Những đồn đoán lan rộng vào thứ Sáu xung quanh sự đổ bể vào phút chót của sắc lệnh hành pháp mà Tổng thống Donald Trump dự định ban hành về việc quản lý các mô hình AI mạnh mẽ, với mọi nghi ngờ đổ dồn về phía các đồng minh của tổng thống tại Thung lũng Silicon – những người phản đối sự giám sát của chính phủ đối với công nghệ này.
Một bản dự thảo của sắc lệnh bị hủy bỏ đã bị rò rỉ cho truyền thông Mỹ, cho thấy Nhà Trắng đã chuẩn bị các biện pháp an ninh mạng AI mới trước khi ông Trump rút lại vào thứ Năm. Cựu “chỉ huy trưởng” AI của ông được cho là đã gọi điện trực tiếp cho Trump để bày tỏ sự phản đối.
Sự đổ bể này là dấu hiệu mới nhất cho thấy Washington vẫn không thể thống nhất dù chỉ là những rào cản khiêm tốn nhằm quản lý công nghệ – khiến nước Mỹ tụt hậu xa về mặt quản lý AI so với châu Âu và châu Á, và thấp xa so với những gì nhiều nhà vận động an toàn cho rằng là cần thiết.
Nếu không bị hủy bỏ vào phút chót, sắc lệnh hành pháp này sẽ cho phép chính phủ liên bang tiếp cận các mô hình AI mạnh nhất trong vòng 90 ngày trước khi chúng được công bố rộng rãi. Nó cũng sẽ thiết lập một phản ứng phối hợp trước các mối đe dọa từ AI nhắm vào ngân hàng, bệnh viện và các cơ sở hạ tầng quan trọng khác.
Politico và các phương tiện truyền thông khác đưa tin rằng David Sacks, nhà đầu tư mạo hiểm Thung lũng Silicon, người từng giữ vai trò “sa hoàng” AI và tiền điện tử của Trump, đã gọi cho tổng thống vào sáng thứ Năm – khiến nhân viên Nhà Trắng bất ngờ – để cảnh báo rằng biện pháp này sẽ làm chậm sự đổi mới và gây hại cho Mỹ trong cuộc đua AI với Trung Quốc.
The Washington Post đưa ra một bản tường thuật rộng hơn: Những cuộc gọi phút chót từ Sacks, Elon Musk (CEO của SpaceX và Tesla), và Mark Zuckerberg (CEO của Meta) đã thuyết phục tổng thống không ký sắc lệnh.
Musk đã phủ nhận tuyên bố này trên nền tảng mạng xã hội X của mình.
“Điều này là sai. Tôi vẫn không biết trong sắc lệnh đó có gì và tổng thống chỉ nói chuyện với tôi sau khi ông ấy từ chối ký,” ông viết.
Meta cũng bác bỏ bản tin, cho biết Zuckerberg đã nói chuyện với Trump chỉ sau khi sắc lệnh bị hủy bỏ.
Để xoa dịu những lo ngại về sự lạm quyền của chính phủ, bản dự thảo đã nêu rõ rằng không có điều khoản nào trong sắc lệnh nên được hiểu là tạo ra yêu cầu cấp phép hoặc phê duyệt bắt buộc đối với các mô hình AI.
Theo The Information và các phương tiện truyền thông khác, các công ty công nghệ cũng đã vận động để cắt giảm thời gian tiếp cận trước khi công bố từ 90 ngày xuống chỉ còn 14.
Sắc lệnh này xuất phát một phần từ lo ngại về mô hình Mythos của Anthropic, một công ty khởi nghiệp AI đã từ chối công bố rộng rãi vì e ngại rủi ro an toàn.
Sự đổ bể của nỗ lực hôm thứ Năm khiến chính quyền không có bất kỳ kế hoạch chính thức nào để quản lý các rủi ro an ninh do các hệ thống AI mạnh nhất gây ra – và không có thời gian biểu để xây dựng một kế hoạch như vậy.
Ông Trump đã hủy bỏ một sắc lệnh giám sát AI được ký bởi người tiền nhiệm Joe Biden ngay trong ngày đầu tiên trở lại Nhà Trắng.
Sắc lệnh năm 2023 của Biden yêu cầu các công ty AI chia sẻ kết quả kiểm tra an toàn với chính phủ và chủ yếu dựa vào các cam kết tự nguyện – vốn đã là một cách tiếp cận “nhẹ nhàng”, thấp hơn nhiều so với những gì nhiều chuyên gia kêu gọi.
Ngược lại, Đạo luật AI của Liên minh châu Âu – có hiệu lực từ năm 2024 – đặt ra các quy tắc ràng buộc đối với các hệ thống AI có rủi ro cao, bao gồm các yêu cầu về minh bạch bắt buộc và đối với các mô hình mạnh nhất, các nghĩa vụ về kiểm tra an toàn và báo cáo sự cố.
Cựu “chỉ huy trưởng” AI và tiền điện tử của Nhà Trắng David Sacks và CEO Meta Mark Zuckerberg được cho là những nhân vật chủ chốt đằng sau sự sụp đổ vào phút chót của một sắc lệnh hành pháp về AI dự kiến của Nhà Trắng. Ảnh: AFP
