Malaysia đang nổi lên như một trong những nền kinh tế hưởng lợi lớn nhất từ làn sóng đầu tư vào trí tuệ nhân tạo (AI), trung tâm dữ liệu và bán dẫn, giúp quốc gia Đông Nam Á này vượt lên trong bối cảnh kinh tế toàn cầu đối mặt nhiều bất ổn do căng thẳng thương mại và địa chính trị.
Joel William, nhà sáng lập công ty tư vấn kỹ thuật Medhini Group, cho biết ông sắp bắt đầu nghiên cứu khả thi cho một khách hàng Trung Quốc đang cân nhắc xây dựng nhà máy hóa chất tại bang Sarawak của Malaysia. Sản phẩm của nhà máy sẽ được sử dụng trong quá trình sản xuất chip bán dẫn.
Chỉ hai năm trước, doanh nghiệp này dự định đặt nhà máy tại Trung Đông sau khi nhận được nguồn tài trợ tại khu vực. Tuy nhiên, xung đột tại Iran đã khiến kế hoạch thay đổi, và Malaysia trở thành điểm đến mới nhờ nền tảng công nghiệp sẵn có cùng môi trường chính trị tương đối ổn định.
Theo ông William, các doanh nghiệp đang tăng mạnh công suất khi dòng vốn liên tục đổ vào những lĩnh vực như bán dẫn, thiết bị y tế và hạ tầng AI.
Những dự án mới tiếp nối làn sóng đầu tư hơn 116 tỷ ringgit Malaysia (khoảng 27,3 tỷ USD) chảy vào bang lớn nhất Malaysia là Sarawak trong giai đoạn 2021-2025. Đây chỉ là một trong nhiều điểm nóng đầu tư trên khắp đất nước này.
Các bang khác như Johor đang thu hút các nhà phát triển trung tâm dữ liệu, và Penang tiếp tục nhận thêm dòng vốn liên quan đến ngành bán dẫn giữa cuộc đua toàn cầu nhằm xây dựng hạ tầng phục vụ AI.
Sự trỗi dậy của Malaysia như một trung tâm sản xuất phục vụ AI được xem là bước chuyển mình đáng chú ý. Theo Quỹ Tiền tệ Quốc tế, Malaysia hiện là một trong bốn nước xuất khẩu ròng lớn nhất thế giới về phần cứng liên quan đến AI, cùng với Hàn Quốc, Đài Loan và Thái Lan.
Các nhà phân tích của HSBC cho biết đầu tư vào trung tâm dữ liệu tại Malaysia hiện tương đương gần 18% GDP, tỷ lệ cao nhất thế giới.
Lợi thế là nước xuất khẩu năng lượng ròng cũng giúp Malaysia chống chịu tốt hơn trước áp lực giá dầu tăng, trong khi nhiều nước khác trong khu vực phải đối mặt với lạm phát và chi phí năng lượng leo thang.
Ông Ch’ng Cheng Siew, Giám đốc đầu tư của Areca Capital, nhận định năm 2026 là giai đoạn chuyển đổi quan trọng đối với Malaysia.
“Những khoản đầu tư đổ vào trong vài năm qua đang dần chuyển hóa thành sản lượng công nghiệp. Đó là lý do tôi khá lạc quan,” ông nói.
AI, bán dẫn và trung tâm dữ liệu trở thành động lực tăng trưởng
Triển vọng trung hạn của Malaysia tiếp tục được hỗ trợ bởi các dự án của chính phủ và làn sóng đầu tư tư nhân vào hạ tầng AI.
Trong vài năm gần đây, Malaysia đã thu hút hàng tỷ USD từ các tập đoàn công nghệ lớn như Infineon, Nvidia, ByteDance cùng nhiều doanh nghiệp khác đang xây dựng nhà máy sản xuất chip hoặc phát triển hạ tầng điện toán.
Tổng vốn đầu tư được phê duyệt cho các trung tâm dữ liệu từ năm 2021 đến nửa đầu năm 2025 đạt 144,4 tỷ ringgit Malaysia (khoảng 34 tỷ USD).
