Microsoft đang thúc giục chính quyền Tổng thống Donald Trump dừng kế hoạch cấm nhập khẩu thiết bị thu phát quang học, một linh kiện quan trọng do Trung Quốc sản xuất, được sử dụng trong các trung tâm dữ liệu AI, theo ba nguồn tin am hiểu vấn đề.
Hồi tháng 8, Reuters đưa tin chính quyền Trump muốn cấm nhập khẩu các mẫu thiết bị thu phát quang học mới của Trung Quốc. Những thiết bị này truyền dữ liệu qua cáp quang bên trong trung tâm dữ liệu. Washington lo ngại Bắc Kinh có thể lợi dụng chúng để đánh cắp dữ liệu, cài mã độc hoặc làm gián đoạn hoạt động của các trung tâm dữ liệu tại Mỹ.
Theo Cleanview, công ty chuyên theo dõi hoạt động phát triển trung tâm dữ liệu, Microsoft đang xây dựng 35 trung tâm dữ liệu tại Mỹ và lên kế hoạch triển khai thêm 134 cơ sở. Microsoft nằm trong nhóm doanh nghiệp và hiệp hội ngành đang thuyết phục chính quyền Trump rằng lệnh cấm có thể làm suy giảm nghiêm trọng lợi thế của Mỹ trước Trung Quốc trong cuộc đua AI, do tiếp tục kéo chậm tiến độ mở rộng hạ tầng trung tâm dữ liệu, các nguồn tin cho biết.
Hai nguồn tin nói Microsoft là một trong số ít công ty đã gặp các quan chức thuộc Văn phòng Chính sách Khoa học và Công nghệ Nhà Trắng cùng Hội đồng An ninh Quốc gia hồi tháng 9 để cảnh báo về những khó khăn chuỗi cung ứng mà lệnh cấm có thể gây ra.
“Lệnh cấm thực sự có nguy cơ khiến quá trình triển khai trung tâm dữ liệu gần như đình trệ,” John Miller, cố vấn pháp lý trưởng của Hội đồng Công nghiệp Công nghệ Thông tin (ITI), tổ chức vận động chính sách trong ngành công nghệ, nhận định. ITI đã công khai kêu gọi chính quyền không tiến hành lệnh cấm.
Ông cho biết nhiều công ty điện toán đám mây đã mua các chip AI cần thiết để xây dựng trung tâm dữ liệu. “Nếu không có thiết bị thu phát quang học, những con chip đó có thể chỉ nằm chờ, không được sử dụng, cho đến khi có đủ thiết bị để kết nối chúng với nhau,” ông nói thêm.
Một số trung tâm dữ liệu cần đến hàng triệu thiết bị thu phát quang học để kết nối máy chủ, bộ định tuyến và bộ chuyển mạch.
Ủy ban Truyền thông Liên bang Mỹ (FCC), cơ quan quản lý ngành viễn thông nước này, đang xem xét lệnh cấm.
Nỗ lực vận động của Microsoft và các doanh nghiệp khác cho thấy quá trình xem xét của FCC đã làm dấy lên lo ngại trong ngành công nghệ. Các công ty đang chạy đua mở rộng hạ tầng để đáp ứng nhu cầu ngày càng tăng đối với dịch vụ điện toán đám mây và AI.
Nhu cầu linh kiện quang học tăng vọt cũng đang thúc đẩy các thương vụ lớn trong ngành. Đầu tháng 11, hãng chip Marvell công bố sẽ thâu tóm hãng linh kiện quang học Lumentum của Mỹ trong thương vụ hoán đổi cổ phiếu trị giá 115 tỉ USD. Marvell đặt cược rằng nhu cầu về thiết bị truyền dữ liệu tốc độ cao trong trung tâm dữ liệu sẽ tiếp tục vượt nguồn cung.
Doanh nghiệp Mỹ chưa đủ quy mô thay thế
Theo Counterpoint Research, Trung Quốc chiếm khoảng hai phần ba thị trường thiết bị thu phát quang học toàn cầu. Các doanh nghiệp Trung Quốc như Eoptolink và Zhongji Innolight đang chi phối nguồn cung, với khách hàng gồm nhiều tập đoàn trung tâm dữ liệu quy mô lớn hàng đầu của Mỹ.
Hai công ty Mỹ là Coherent và Lumentum cũng sản xuất thiết bị cạnh tranh, nhưng chưa đủ năng lực để thay thế các nhà cung cấp Trung Quốc, theo báo cáo của Quỹ Đổi mới Mỹ.
Trong báo cáo gửi khách hàng hồi tháng 10, Morgan Stanley cho biết chính quyền Trump đang cân nhắc cấm các thiết bị thu phát quang học Trung Quốc có khả năng xử lý 3,2 terabit dữ liệu mỗi giây. Các thiết bị này dự kiến chỉ được sản xuất với quy mô lớn từ năm 2028 và lắp đặt rộng rãi vào năm 2029.
Việc đặt ngưỡng kỹ thuật như vậy có thể giúp Washington tránh gây căng thẳng với các doanh nghiệp Mỹ và Bắc Kinh, đồng thời tạo thời gian để các nhà sản xuất thiết bị quang học trong nước mở rộng sản xuất.
Tuy nhiên, các nhà lập pháp Mỹ có thể không muốn chờ đợi. Hồi tháng 9, một nhóm nghị sĩ thuộc cả hai đảng đã trình dự luật nhằm ngăn chính phủ liên bang sử dụng thiết bị thu phát quang học do Trung Quốc sản xuất trong các hệ thống chính phủ nhạy cảm.
Ảnh chụp từ trên không bằng thiết bị bay không người lái một trung tâm dữ liệu của Microsoft tại Middenmeer, Hà Lan, ngày 4-11-2026. Ảnh: Reuters
