Hội đồng quản trị của Nvidia đối mặt phép thử từ nghi vấn “bẫy tình” -

Những tiết lộ về việc CEO Nvidia Jensen Huang có quan hệ ngoài hôn nhân với một nữ doanh nhân bị nghi là điệp viên Trung Quốc buộc hội đồng quản trị hãng chip này phải đối mặt với vấn đề nghiêm trọng hơn những sai phạm thông thường của lãnh đạo doanh nghiệp. Vụ việc đặt ra những câu hỏi mang tính sống còn đối với công ty, đồng thời làm dấy lên nghi ngờ về khả năng hội đồng quản trị điều tra CEO một cách độc lập.
“Trong giới lãnh đạo doanh nghiệp, chắc chắn từng có những vụ bê bối ngoại tình và quấy rối tình dục. Nhưng bê bối liên quan đến bẫy tình (honey pot) để thu thập tin tình báo thì chưa từng có,” Ann Lipton, giáo sư luật tại Đại học Colorado, chuyên theo dõi các vấn đề liên quan đến hội đồng quản trị doanh nghiệp, nhận xét.
Bà sử dụng thuật ngữ chỉ một thủ đoạn tình báo, trong đó một điệp viên giả vờ có tình cảm để giăng bẫy đối tượng. Những tiền lệ lịch sử gồm vụ bê bối Profumo đầu thập niên 1960, vốn gây ra những hệ lụy về ngoại giao và chính trị.
Tổng thống Mỹ Donald Trump hôm thứ Hai cho biết Cục Điều tra Liên bang (FBI) đang điều tra mối quan hệ của Huang, một ngày sau khi hội đồng quản trị Nvidia mở cuộc điều tra nội bộ “liên quan đến những quan ngại về an ninh quốc gia được nêu trong các thông tin báo chí”. Nội dung này nằm trong thư Huang gửi nhân viên Nvidia, được công ty công bố.
Huang, 63 tuổi, đồng sáng lập Nvidia, hiện chưa có người kế nhiệm rõ ràng và có quan hệ thân thiết với Trump. Ông sở hữu 3,6% cổ phần Nvidia và có hàng chục lãnh đạo báo cáo trực tiếp, cho thấy quyền kiểm soát chặt chẽ đối với công ty.
Cổ phiếu Nvidia giảm trong phiên giao dịch hôm thứ Hai khi tương lai của Huang bị đặt dấu hỏi. Tuy nhiên, mức giảm thu hẹp trước khi thị trường đóng cửa, còn 4%, do một số nhà đầu tư đặt cược CEO này có thể vượt qua khủng hoảng.
Uy tín của hội đồng quản trị
Khác thường so với nhiều doanh nghiệp cùng ngành, Nvidia không có chủ tịch hội đồng quản trị trong số 11 thành viên hiện nay. Công ty xem tất cả thành viên, ngoại trừ Huang, là độc lập. Tuy nhiên, ba thành viên độc lập đã tham gia hội đồng từ thập niên 1990, còn người thứ tư, Mark Stevens, cũng đã gắn bó với hội đồng trong phần lớn khoảng thời gian đó. Chỉ có hai thành viên gia nhập kể từ năm 2021.
Hội đồng quản trị gồm những người gắn bó lâu năm với nhau không phải điều quá khác thường nếu xét theo tiêu chuẩn của các công ty Thung lũng Silicon do những nhà sáng lập có sức ảnh hưởng lớn lãnh đạo, chẳng hạn Steve Jobs của Apple, người qua đời năm 2011.
Tuy nhiên, cuộc điều tra của Mỹ khiến dư luận chú ý hơn đến câu hỏi liệu những thành viên đã làm việc cùng Huang hàng chục năm có đủ độc lập để điều tra hành vi của ông hay không.
“Nếu một công ty có nhân vật như Steve Jobs, tôi nghĩ giới tài chính Phố Wall cũng như Thung lũng Silicon đều cho rằng người đó xứng đáng được dành một mức độ linh hoạt hoặc ưu ái nhất định,” Marc Goldstein, người đứng đầu bộ phận nghiên cứu tại Mỹ của tổ chức tư vấn bỏ phiếu Institutional Shareholder Services, nói.
Sự ưu ái như vậy giờ đây có thể làm dấy lên câu hỏi liệu hội đồng quản trị đã giám sát đầy đủ một CEO mà chính khả năng phán đoán đang bị đặt dưới sự giám sát hay chưa.
Hôm Chủ nhật, Nvidia cho biết hội đồng quản trị không có lý do để tin rằng an ninh quốc gia Mỹ hoặc bí mật của công ty đã bị xâm phạm, nhưng cuộc điều tra sẽ xem xét tất cả thông tin hiện có. Hội đồng cũng khẳng định tin tưởng CEO và đội ngũ lãnh đạo của ông.
Goldstein cho rằng các thành viên hội đồng phụ trách cuộc điều tra nên được toàn quyền thuê cố vấn pháp lý riêng để củng cố tính độc lập và uy tín của quá trình này.
Ông nói thêm công ty cũng có thể cân nhắc không để những thành viên đã gắn bó lâu năm tham gia cuộc điều tra, nhằm tránh nguy cơ cổ đông khởi kiện với lý do quá trình này thiếu tính độc lập cần thiết.
Yếu tố chính trị và kinh tế
Jeffrey Sonnenfeld, giáo sư quản trị tại Đại học Yale, cho rằng Nvidia còn phải đối mặt với những câu hỏi về an ninh quốc gia do mối quan hệ giữa Huang và Trump. Trump từng nhiều lần ca ngợi Huang, đồng thời cho biết hôm thứ Hai rằng ông đã nói chuyện với CEO Nvidia và tin rằng ông này “sẽ ổn”.
Washington áp đặt các hạn chế xuất khẩu chip AI tiên tiến sang Trung Quốc từ năm 2022. Năm ngoái, chính quyền Trump cho phép Nvidia nối lại một số hoạt động giao hàng sang Trung Quốc theo thỏa thuận trong đó chính phủ Mỹ được hưởng một phần doanh thu bán chip của công ty tại thị trường này.
Theo Sonnenfeld, thỏa thuận đó khiến bất kỳ nghi vấn nào về hoạt động gián điệp nước ngoài cũng trở nên nhạy cảm hơn đối với cả lãnh đạo doanh nghiệp lẫn quan chức chính phủ Mỹ.
“Đó là lý do không nên có những thỏa thuận theo mô hình chủ nghĩa tư bản nhà nước. Không nên để chính phủ Mỹ can dự quá sâu vào các công ty tư nhân,” ông nói.