Ứng dụng báo taxi còn cách điểm đón chưa đầy một phút. Một chiếc SUV màu xanh trắng tiến đến giữa dòng xe thưa thớt. Trông không khác những phương tiện thông thường, chiếc xe chỉ có một điểm đặc biệt: không có người ngồi sau tay lái.
Bên hông xe là hình một robot nhỏ mang tên Popo. Đây là taxi tự lái của Pony.ai, một trong những doanh nghiệp đang đưa công nghệ phương tiện tự hành vào dịch vụ vận tải tại Thâm Quyến, trung tâm công nghệ hàng đầu Trung Quốc.
Không chỉ có taxi không người lái, thành phố hơn 18 triệu dân này còn là nơi các doanh nghiệp phát triển robot phục vụ nhà hàng, lau sàn, giao hàng và xử lý công việc trong nhà kho. Những công nghệ từng chủ yếu xuất hiện trong phòng thí nghiệm đang dần được đưa vào hoạt động thực tế, dù phạm vi triển khai vẫn còn hạn chế.
Thâm Quyến là nơi đặt trụ sở của nhiều tập đoàn công nghệ lớn như Huawei, BYD và Tencent. Thành phố cũng đăng cai hội nghị cấp cao Diễn đàn Hợp tác Kinh tế châu Á – Thái Bình Dương (APEC) năm nay, thu hút sự chú ý trong bối cảnh Trung Quốc và Mỹ cạnh tranh vị thế dẫn đầu về trí tuệ nhân tạo (AI), robot và các công nghệ chiến lược.
Chủ tịch Trung Quốc Tập Cận Bình đón tiếp đại diện 21 nền kinh tế thành viên APEC, trong đó có Tổng thống Mỹ Donald Trump và Tổng thống Nga Vladimir Putin. Hội nghị diễn ra khi hai nền kinh tế lớn nhất thế giới vẫn bất đồng về thuế quan và quyền tiếp cận khoáng sản thiết yếu, dù thỏa thuận đình chiến thương mại vừa được gia hạn đến tháng 1.
Taxi tự lái len vào giao thông đô thị
Pony.ai, thành lập năm 2016, hiện vận hành gần 2.000 xe SUV tại Thâm Quyến, Bắc Kinh, Thượng Hải và Quảng Châu. Tuy nhiên, hành khách chưa thể yêu cầu xe đi đến bất cứ địa điểm nào. Taxi chỉ được phép đón, trả khách tại các điểm quy định trong những khu vực đã được cấp phép.
Một tuần trước hội nghị APEC, một trong số ít điểm đón khách là khu vực trước trụ sở Tencent, tập đoàn đứng sau ứng dụng nhắn tin và thanh toán WeChat. Ba phóng viên AP đã trải nghiệm chuyến taxi tự lái từ đây đến khách sạn cách đó 7,6 km.
Ứng dụng yêu cầu hành khách lên xe trong vòng chưa đầy 60 giây. Bên trong chiếc Arcfox, màn hình hiển thị hình ảnh robot Popo, hướng dẫn các quy tắc an toàn và nhắc khách thắt dây an toàn.
Trong hành trình kéo dài 24 phút, xe di chuyển qua nhiều tuyến phố, giảm tốc khi đến góc đường, dừng nhường người đi bộ và chờ đèn đỏ. Tại một giao lộ cần rẽ trái, xe bật xi-nhan rồi chờ đến khi đèn chuyển xanh và dòng phương tiện bắt đầu di chuyển. Một tài xế khác cũng nhường đường cho chiếc taxi.
Chuyến đi diễn ra êm ái, có giá 12,7 nhân dân tệ (1,9 USD), thấp hơn taxi thông thường nhờ ưu đãi dành cho khách hàng lần đầu sử dụng dịch vụ.
Cong Lin, Giám đốc phụ trách quan hệ công chúng của Pony.ai, cho biết mỗi xe được trang bị 34 cảm biến, có khả năng quan sát 360 độ với phạm vi lên tới 615 m. Trong tháng 2, mỗi taxi tự lái của hãng thực hiện trung bình khoảng 23-25 chuyến mỗi ngày.
Khi được hỏi liệu Pony.ai có hình dung một ngày nào đó toàn bộ taxi tại Thâm Quyến đều tự lái hay không, bà Lin nói công ty không đặt mục tiêu thay thế taxi thông thường.
“Chúng tôi không xem taxi tự lái là phương tiện thay thế ôtô hay taxi thông thường. Chúng tôi chỉ muốn cung cấp thêm một lựa chọn để hành khách sử dụng,” bà nói.
Dịch vụ vẫn chịu nhiều giới hạn. Taxi chỉ hoạt động trong những khu vực được phê duyệt và đón trả khách tại các điểm cố định. Trước hội nghị APEC, hoạt động giao hàng bằng máy bay không người lái (drone) tại thành phố bị tạm dừng, trong khi dịch vụ taxi tự lái cũng được thu hẹp.
Theo bà Lin, chính sách và sự hỗ trợ của chính quyền Thâm Quyến giúp các công ty có lộ trình cụ thể để phát triển xe tự hành. Doanh nghiệp có thể bắt đầu bằng thử nghiệm với nhân viên an toàn trên xe, sau đó cung cấp dịch vụ thương mại vẫn có người giám sát, trước khi tiến tới vận hành hoàn toàn không người lái.
