Một số nhân vật ủng hộ trí tuệ nhân tạo (AI) đã trở thành mục tiêu của các hành vi bạo lực trong những ngày gần đây, phản ánh nỗi lo xoay quanh công nghệ mới nổi này, cũng như sự bất mãn ngày càng gia tăng của công chúng đối với những người cổ vũ nó.
Trong số các trường hợp nổi bật có tỷ phú Sam Altman, CEO của OpenAI, khi nhà riêng của ông bị ném bom xăng vào ngày 10/4. Nghi phạm, Daniel Moreno-Gama, 20 tuổi, đã bị bắt giữ.
Tuy nhiên, các vụ việc không chỉ giới hạn trong giới công nghệ Thung lũng Silicon mà còn lan tới các nhà hoạch định chính sách địa phương. Ông Ron Gibson, một thành viên hội đồng thành phố Indianapolis, cho biết nhà của ông đã bị bắn 13 phát đạn xuyên qua cửa trước hôm 6/4 sau khi ông bày tỏ ủng hộ dự án xây dựng trung tâm dữ liệu. Những kẻ tấn công còn để lại thông điệp “Không trung tâm dữ liệu”.
“Lo ngại về các công nghệ mới không phải là điều mới,” nhà nghiên cứu Nirit Weiss-Blatt, người điều hành bản tin Substack “AI Panic”, nhận định. “Nhưng với AI, mức độ có vẻ cực đoan hơn.” Bà cho biết nghi phạm Moreno-Gama bị cực đoan hóa bởi các luận điệu về “rủi ro tuyệt chủng do AI”, thay vì các vấn đề việc làm hay môi trường.
“Chúng ta cần thảo luận rộng rãi hơn về việc các lập luận cường điệu ‘nguy cơ tuyệt chủng’ có thể cực đoan hóa những cá nhân dễ tổn thương như thế nào,” bà nói, đồng thời cảnh báo việc một số quan điểm biện minh cho bạo lực là “rất đáng lo ngại”.
Các vụ tấn công này không có mối liên hệ rõ ràng với nhau và cũng không thuộc về một tổ chức chung. Tuy nhiên, Mauro Lubrano, giảng viên Quan hệ Quốc tế tại Đại học Bath, cho rằng gọi đây là hành động của “sói đơn độc” là chưa chính xác, bởi những cá nhân này hoạt động trong một “hệ sinh thái số” nhất định.
Ông liên hệ làn sóng bạo lực gần đây với các vụ phá hoại xe và đại lý Tesla năm 2025, xuất phát từ phản ứng với vai trò của Elon Musk trong chính quyền Tổng thống Mỹ Donald Trump.
Các vụ việc đã khiến nhu cầu bảo vệ an ninh tại các công ty công nghệ tăng lên. “Trong những tháng gần đây, chúng tôi ghi nhận sự gia tăng rõ rệt,” Rory Moran, phụ trách an ninh cấp cao tại United Security, cho biết. “Các công ty AI lớn luôn xuất hiện trên truyền thông, và điều đó làm tăng nguy cơ bị nhắm mục tiêu.”
Trong khi đó, phản ứng trên mạng xã hội lại ít hoảng loạn hơn. Nhiều người dùng trên các nền tảng như TikTok thậm chí giảm nhẹ hoặc biện minh cho các vụ tấn công.
Một số tổ chức kêu gọi hạn chế phát triển AI, như Pause AI và Stop AI, bày tỏ lo ngại họ sẽ bị hiểu lầm là ủng hộ bạo lực. Dean Ball, cựu cố vấn chính sách AI dưới thời chính quyền Trump, viết trên mạng xã hội X rằng: “Các luận điệu của phe kêu gọi tạm dừng AI đã vượt tầm kiểm soát… và giờ đây nguy cơ bạo lực không còn là giả định.”
Valerie Sizemore, đồng sáng lập Stop AI, cho biết nghi phạm Moreno-Gama từng hỏi trên máy chủ Discord của tổ chức này liệu có thể thảo luận về bạo lực nhằm vào các nhà sáng lập AI hay không, nhưng đã bị cảnh báo sẽ bị cấm và không quay lại.
“Bạo lực sẽ không giúp ích gì,” Sizemore nói, kêu gọi những người lo ngại về AI lựa chọn các hành động phi bạo lực. “Tôi hy vọng đây sẽ là bước khởi đầu để mọi người lắng nghe công chúng và bắt đầu cuộc đối thoại cần thiết.”
Các bao cát để luyện đấm đá in hình khuôn mặt những người sáng lập AI như Elon Musk và Sam Altman được đặt trước một tòa án liên bang ở Oakland, bang California. Ảnh: AFP
