Ngành dữ liệu của Trung Quốc đang tăng trưởng nhanh chóng, trong khi các loại hình dịch vụ mới liên quan đến dữ liệu đang xuất hiện khi trí tuệ nhân tạo (AI) ngày càng được tích hợp sâu vào nền kinh tế, theo một báo cáo được công bố hôm thứ Sáu tại Triển lãm Công nghiệp Dữ liệu lớn Quốc tế Trung Quốc 2026 ở thành phố Quý Dương, tỉnh Quý Châu.
Theo Báo cáo Phát triển Công nghiệp Dữ liệu Trung Quốc 2026 do Viện Phát triển Dữ liệu Quốc gia thuộc Cục Quản lý Dữ liệu Quốc gia công bố, ngành dữ liệu Trung Quốc đạt quy mô 6,78 nghìn tỷ nhân dân tệ (1,01 nghìn tỷ USD) vào năm 2025, tăng 15,7% so với năm trước.
Báo cáo cho biết các sản phẩm phần mềm liên quan đến dữ liệu và các sản phẩm tài nguyên dữ liệu sử dụng dịch vụ token tạo ra tổng cộng 4,99 nghìn tỷ nhân dân tệ, chiếm 73,6% tổng giá trị sản lượng của ngành.
Báo cáo cũng cho thấy số doanh nghiệp hoạt động trong lĩnh vực dữ liệu trên toàn Trung Quốc đạt 482.000 vào cuối năm 2025, tăng 17,9% so với năm trước. Hoạt động huy động vốn đặc biệt sôi động ở các doanh nghiệp phát triển mô hình ngôn ngữ lớn, mô phỏng tổng hợp và dịch vụ trí tuệ hiện thân.
“Các dịch vụ token (một đơn vị định lượng hoạt động của AI) và những mô hình kinh doanh mới khác đang xuất hiện ngày càng nhanh,” ông Hu Jianbo, Giám đốc Viện Phát triển Dữ liệu Quốc gia, cho biết.
Sự xuất hiện của các dịch vụ mới này cũng đang thay đổi cách dữ liệu hỗ trợ phát triển AI. Ông Yang Jie, Chủ tịch Hội Internet Trung Quốc, cho rằng dữ liệu là nền tảng của AI, năng lực tính toán cung cấp hạ tầng, mô hình đóng vai trò động cơ, còn các ứng dụng là đầu ra, trong khi token kết nối các giai đoạn khác nhau.
Ông Wang Jingtao, Phó Cục trưởng Cục Quản lý Không gian mạng Trung Quốc, cho biết khi các ứng dụng AI tạo sinh ngày càng mở rộng, token đang cho thấy rõ hơn tiềm năng được đo lường, định giá và giao dịch. Điều này tạo ra một phương thức mới để quan sát hoạt động của AI cũng như mức độ AI thâm nhập vào các ngành công nghiệp.
Khi AI ngày càng có năng lực, vấn đề không chỉ nằm ở việc đo lường và định giá dữ liệu mà còn ở câu hỏi loại dữ liệu nào có thể giúp AI trở nên mạnh hơn. Ông Zhou Bowen, Giám đốc Phòng thí nghiệm Trí tuệ nhân tạo Thượng Hải, cho biết AI đang chuyển từ việc giải quyết những nhiệm vụ có đáp án rõ ràng sang thúc đẩy đổi mới sáng tạo khoa học và công nghiệp với phạm vi mở hơn.
“Trong những môi trường như vậy, dữ liệu không chỉ được tạo ra trước khi một nhiệm vụ bắt đầu mà còn liên tục hình thành trong quá trình thử nghiệm, phản hồi và điều chỉnh,” ông nói.
Ông gọi mô hình mới nổi này là biến môi trường thực tế thành nguồn dữ liệu” (environment as data), trong đó môi trường thực tế cung cấp phản hồi cho các mô hình AI, giúp chúng tiếp tục học hỏi và cải thiện.
Những thay đổi này đang tạo ra nhu cầu mới về dữ liệu, năng lực tính toán và các môi trường ứng dụng thực tế. Đối với Quý Châu, một trung tâm công nghiệp dữ liệu lớn và là tỉnh đăng cai triển lãm, trọng tâm ngày càng chuyển sang kết nối năng lực tính toán, nguồn dữ liệu và các ứng dụng AI.
Theo ông Xu Lin, Bí thư Tỉnh ủy Quý Châu, tỉnh này đã công khai hơn 25.000 bộ dữ liệu và phát triển 150 sản phẩm dữ liệu công, đồng thời xây dựng hơn 170 kịch bản ứng dụng AI trong các lĩnh vực trọng điểm. Quý Châu hiện có hơn 60.000 doanh nghiệp hoạt động liên quan đến dữ liệu.
Những thay đổi này cũng đang thể hiện rõ trong cách các doanh nghiệp tổ chức và sử dụng nguồn lực số.
Ông Zhang Ping’an, Chủ tịch Huawei Cloud, cho biết mức tiêu thụ token tại Trung Quốc đã tăng hơn 1.000 lần trong hai năm qua, trong khi kiến trúc công nghệ thông tin (IT) của doanh nghiệp đang chuyển từ mô hình “lấy con người làm trung tâm” sang “lấy tác nhân AI làm trung tâm”.
