NASA tại một buổi lễ diễn ra ở Trung tâm Vũ trụ Johnson ngày 9/6 đã công bố danh sách các phi hành gia sẽ tham gia sứ mệnh Artemis 3, dự kiến phóng vào năm tới.
Phi hành đoàn quốc tế gồm ba phi hành gia giàu kinh nghiệm và một thành viên lần đầu bay vào vũ trụ. Đội hình bao gồm chỉ huy Randy Bresnik (NASA), phi công Luca Parmitano của Cơ quan Vũ trụ châu Âu (ESA), cùng hai chuyên gia sứ mệnh Andre Douglas và Frank Rubio (NASA).
“Các bạn đang mang theo ngọn lửa khám phá từ các thế hệ đi trước, niềm tin của cơ quan này, sự ủng hộ của đất nước và ước mơ của hàng triệu người sẽ dõi theo hành trình của các bạn,” Giám đốc NASA Jared Isaacman phát biểu tại sự kiện.
Theo NASA, mỗi thành viên trong phi hành đoàn Artemis 3 đều sở hữu những kỹ năng chuyên môn phù hợp với nhiệm vụ sắp tới, từ kỹ thuật hàng không vũ trụ, điều khiển tàu bay, hoạt động ngoài không gian đến phát triển tàu vũ trụ.
Thông báo được đưa ra chỉ hai tháng sau khi sứ mệnh Artemis 2 kết thúc. Chuyến bay này đã đưa các phi hành gia NASA Reid Wiseman, Victor Glover, Christina Koch cùng phi hành gia Jeremy Hansen của Cơ quan Vũ trụ Canada thực hiện hành trình kéo dài 10 ngày quanh phía xa Mặt Trăng rồi trở về Trái Đất. Đây là chuyến bay đầu tiên có người lái sử dụng tàu vũ trụ Orion và cũng là sứ mệnh có người lái bay xa Trái Đất nhất trong lịch sử.
Tại buổi lễ, các thành viên Artemis 2 đã trao biểu tượng “gậy tiếp sức Artemis” cho phi hành đoàn mới.
“Thế giới đã dõi theo sứ mệnh của các bạn và chứng kiến cách nó truyền cảm hứng cho mọi người trên toàn cầu”, chỉ huy sứ mệnh Artemis 3 Randy Bresnik nói. “Phi hành đoàn Artemis 3 vinh dự được tiếp tục ngọn lửa đó và trao lại cho thế hệ kế tiếp.”
NASA hiện đặt mục tiêu phóng Artemis 3 vào khoảng giữa hoặc cuối năm 2027. Không giống Artemis 2, sứ mệnh mới sẽ hoạt động chủ yếu ở quỹ đạo Trái Đất tầm thấp (LEO), đóng vai trò chuẩn bị cho mục tiêu lâu dài là đưa con người trở lại bề mặt Mặt Trăng và xây dựng căn cứ thường trực tại đây.
Theo kế hoạch, tàu Orion sẽ được phóng bằng tên lửa Space Launch System (SLS), sau đó gặp và ghép nối với tàu đổ bộ Blue Moon của Blue Origin và tàu Starship của SpaceX trên quỹ đạo Trái Đất.
“Đây là một chiến dịch phóng cực kỳ phức tạp, đòi hỏi sự phối hợp cao với sự tham gia của ba trong số những tên lửa mạnh nhất thế giới”, ông Jeremy Parsons, Giám đốc Chương trình Artemis của NASA, cho biết.
Mục tiêu chính của Artemis 3 là thử nghiệm các thao tác ghép nối và vận hành giữa các phương tiện. NASA đã ký hợp đồng với cả SpaceX và Blue Origin trong chương trình Hệ thống Đổ bộ Con người (HLS), song cả hai dự án đều gặp chậm tiến độ. Vì vậy, NASA để ngỏ khả năng Artemis 3 sẽ hoạt động với một hoặc cả hai tàu đổ bộ, tùy thuộc vào mức độ sẵn sàng.
Blue Origin đặc biệt gặp khó khăn sau khi tên lửa New Glenn phát nổ trên bệ phóng trong một cuộc thử nghiệm hồi tháng 5/2026. Dù vậy, đại diện công ty khẳng định chương trình đang được đẩy nhanh để kịp tiến độ.
Nếu Blue Moon sẵn sàng, phi hành đoàn Artemis 3 sẽ ghép nối tàu Orion với tàu đổ bộ này trong khoảng hai ngày để kiểm tra các hệ thống, bao gồm hệ thống hỗ trợ sự sống. Sau đó, Orion sẽ tách khỏi Blue Moon và thực hiện thêm các thử nghiệm ghép nối với Starship của SpaceX.
Một mục tiêu quan trọng khác của sứ mệnh là thử nghiệm thế hệ bộ đồ không gian mới dành cho các hoạt động ngoài tàu (EVA) trên bề mặt Mặt Trăng. Những bộ đồ này do công ty Axiom Space phát triển và cũng đang đối mặt với một số chậm trễ trong quá trình hoàn thiện.
Trong thời gian tới, bốn phi hành gia sẽ bước vào giai đoạn huấn luyện chuyên sâu kéo dài ít nhất 18 tháng, bao gồm các bài tập mô phỏng trên tàu Orion và mô hình huấn luyện Blue Moon tại Trung tâm Vũ trụ Johnson.
Công tác chuẩn bị phần cứng cho Artemis 3 cũng đang được đẩy mạnh. Thùng nhiên liệu chính của tên lửa SLS đã được chuyển tới Trung tâm Vũ trụ Kennedy từ tháng 4, trong khi các đoạn cuối cùng của tên lửa đẩy nhiên liệu rắn đang được vận chuyển để lắp ráp. Tàu Orion cũng đang trải qua giai đoạn hoàn thiện và thử nghiệm cuối cùng.