Robot đi vào nhà hàng, văn phòng và nhà kho
Bên cạnh taxi tự lái, robot là một trong những hình ảnh tiêu biểu cho tham vọng công nghệ của Thâm Quyến.
Pudu Robotics, doanh nghiệp thành lập tại thành phố năm 2016, phát triển robot phục vụ nhà hàng, lau sàn và hướng dẫn khách tìm sản phẩm. Công ty cũng nghiên cứu robot hình người và robot di chuyển bằng bánh xe, được trang bị cánh tay để thực hiện những công việc cụ thể như nhặt, vận chuyển hàng hóa trong tòa nhà văn phòng hoặc đóng gói sản phẩm tại kho.
Guo Cong, Giám đốc công nghệ kiêm đồng sáng lập Pudu, cho biết Thâm Quyến có hệ sinh thái công nghiệp đáp ứng gần như mọi nhu cầu của doanh nghiệp, từ nhà cung cấp linh kiện cơ khí, phần cứng đến phần mềm và khách hàng sử dụng robot.
Các nhà cung cấp trong chuỗi cung ứng có thể đáp ứng yêu cầu trong vòng nửa ngày. Do khách hàng cũng ở gần, kỹ sư của công ty có thể đến kiểm tra và hỗ trợ trong một đến hai giờ.
“Thâm Quyến thể hiện tốc độ của Trung Quốc, đồng thời cho thế giới thấy chiến lược nâng cao hiệu quả và đổi mới của nước này,” ông Guo nói.
Sự tập trung của các doanh nghiệp sản xuất, công nghệ và nhà cung cấp linh kiện giúp thành phố trở thành môi trường thuận lợi để thử nghiệm và thương mại hóa sản phẩm mới. Đây cũng là một phần trong quá trình chuyển đổi kéo dài nhiều thập kỷ của Thâm Quyến.
Năm 1980, khi Trung Quốc bắt đầu mở cửa nền kinh tế, nhà lãnh đạo Đặng Tiểu Bình đưa làng chài này trở thành một trong những đặc khu kinh tế đầu tiên của đất nước, cho phép thử nghiệm các chính sách kinh doanh tư nhân. Thâm Quyến nhờ đó thu hút vốn đầu tư nước ngoài, phát triển ngành sản xuất hàng xuất khẩu rồi từng bước chuyển sang tự nghiên cứu và phát triển công nghệ.
Hiện thành phố là một trong những trung tâm kinh tế và công nghệ lớn nhất Trung Quốc, với những tòa nhà chọc trời, khu công nghiệp và các tập đoàn có ảnh hưởng toàn cầu. Tòa nhà Ping An cao 600 m, cao thứ hai Trung Quốc, là một trong những biểu tượng của quá trình phát triển này.
“Thâm Quyến là một trong những biểu tượng quan trọng nhất của công cuộc cải cách và mở cửa Trung Quốc, nhờ vai trò nổi bật trên toàn cầu trong thương mại, sản xuất và đổi mới,” Gary Ng, chuyên gia kinh tế cấp cao phụ trách khu vực châu Á – Thái Bình Dương tại ngân hàng Pháp Natixis, nhận xét.
Theo ông Ng, các chính sách cởi mở và linh hoạt của chính quyền giúp Thâm Quyến thử nghiệm những mô hình khác biệt so với nhiều địa phương khác của Trung Quốc. Vị trí gần Hong Kong cũng tạo thuận lợi cho thành phố thu hút vốn, phát triển thương mại và tiếp cận thị trường quốc tế.
Năm 2020, nhân dịp kỷ niệm 40 năm thành lập đặc khu kinh tế Thâm Quyến, Chủ tịch Tập Cận Bình gọi nơi đây là “kỳ tích trong lịch sử phát triển thế giới”.
Thâm Quyến, thủ phủ của những người “say việc”
Trong nhiều thập kỷ, người dân từ khắp Trung Quốc đã chuyển đến Thâm Quyến tìm kiếm cơ hội việc làm và kinh doanh. Dòng người nhập cư góp phần tạo nên một đô thị trẻ, năng động với nhịp sống nhanh.
Zhong Luqin, giáo viên mầm non chuyển đến Thâm Quyến từ thành phố Trạm Giang, tỉnh Quảng Đông, cho biết bà ấn tượng với sự sôi động và cách ứng xử lịch thiệp của người dân địa phương.
Bà nói người dân thường dùng cụm từ “những người lao động luôn hăng say làm việc” để mô tả thành phố. Nhận xét này được bà đưa ra vài phút sau khi chụp ảnh selfie với tấm biển quảng bá hội nghị APEC phía sau.
“Cụm từ đó phản ánh nhịp sống rất nhanh ở Thâm Quyến,” bà nói.

Hai phụ nữ chụp ảnh gần khu vực trưng bày quảng bá hội nghị cấp cao APEC Trung Quốc 2026 tại Thâm Quyến, tỉnh Quảng Đông, miền nam Trung Quốc. Ảnh: AP

