Tàu thăm dò Martian Moons eXploration (MMX) của Nhật Bản đã đến cảng vũ trụ Tanegashima để chuẩn bị cho vụ phóng, mở màn một sứ mệnh táo bạo nhằm thu thập mẫu vật từ mặt trăng Phobos của Sao Hỏa và đưa về Trái Đất.
Cơ quan Thám hiểm Hàng không Vũ trụ Nhật Bản (JAXA) cho biết tàu MMX đã hoàn tất hành trình tới đảo Tanegashima vào ngày 31/3 và sẽ bước vào giai đoạn chuẩn bị cho vụ phóng dự kiến diễn ra vào cuối năm nay.
Sứ mệnh sẽ được phóng bằng tên lửa H3 — phương tiện chủ lực của Nhật Bản — vào khoảng tháng 11 hoặc 12, trong “cửa sổ phóng” tối ưu tới Sao Hỏa chỉ mở ra một lần mỗi 26 tháng.
Trước đó, MMX dự kiến phóng trong cửa sổ năm 2024 nhưng bị trì hoãn do sự cố của tên lửa H3. Sau lần thất bại thứ hai của H3 trong bảy lần phóng vào tháng 12/2025, từng có lo ngại về kế hoạch năm 2026, nhưng vấn đề nhanh chóng được xác định là lỗi tách chụp đầu, cho phép sứ mệnh tiếp tục.
Nếu mọi việc diễn ra thuận lợi, MMX sẽ vào quỹ đạo Sao Hỏa năm 2027 để lập bản đồ và phân tích hai vệ tinh Phobos và Deimos, đồng thời tìm kiếm địa điểm hạ cánh. Tàu dự kiến hạ xuống Phobos vào năm 2029 để thu thập khoảng 10 gram mẫu vật, rời Sao Hỏa vào năm 2030 và đưa các mẫu quý giá này về Trái Đất vào năm 2031.
Mục tiêu của sứ mệnh là làm rõ nguồn gốc của Phobos và Deimos — liệu chúng là các tiểu hành tinh bị bắt giữ hay là vật chất từ Sao Hỏa bị bắn ra quỹ đạo sau một vụ va chạm lớn, tương tự cách Mặt Trăng của Trái Đất hình thành cách đây khoảng 4,5 tỷ năm. MMX cũng kỳ vọng cung cấp thêm hiểu biết về quá trình hình thành của Sao Hỏa và hệ Mặt Trời trong.
MMX còn mang theo robot tự hành IDEFIX, do Trung tâm Hàng không Vũ trụ Đức (DLR) và Cơ quan Vũ trụ Pháp (CNES) phối hợp phát triển. Robot nặng 25 kg này sẽ hạ cánh xuống Phobos trước, hoạt động trong môi trường trọng lực cực thấp để thu thập dữ liệu phục vụ việc hạ cánh an toàn của tàu mẹ.
Đây là bước tiếp theo trong chuỗi các sứ mệnh mang mẫu vật về Trái Đất của Nhật Bản, sau thành công của Hayabusa tới tiểu hành tinh Itokawa và Hayabusa2 tới tiểu hành tinh Ryugu, trở về năm 2020.
Sứ mệnh MMX của Nhật Bản đã tới địa điểm phóng tại Tanegashima ngày 31/3/2026; dự kiến cất cánh vào tháng 11 hoặc 12 năm nay. Ảnh: JAXA
