều không đúng đắn.” Ảnh: Observer
Tỷ phú Yvon Chouinard đã chuyển giao công ty cho một quỹ tín thác. Ảnh: Observer
Michael Bloomberg không có kế hoạch chuyển khối tài sản khoảng 109 tỷ USD cho hai người con. Ảnh: Observer
Bill Gate khẳng định để lại cho con cái những khoản tiền khổng lồ không phải là điều tốt cho chúng. Ảnh: Observer
Tỷ phú Warren Buffett tại Đại hội cổ đông thường niên năm 2019 của Berkshire Hathaway ở Omaha, bang Nebraska (Mỹ). Ảnh: Getty Images
