Trong suốt 25 năm qua, Elon Musk đã góp phần hồi sinh ngành du hành vũ trụ, và biến việc khám phá không gian thành các mô hình kinh doanh sinh lời. Ở bước đi tiếp theo, SpaceX đang hướng tới một cơ hội thậm chí còn lớn hơn nhưng “gần gũi” hơn: phát triển trí tuệ nhân tạo (AI) cho doanh nghiệp.
Theo hồ sơ S-1 mà công ty chuẩn bị cho việc niêm yết, SpaceX ước tính tổng quy mô thị trường tiềm năng (TAM) của mình có thể lên tới 28.500 tỷ USD, gần bằng GDP của Mỹ năm 2025 là khoảng 30.700 tỷ USD. Đây là chỉ số phản ánh doanh thu tối đa mà một công ty có thể đạt được nếu chiếm lĩnh toàn bộ thị trường mục tiêu.
Trong đó, SpaceX cho rằng hơn 90% — tương đương 26.500 tỷ USD — đến từ lĩnh vực AI, và phần lớn (22.700 tỷ USD) nằm ở mảng AI cho doanh nghiệp.
Công ty đang xúc tiến kế hoạch IPO dự kiến diễn ra vào mùa hè này, với định giá khoảng 1.750 tỷ USD và mục tiêu huy động khoảng 75 tỷ USD — có thể trở thành đợt chào bán cổ phiếu lần đầu ra công chúng lớn nhất lịch sử.
“Chúng tôi tin rằng mình đã xác định được thị trường có quy mô lớn nhất có thể khai thác trong lịch sử nhân loại,” hồ sơ nêu.
Đánh giá này cho thấy sự khác biệt rõ rệt giữa tầm nhìn tương lai và nguồn thu hiện tại của SpaceX.
Dù TAM không phải là dự báo doanh thu hay định giá, đây là chỉ số quan trọng để nhà đầu tư đánh giá tiềm năng của các công ty tăng trưởng nhanh. Những con số kiểu này thường rất lớn và ít khi bị chất vấn. Khi Uber tiến hành IPO năm 2019, hãng từng tuyên bố thị trường gọi xe của mình có quy mô tới 5.700 tỷ USD.
Cơ hội khổng lồ mà SpaceX vạch ra — được đề cập trong hơn 300 trang tài liệu tài chính — phản ánh tham vọng lâu nay của Musk trong việc đóng vai trò trung tâm trong sự phát triển của AI.
Hiện nay, thị trường AI cho doanh nghiệp đang do các công ty như Anthropic và OpenAI dẫn dắt, với cuộc cạnh tranh ngày càng gay gắt. Cả hai cũng được cho là đang cân nhắc tiến hành IPO ngay trong năm nay.
Tháng 2 vừa qua, SpaceX đã mua lại xAI — công ty nghiên cứu AI do Musk thành lập năm 2023. Tuy nhiên, hồ sơ cho thấy xAI vẫn đang trong giai đoạn đầu và chịu lỗ lớn.
Đơn vị AI này ghi nhận lỗ hoạt động 6,4 tỷ USD trong năm 2025, tăng mạnh so với mức lỗ 1,6 tỷ USD của năm trước. Khoản lỗ này vượt cả lợi nhuận hoạt động 4,4 tỷ USD từ Starlink — mảng internet vệ tinh và là nguồn thu lớn nhất của SpaceX, với doanh thu 11,4 tỷ USD trên tổng doanh thu 18,7 tỷ USD năm ngoái. Tổng thể, SpaceX lỗ 4,9 tỷ USD.
Mảng AI cũng tiêu tốn nhiều nguồn lực. Năm 2025, tổng chi tiêu vốn của SpaceX tăng lên 20,7 tỷ USD, trong đó AI chiếm 12,7 tỷ USD — nhiều hơn cả tổng chi cho các mảng không gian và kết nối.
Công ty cho biết có thể tận dụng một số công cụ sẵn có của xAI như Grok Enterprise, cũng như nền tảng tác nhân hoặc tự động đang phát triển cùng Tesla mang tên Macrohard.
Trong hồ sơ, SpaceX thông báo cho nhà đầu tư về kế hoạch chi tiêu lớn cho AI và các công nghệ liên quan, bao gồm cả việc sản xuất GPU — thành phần cốt lõi cho các hệ thống AI.
Ngoài ra, công ty dự kiến xây dựng đội ngũ bán hàng chuyên biệt và triển khai các kỹ sư “tại chỗ” để làm việc trực tiếp với khách hàng, hỗ trợ họ ứng dụng AI.
“Chiến lược tập trung vào việc đáp ứng nhu cầu số hóa của các ngành công nghiệp lớn nhất thế giới bằng giải pháp AI giúp chúng tôi có vị thế cạnh tranh trong việc khai thác cơ hội tăng trưởng nhanh này,” SpaceX cho biết.
Tuy nhiên, một nguồn tin am hiểu tình hình tài chính của công ty tỏ ra hoài nghi: “Nếu chỉ định giá dựa trên những gì đang nhìn thấy rõ ràng, con số đó sẽ khó có thể tiệm cận mức định giá mà thị trường có thể đặt ra.”
Một tên lửa Falcon 9 của SpaceX phóng từ Trạm Không gian Cape Canaveral mang theo các vệ tinh Starlink. Ảnh: Reuters
Siêu máy tính Project Colossus của Elon Musk, được ông gọi là một “siêu nhà máy tính toán”, tại Memphis, bang Tennessee, Mỹ. Ảnh: Reuters
