Space Cargo Unlimited, công ty vũ trụ có trụ sở tại Luxembourg, vừa công bố mô hình kích thước thật của tàu REV1 tại triển lãm Space Tech Expo Europe ở Bremen, Đức, ngày 17/11. Phương tiện này được phát triển cùng Thales Alenia Space, hướng tới vận chuyển thiết bị lên quỹ đạo, phục vụ nghiên cứu và sản xuất trong môi trường vi trọng lực, sau đó đưa sản phẩm trở về Trái Đất.
REV1 dự kiến thực hiện chuyến bay đầu tiên vào năm 2030, sau khi hoàn tất các giai đoạn phát triển và kiểm định. Đây là bước tiến trong kế hoạch xây dựng hạ tầng sản xuất thương mại trên quỹ đạo của Space Cargo Unlimited, thay vì chỉ cung cấp những chuyến bay thử nghiệm riêng lẻ.
Được công bố lần đầu năm 2022, REV1 được thiết kế xoay quanh BentoBox, hệ thống mô-đun cho phép khách hàng đưa thiết bị và quy trình sản xuất của mình lên không gian. Công ty hướng tới các lĩnh vực có thể hưởng lợi từ môi trường vi trọng lực, trong đó có dược phẩm, công nghệ sinh học, vật liệu tiên tiến và chất bán dẫn.
Theo Space Cargo Unlimited, doanh nghiệp đang trao đổi với hơn 150 khách hàng và đối tác tiềm năng, khoảng 40% trong số đó hoạt động trong lĩnh vực khoa học sự sống và công nghệ sinh học. Đây là những ngành có nhu cầu nghiên cứu các vật liệu và quy trình chịu ảnh hưởng của trọng lực, cũng như khả năng đưa mẫu vật trở lại mặt đất để phân tích.
“Chúng tôi luôn tin rằng vi trọng lực có thể trở thành một môi trường mới cho hoạt động công nghiệp, nhưng tiềm năng đó phụ thuộc vào việc xây dựng được hạ tầng phù hợp,” Nicolas Gaume, đồng sáng lập kiêm giám đốc điều hành Space Cargo Unlimited, cho biết.
Ông mô tả BentoBox là “nhà máy không gian” có thể hoạt động trên nhiều phương tiện khác nhau. REV1 sẽ mở rộng khả năng này bằng cách cung cấp thêm không gian, năng lượng và các điều kiện vận hành cho những thiết bị có kích thước lớn hơn hoặc cần thời gian hoạt động dài hơn.
REV1 được thiết kế có thể mang hơn một tấn hàng hóa, với khoang điều áp có thể tích 1.200 lít và công suất điện liên tục 2,5 kW. Tùy yêu cầu nhiệm vụ, tàu có thể hoạt động trên quỹ đạo từ vài tuần đến tối đa sáu tháng. Phương tiện nặng khoảng 3,7 tấn và được thiết kế để thực hiện khoảng 20 chuyến bay.
Tàu có cấu trúc gồm hai mô-đun có thể tái sử dụng. Mô-đun dịch vụ cung cấp năng lượng và hỗ trợ hoạt động trên quỹ đạo, trong khi mô-đun hồi quy đưa hàng hóa trở về Trái Đất để thu hồi, sửa chữa và tiếp tục sử dụng. Cách bố trí này giúp giảm khối lượng phải đưa lên quỹ đạo trong mỗi lần phóng, nhưng đòi hỏi hai mô-đun có thể kết nối với nhau trong không gian. Công ty hiện vẫn đang làm việc với các nhà cung cấp tiềm năng và chưa chọn đơn vị thực hiện khâu kết nối này.
BentoBox cũng được phát triển để đáp ứng những yêu cầu đặc thù của khách hàng công nghiệp. Hệ thống có khả năng kiểm soát nhiệt độ, áp suất, nguồn điện và quá trình làm mát; đồng thời ghi nhận dữ liệu, theo dõi cảm biến theo thời gian thực và hỗ trợ xử lý tự động trên thiết bị. Những tính năng này đặc biệt quan trọng với mẫu sinh học hoặc thiết bị nhạy cảm cần được bảo vệ trong quá trình phóng và trở về khí quyển.
Trước khi REV1 đi vào hoạt động, Space Cargo Unlimited sẽ thử nghiệm BentoBox trên các phương tiện của đối tác. Một phiên bản dự kiến bay cùng tàu Phoenix 2 của ATMOS Space Cargo trong năm 2027. Một sứ mệnh khác, mang theo BentoBox nặng khoảng một tấn trên phương tiện hồi quy Starfall của SpaceX, được lên kế hoạch không sớm hơn năm 2028. Các chuyến bay này sẽ giúp công ty kiểm tra thiết bị, hoàn thiện quy trình vận hành và thu thập dữ liệu trước khi sử dụng tàu riêng.
Thales Alenia Space tham gia chương trình với kinh nghiệm hơn 40 năm trong lĩnh vực thám hiểm không gian và công nghệ đưa phương tiện trở lại Trái Đất. Roberto Angelini, Phó chủ tịch phụ trách thám hiểm và khoa học của công ty, cho biết mô hình phát triển hiện tại đã hỗ trợ hoàn thiện hệ thống kiểm soát nhiệt chủ động của REV1, đồng thời các cơ cấu tích hợp BentoBox vào thân tàu đang được chế tạo.
Việc công bố mô hình REV1 diễn ra trong lúc Space Cargo Unlimited tìm cách mở rộng hoạt động bằng nhiều phương tiện vận chuyển khác nhau. Ngày 18-11, công ty cũng ký thỏa thuận đưa hệ thống BentoBox lên chuyến bay thương mại đầu tiên của tên lửa MaiaSpace, dự kiến vào năm 2028. Space Cargo Unlimited đang tìm kiếm thêm các nhà cung cấp dịch vụ phóng và có thể cần khoảng 30 chuyến bay trong những năm tới.
Sản xuất trong môi trường vi trọng lực được kỳ vọng mở ra những cách chế tạo vật liệu và phát triển sản phẩm khó thực hiện dưới tác động của trọng lực Trái Đất. Tuy nhiên, để biến tiềm năng này thành hoạt động kinh doanh thường xuyên, các công ty vẫn phải giải quyết những thách thức về chi phí phóng, độ tin cậy của phương tiện, khả năng thu hồi hàng hóa và nhu cầu thực tế của khách hàng.
REV1 là nỗ lực của Space Cargo Unlimited nhằm xây dựng một phương tiện chuyên dụng cho chu trình đưa thiết bị lên quỹ đạo và đưa sản phẩm trở về. Khả năng thương mại hóa mô hình này sẽ phụ thuộc vào tiến độ phát triển, các thử nghiệm kỹ thuật và việc chuyển sự quan tâm của khách hàng thành những hợp đồng, nhiệm vụ bay cụ thể.

Mô hình kỹ thuật của tàu REV1 do Space Cargo Unlimited phát triển được trưng bày tại triển lãm Space Tech Expo Europe. Ảnh: SpaceNews

