Mỹ và Trung Quốc sẽ tiến hành đàm phán về AI vào tháng 9, theo 5 nguồn tin am hiểu vấn đề, trong bối cảnh hai siêu cường đối địch đang tìm cách giảm thiểu những rủi ro do các mô hình AI tiên phong ngày càng mạnh của nhau gây ra.
Cuộc đàm phán – một kết quả quan trọng của hội nghị thượng đỉnh Trump – Tập hồi tháng 5 – nhiều khả năng sẽ diễn ra trước chuyến thăm Mỹ dự kiến của Chủ tịch Trung Quốc Tập Cận Bình vào ngày 24/9. Tuy nhiên, thời gian cụ thể vẫn chưa được chốt.
Là đối thủ về kinh tế, chính trị và quân sự, Trung Quốc và Mỹ ngày càng lo ngại về năng lực AI của nhau trong bối cảnh cuộc đua AI toàn cầu tăng tốc.
Bắc Kinh và Washington đang cân nhắc cách quản lý các mô hình AI tiên tiến có thể củng cố năng lực quân sự, tạo điều kiện cho các cuộc tấn công mạng nhằm vào cơ sở hạ tầng quan trọng và làm xáo trộn thị trường lao động.
Theo các nguồn tin, cuộc đàm phán vào tháng 9 sẽ do Bộ trưởng Tài chính Mỹ Scott Bessent dẫn đầu phía Mỹ.
Danh tính những người tham gia khác của Mỹ và Trung Quốc, cũng như chương trình nghị sự và địa điểm đàm phán, vẫn đang được thảo luận do công tác chuẩn bị mới ở giai đoạn đầu.
Khi được hỏi về cuộc đàm phán trong một cuộc phỏng vấn với Fox Business Network hôm 21/7, ông Bessent không trực tiếp xác nhận cuộc gặp nhưng nêu lo ngại về sở hữu trí tuệ và cho rằng các mô hình AI cần được áp dụng những tiêu chuẩn như nhau.
“Chúng tôi phát hiện dấu vết của các mô hình ngôn ngữ lớn của Mỹ trong nhiều mô hình Trung Quốc và điều đó là không thể chấp nhận được,” ông nói với kênh truyền hình Mỹ. “Chúng tôi sẽ xem xét vấn đề này trong những ngày hoặc tuần tới.”
Cuộc đối thoại AI chính thức đầu tiên dưới thời ông Trump
Cựu Tổng thống Mỹ Joe Biden từng nhất trí với ông Tập rằng con người, chứ không phải AI, phải kiểm soát các quyết định về việc sử dụng vũ khí hạt nhân sau các cuộc đàm phán cấp chuyên viên tại Geneva năm 2024. Tuy nhiên, các cuộc gặp được lên kế hoạch lần này sẽ là cuộc đối thoại chính thức đầu tiên giữa Mỹ và Trung Quốc về AI dưới thời Tổng thống Donald Trump.
Mỹ đã hạn chế xuất khẩu một số chip AI tiên tiến nhất sang Trung Quốc. Tuy nhiên, Washington vẫn chưa đưa startup AI DeepSeek, nhà sản xuất chip nhớ CXMT và hơn 100 công ty khác bị đánh giá là có rủi ro an ninh quốc gia vào danh sách hạn chế thương mại, trong nỗ lực tránh làm căng thẳng thêm quan hệ với Bắc Kinh.
Khi được hỏi về các biện pháp thương mại có thể được áp dụng, Đại diện Thương mại Mỹ Jamieson Greer cho biết một số cơ quan chính phủ Mỹ đang xem xét vấn đề. Ông nêu lo ngại về việc chuyển giao công nghệ bắt buộc, các vấn đề sở hữu trí tuệ và trợ cấp năng lượng, nhưng không cung cấp thêm chi tiết.
“Chúng tôi đang xem xét rất kỹ cách Trung Quốc thúc đẩy phát triển AI để bảo đảm các công ty của chúng tôi cạnh tranh… trên một sân chơi bình đẳng,” ông Greer nói với CNBC.
Trong khi đó, các cơ quan chức năng Trung Quốc đang cân nhắc hạn chế quyền tiếp cận từ nước ngoài đối với những mô hình AI mạnh nhất do Trung Quốc phát triển, trong bối cảnh cò nhiều lo ngại về khả năng bị khai thác để tấn công mạng của mô hình Mythos do Anthropic phát triển.
Hồi tháng 5, ông Bessent cho biết các cuộc đàm phán trong tương lai sẽ nhằm “ngăn chặn sự phổ biến của các mô hình AI mạnh… tới các chủ thể phi nhà nước” và các cuộc gặp có thể bắt đầu “trong vòng 4-8 tuần tới”.
Sau chuyến thăm của ông Trump, Bộ Ngoại giao Trung Quốc xác nhận hai nước đã nhất trí thiết lập đối thoại liên chính phủ về AI. Tuy nhiên, Bắc Kinh chưa đưa ra bình luận công khai nào kể từ đó.
Trung Quốc muốn đối thoại thực chất về AI
Theo các nhà phân tích, những ưu tiên của Bắc Kinh trong các cuộc thảo luận bao gồm mô hình Mythos, cách Mỹ kiểm soát việc phát hành các mô hình AI tiên phong thế hệ tiếp theo và khả năng Washington áp đặt hạn chế đối với các mô hình AI Trung Quốc có trọng số mở.
Chính quyền Tổng thống Trump đang đàm phán với các công ty AI Mỹ về việc xây dựng các tiêu chuẩn an toàn tự nguyện đối với việc phát hành các mô hình AI mới, nhưng chưa công bố biện pháp quản lý nào.
Một nguồn tin cho biết các cơ quan chức năng Trung Quốc sẽ tiếp tục thảo luận nội bộ về các vấn đề AI trong tháng tới trước khi quyết định quan chức của những bộ, ngành nào sẽ tham gia đối thoại. Nguồn tin này cho biết Trung Quốc muốn Mỹ tham gia đối thoại thực chất và thảo luận các vấn đề kỹ thuật về AI, thay vì các cuộc đàm phán mang tính chính trị.
“Đây là cuộc gặp đầu tiên nên khó có khả năng giải quyết những vấn đề lớn. Tôi cho rằng hai bên sẽ cố gắng thống nhất một số điều khoản cơ bản, chẳng hạn như thế nào được coi là một mô hình AI tiên phong,” Paul Triolo, đối tác tại DGA-Albright Stonebridge Group, nhận định.
Khách tham quan đứng gần biển hiệu về trí tuệ nhân tạo tại gian hàng robot AI trong triển lãm an ninh công cộng và an toàn Security China ở Bắc Kinh, Trung Quốc. Ảnh: Reuters
