Ngày 16/6, Đại học Quốc gia Singapore (NUS) và Đại học Toronto (Canada) công bố thành lập Materials Data Foundry, phòng thí nghiệm trị giá 10 triệu USD sử dụng AI để tự động thực hiện hàng nghìn thí nghiệm nhằm tìm ra “công thức” sản xuất vật liệu mới ở quy mô công nghiệp.
Đây là một trong tám dự án đầu tiên thuộc chương trình quốc gia AI for Science (AI4S) của Singapore, được công bố lần đầu vào tháng 10/2024. Mục tiêu của dự án là nhằm giúp Singapore rút ngắn đáng kể thời gian phát triển các vật liệu quan trọng cho chip bán dẫn thế hệ mới và công nghệ hydro sạch.
Chương trình AI4S nhận nguồn tài trợ 120 triệu đô-la Singapore từ Quỹ Nghiên cứu Quốc gia Singapore (NRF), với mục tiêu phát triển các công cụ AI nhằm đẩy nhanh quá trình khám phá khoa học.
“Chúng tôi muốn tăng tốc và đổi mới mạnh mẽ hơn trong hoạt động nghiên cứu, khám phá khoa học,” ông Tan Chorh Chuan, Thư ký Thường trực phụ trách Nghiên cứu và Phát triển Quốc gia Singapore, cho biết khi công bố các dự án tại hội nghị AI4X-Accelerate Conference 2026.
Theo các nhà nghiên cứu, dù AI ngày càng hiệu quả trong việc dự đoán các vật liệu tiềm năng, vẫn tồn tại khoảng cách lớn giữa những vật liệu được mô hình AI đề xuất và khả năng sản xuất chúng ngoài thực tế.
Ông Brandon Sutherland, Giám đốc điều hành nghiên cứu của Acceleration Consortium thuộc Đại học Toronto, cho biết dự án mới nhằm giải quyết chính khoảng trống này.
“Khoảng cách giữa những vật liệu mà AI có thể dự đoán và những gì chúng ta thực sự có thể chế tạo đang ngày càng lớn hơn. Mục tiêu của phòng thí nghiệm là tạo ra dữ liệu thực nghiệm trong thế giới thực về vật liệu và cách sản xuất chúng,” ông nói.
Ngoài dự án này, AI4S còn tài trợ nhiều nghiên cứu khác trong các lĩnh vực sản xuất tiên tiến, vật liệu mới, y sinh học, hàng không và công nghệ hàng hải.
Một dự án nổi bật khác do các nhà khoa học của A*STAR và Imperial Global Singapore thực hiện tập trung vào việc phát triển hệ thống AI hỗ trợ tìm kiếm chất xúc tác hóa học mới.
Chất xúc tác đóng vai trò quan trọng trong sản xuất nhiên liệu sạch và hóa chất công nghiệp, nhưng việc tìm kiếm vật liệu phù hợp thường tốn nhiều thời gian và chi phí do số lượng thử nghiệm cần thực hiện là rất lớn. Nhóm nghiên cứu kỳ vọng AI có thể giúp rút ngắn gần năm lần thời gian và chi phí phát hiện các chất xúc tác mới.
Trong lĩnh vực phần mềm, một dự án hợp tác giữa NUS và Imperial Global Singapore đang phát triển công cụ AI có khả năng tự động phát hiện lỗi lập trình, kiểm tra tính chính xác của phần mềm và hỗ trợ đánh giá an ninh mạng.
Các dự án khác bao gồm xây dựng tác nhân AI hỗ trợ thiết kế vaccine mRNA, phát triển bản sao số để dự báo điều kiện canh tác tại Đông Nam Á và hệ thống AI có thể dự đoán bệnh tật từ kết quả xét nghiệm công thức máu toàn phần.
Theo ông Tan, chương trình AI4S không chỉ thúc đẩy các đột phá khoa học mà còn giúp đào tạo thế hệ nhà nghiên cứu mới có năng lực cả về khoa học chuyên ngành lẫn trí tuệ nhân tạo.
“Chúng tôi muốn đưa Singapore trở thành nơi mà AI đóng vai trò nền tảng trong hoạt động nghiên cứu khoa học,” ông nói.
Ông Tan Chorh Chuan, Thư ký Thường trực phụ trách Nghiên cứu và Phát triển Quốc gia Singapore, phát biểu tại hội nghị AI4X-Accelerate Conference 2026 ngày 16/6. Ảnh: The Straits Times
