Các nhà nghiên cứu tại Đại học Arkansas (Mỹ) đã chế tạo thành công những viên gạch từ bụi Mặt Trăng mô phỏng bằng công nghệ in 3D, không cần chất kết dính. Các khối gạch có thể ghép nối với nhau như LEGO, mở ra hướng tận dụng vật liệu tại chỗ để xây dựng căn cứ trên Mặt Trăng, giảm nhu cầu vận chuyển vật tư từ Trái Đất.
Vật liệu được sử dụng là regolith, lớp bụi và đá vụn phủ trên bề mặt Mặt Trăng. Nhóm nghiên cứu chọn LHS-1, loại vật liệu nhân tạo mô phỏng đất đá tại vùng cao nguyên Mặt Trăng, dựa trên các mẫu được thu thập trong chương trình Apollo.
Để chế tạo gạch, nhóm sử dụng kỹ thuật in 3D nung chảy bột bằng laser. Quy trình gồm trải từng lớp bột mỏng, dùng laser làm nóng những vùng được chọn để các hạt liên kết với nhau, sau đó tiếp tục bổ sung lớp bột mới cho đến khi hình thành vật thể hoàn chỉnh.
Khác với một số phương pháp trước đây phải trộn thêm chất kết dính, nhóm nghiên cứu chứng minh các hạt regolith có thể tự liên kết dưới tác động của nhiệt. Nhờ vậy, quá trình chế tạo không cần bổ sung vật liệu phải vận chuyển từ Trái Đất.
Nhóm đã tạo ra các khối gạch kích thước vài cm, trong đó có những mẫu hình chữ thập và chữ H. Các hình dạng này có thể khớp với nhau để tạo thành cấu trúc lớn hơn.
“Không có vật liệu nào khác đóng vai trò kết dính ở đây. Bột regolith tự liên kết với nhau,” Cole McCallum, tác giả chính của nghiên cứu, cho biết.
Nghiên cứu được công bố trên tạp chí NPJ Advanced Manufacturing. McCallum thực hiện công trình khi còn là sinh viên đại học, dưới sự hướng dẫn của Wan Shou, trợ lý giáo sư kỹ thuật cơ khí tại Đại học Arkansas.
Thách thức về độ bền và điều kiện xây dựng
Dù có thể tự đứng vững và ghép nối, những viên gạch hiện vẫn chưa đủ bền để chịu tải trọng của các công trình lớn. Sản phẩm làm hoàn toàn từ regolith có độ xốp cao và kết cấu yếu hơn so với vật liệu được chế tạo bằng phương pháp sử dụng chất kết dính.
“Các cấu trúc chúng tôi chế tạo có thể tự đứng vững. Tuy nhiên, ở thời điểm hiện tại, tôi chưa dám khẳng định quy trình này có thể tạo ra những vật liệu chịu được tải trọng từ các cấu trúc khác,” McCallum nói.
Nhóm nghiên cứu cũng cần kiểm tra khả năng vận hành của công nghệ trong môi trường chân không và vi trọng lực trên Mặt Trăng. Theo Wan Shou, các thử nghiệm tiếp theo phải tập trung cải thiện đặc tính cơ học của gạch và đánh giá khả năng chế tạo trong điều kiện thực tế.
Nếu vượt qua những hạn chế này, công nghệ có thể giúp sản xuất vật liệu xây dựng ngay trên Mặt Trăng, phục vụ các căn cứ cho phi hành gia sinh sống, làm việc và nghiên cứu lâu dài. Việc tận dụng regolith tại chỗ sẽ giảm khối lượng vật tư phải đưa từ Trái Đất lên, một trong những thách thức lớn của các kế hoạch định cư ngoài không gian.

Ảnh minh họa một căn cứ Mặt Trăng đang được xây dựng. Máy in 3D được sử dụng để chế tạo những viên gạch có thể xếp chồng lên nhau, làm hoàn toàn từ bụi Mặt Trăng mô phỏng. Ảnh: Cole McCallum