NASA bày tỏ tin tưởng có thể chuẩn bị kịp cho lần phóng vào năm 2027, dù cơ quan này trước đó đã phải lùi mục tiêu từ đầu năm sang cuối năm 2027 do các chậm trễ liên quan đến Starship và Blue Moon.
Nếu một trong hai tàu đổ bộ không kịp sẵn sàng, NASA có thể chỉ sử dụng phương tiện còn lại cho Artemis 3. Tàu đổ bộ được lựa chọn nhiều khả năng cũng sẽ đảm nhận nhiệm vụ đưa con người trở lại bề mặt Mặt Trăng trong Artemis 4, dự kiến phóng năm 2028.
Ngược lại, nếu cả Blue Moon và Starship đều không thể đáp ứng mốc thời gian năm 2027, kế hoạch hạ cánh lên Mặt Trăng vào năm 2028 có thể bị trì hoãn, kéo theo việc xây dựng căn cứ thường trực của NASA trên Mặt Trăng lùi sang thập niên 2030.
Ba thành viên phi hành đoàn Artemis 2 trao biểu tượng “gậy tiếp sức” cho các phi hành gia Artemis 3 trong lễ công bố phi hành đoàn ngày 9/6/2026. Ảnh: NASA
Phi hành đoàn Artemis 3 của NASA (từ trái sang phải): Andre Douglas (NASA), Luca Parmitano (ESA), Randy Bresnik (NASA) và Frank Rubio (NASA). Ảnh: NASA
Các thành viên phi hành đoàn Artemis 3 vẫy chào khán giả sau lễ công bố tại Trung tâm Vũ trụ Johnson của NASA ở Houston ngày 9/6/2026. Ảnh: NASA
Thông tin tóm tắt về các thành viên phi hành đoàn Artemis 3:
Randy Bresnik, Chỉ huy sứ mệnh Artemis 3
Phi hành đoàn sứ mệnh Artemis 3 của NASA (từ trái sang phải): Frank Rubio (NASA), Andre Douglas (NASA), Randy Bresnik (NASA) và Luca Parmitano (ESA). Ảnh: NASA/ESA
Randy Bresnik gia nhập NASA trong khóa tuyển chọn phi hành gia năm 2004. Trước đó, ông phục vụ trong Thủy quân Lục chiến Mỹ với vai trò phi công tiêm kích F/A-18 và từng tham gia các nhiệm vụ chiến đấu tại Iraq.
Năm 2009, Bresnik đã dành gần 11 ngày trên Trạm Vũ trụ Quốc tế (ISS) với vai trò chuyên gia sứ mệnh của chuyến bay STS-129 trên tàu con thoi Atlantis. Trong nhiệm vụ này, ông thực hiện một chuyến đi bộ ngoài không gian kéo dài sáu giờ. Gần đây, Bresnik giữ vai trò Trợ lý Trưởng Văn phòng Phi hành gia phụ trách thám hiểm, tham gia giám sát các hoạt động thử nghiệm phần cứng của chương trình Artemis.
Luca Parmitano, Phi công sứ mệnh Artemis 3
Phi hành gia Luca Parmitano của Cơ quan Vũ trụ châu Âu (ESA) sẽ đảm nhiệm vị trí phi công của Artemis 3.
Trước khi được tuyển chọn làm phi hành gia ESA vào năm 2009, Parmitano là phi công thử nghiệm của Không quân Italy và mang quân hàm đại tá. Trong sự nghiệp quân sự, ông đã tích lũy hơn 2.000 giờ bay trên hơn 40 loại máy bay khác nhau.
Andre Douglas, Chuyên gia sứ mệnh Artemis 3
NASA lựa chọn Andre Douglas làm chuyên gia sứ mệnh của Artemis 3. Trước đó, ông từng là phi hành gia dự bị cho Artemis 2.
Douglas được tuyển vào đội ngũ phi hành gia NASA năm 2021 sau khi hoàn thành chương trình tiến sĩ kỹ thuật hệ thống tại Đại học George Washington và phục vụ trong Lực lượng Tuần duyên Mỹ. Artemis 3 sẽ là chuyến bay vào vũ trụ đầu tiên trong sự nghiệp của ông.
Frank Rubio, Chuyên gia sứ mệnh Artemis 3
Phi hành gia Frank Rubio, người từng lập kỷ lục thời gian lưu trú trong không gian của NASA, cũng được lựa chọn làm chuyên gia sứ mệnh.
Rubio nổi tiếng sau khi phải ở lại ISS hơn một năm do tàu Soyuz đưa ông trở về Trái Đất gặp sự cố rò rỉ nghiêm trọng trong hệ thống làm mát. Ông đã lập kỷ lục chuyến bay vũ trụ dài nhất của một phi hành gia NASA với tổng thời gian 371 ngày liên tục trong không gian.
Trước khi trở thành phi hành gia, Rubio là phi công trực thăng Black Hawk của Lục quân Mỹ với hơn 1.100 giờ bay.
Bob Hines, Phi hành gia dự bị của Artemis 3
NASA chọn Bob Hines làm phi hành gia dự bị cho Artemis 3.
Ông gia nhập NASA trong khóa phi hành gia năm 2017 sau 23 năm phục vụ trong Không quân Mỹ với vai trò phi công tiêm kích và giảng viên huấn luyện bay.
Năm 2022, Hines đã thực hiện chuyến bay đầu tiên vào không gian trên sứ mệnh SpaceX Crew-4 tới ISS, tích lũy tổng cộng 170 ngày làm việc trên quỹ đạo.