Bang Penang, vốn sở hữu hệ sinh thái bán dẫn hình thành từ nhiều thập niên trước, đang hưởng lợi từ các khoản đầu tư giá trị cao hơn. Theo Hiệp hội Công nghiệp Bán dẫn Malaysia, điều này sẽ tạo nền tảng cho tăng trưởng dài hạn.
Penang hiện thúc đẩy dự án lấn biển quy mô lớn mang tên Silicon Island, với mục tiêu thu hút thêm các nhà sản xuất chip và doanh nghiệp công nghệ cao.
Giới chức Malaysia kỳ vọng xuất khẩu sản phẩm điện và điện tử, bao gồm chip bán dẫn, sẽ vượt 800 tỷ ringgit Malaysia (khoảng 188 tỷ USD) trong năm 2026.
Hiệu ứng lan tỏa cũng xuất hiện ở nhiều lĩnh vực khác. Tập đoàn xây dựng Gamuda cho biết lượng đơn hàng của họ đã đạt mức kỷ lục 52 tỷ ringgit Malaysia (khoảng 12,2 tỷ USD), trong đó các dự án trung tâm dữ liệu đóng vai trò quan trọng.
Ông Justin Chin, Giám đốc điều hành Gamuda Engineering, cho rằng Malaysia vẫn rất hấp dẫn nhờ lực lượng lao động có trình độ, sử dụng tiếng Anh tốt và chi phí cạnh tranh.
Thành quả lan tỏa tới nền kinh tế
Năng lực cạnh tranh của Malaysia cũng được cải thiện đáng kể. Theo bảng xếp hạng năng lực cạnh tranh toàn cầu năm 2026 của Viện Phát triển Quản lý Quốc tế (IMD), Malaysia tăng tám bậc lên vị trí thứ 15 trong số 70 nền kinh tế được đánh giá. Chỉ hai năm trước, nước này đứng thứ 34 trong số 67 quốc gia.
Sự bùng nổ đầu tư còn kéo theo nhu cầu tiêu dùng gia tăng. Chuỗi cà phê Oriental Kopi cho biết đang mở rộng hoạt động tại Johor, nơi dòng vốn đầu tư vào trung tâm dữ liệu đang thu hút thêm lao động và tạo nhu cầu mới đối với dịch vụ ăn uống.
Lượng khách quốc tế đến Malaysia trong nửa đầu năm 2026 đạt hơn 21 triệu lượt, tăng 2,5% so với cùng kỳ năm trước.
Dù triển vọng tích cực, Malaysia vẫn phải đối mặt với một số rủi ro.
Các chuyên gia cảnh báo áp lực tài khóa đang gia tăng khi chính phủ tiếp tục duy trì trợ cấp nhiên liệu để bảo vệ người dân và doanh nghiệp trước biến động giá năng lượng. Chi phí trợ cấp xăng dầu năm 2026 có thể lên tới 40 tỷ ringgit Malaysia (khoảng 9,4 tỷ USD), cao hơn nhiều so với mức 15 tỷ ringgit (khoảng 3,5 tỷ USD) trong kế hoạch ngân sách.
Ngoài ra, tốc độ tăng trưởng không đồng đều giữa các ngành công nghệ cao và các lĩnh vực phục vụ tiêu dùng cũng có thể tạo ra khoảng cách ngày càng lớn trong nền kinh tế. Bên cạnh đó, Malaysia vẫn phải giải quyết các vấn đề liên quan đến quản trị và minh bạch.
Dù vậy, các tổ chức đánh giá tín nhiệm và giới hoạch định chính sách vẫn duy trì quan điểm lạc quan. Moody’s Ratings dự báo kinh tế Malaysia sẽ tăng trưởng nhanh hơn tất cả các quốc gia được xếp hạng tín nhiệm A khác.
Ngân hàng trung ương Malaysia cũng cho rằng nhu cầu toàn cầu đối với hàng điện tử, sự phục hồi của du lịch và việc hạ nhiệt căng thẳng Trung Đông có thể tiếp tục hỗ trợ nền kinh tế trong thời gian tới.
Sự nổi lên của Malaysia như một trung tâm sản xuất phục vụ trí tuệ nhân tạo đánh dấu bước chuyển mình mạnh mẽ của nền kinh tế này. Ảnh: Reuters
