Cuối tuần trước, tên lửa H3 của Nhật Bản đã thực hiện thành công chuyến bay đầu tiên của phiên bản chi phí thấp mới, đánh dấu bước trở lại quan trọng của dòng tên lửa chủ lực thế hệ mới sau nhiều lần gặp trục trặc, trong bối cảnh cuộc cạnh tranh trong ngành công nghiệp không gian ngày càng khốc liệt.
Tên lửa H3 được phóng từ Trung tâm Vũ trụ Tanegashima trên một hòn đảo ở tây nam Nhật Bản vào sáng thứ Sáu. Theo Cơ quan Thám hiểm Hàng không Vũ trụ Nhật Bản (JAXA), tầng hai của tên lửa đã đưa thành công tải trọng vào quỹ đạo mục tiêu.
JAXA cũng cho biết sáu vệ tinh cỡ nhỏ do các trường đại học và tổ chức khác phát triển, được mang theo trên chuyến bay này, nhiều khả năng đã được tách khỏi tên lửa thành công.
Nhiệm vụ lần này đánh dấu chuyến bay đầu tiên của cấu hình H3-30 mới, sử dụng ba động cơ nhiên liệu lỏng LE-9 và không trang bị các tên lửa đẩy phụ. Đây là phiên bản được thiết kế với chi phí thấp hơn nhằm tăng sức cạnh tranh cho dòng H3 trên thị trường. Biến thể này là một trong ba cấu hình được phát triển để đáp ứng nhu cầu đa dạng của khách hàng.
Đây là lần phóng thành công thứ sáu của H3 sau hai lần thất bại trước đó của dòng tên lửa mới, vốn được phát triển để thay thế H-2A — loại tên lửa từng đạt tỷ lệ thành công gần như tuyệt đối trong nhiều năm hoạt động.
Tên lửa H3 được thiết kế nhằm giảm chi phí phóng và tăng khả năng cạnh tranh trên thị trường không gian toàn cầu, nơi SpaceX của Elon Musk đang giữ vị thế thống trị. Nhật Bản xem việc sở hữu năng lực vận tải không gian ổn định và có tính cạnh tranh thương mại là yếu tố quan trọng đối với chương trình không gian cũng như an ninh quốc gia.
Trong chuyến bay đầu tiên vào tháng 3-2023, H3 đã thất bại khi động cơ tầng hai không khởi động được. Đến tháng 12 năm ngoái, tên lửa tiếp tục gặp sự cố khi không thể đưa một vệ tinh dẫn đường vào quỹ đạo dự kiến do trục trặc ở động cơ tầng hai.
Kể từ sau thất bại đó, H3 đã phải tạm dừng hoạt động. Nếu chuyến phóng hôm thứ Sáu tiếp tục thất bại, đây sẽ là đòn giáng mạnh vào các dự án không gian tương lai của Nhật Bản, trong đó có sứ mệnh sao Hỏa dự kiến vào năm 2028.
Bên cạnh đó, chương trình tên lửa cỡ nhỏ Epsilon S của Nhật Bản cũng đang bị chậm tiến độ sau khi bốc cháy trong một cuộc thử nghiệm năm 2024.
JAXA và Tập đoàn Công nghiệp nặng Mitsubishi (Mitsubishi Heavy Industries), hai đơn vị đồng phát triển H3, kỳ vọng trong tương lai sẽ nâng tần suất phóng loại tên lửa này lên khoảng 6-8 lần mỗi năm.
Tên lửa H3 của Nhật Bản rời bệ phóng từ Trung tâm Vũ trụ Tanegashima trên một hòn đảo ở tây nam Nhật Bản. Ảnh: AP
