Các nhóm kỹ thuật của NASA đang nỗ lực khôi phục liên lạc với MAVEN (Mars Atmosphere and Volatile EvolutioN), một trong những tàu liên hành tinh tiên tiến nhất của cơ quan này.
MAVEN là một trong ba sứ mệnh NASA còn hoạt động quanh sao Hỏa, và là một trong năm tàu vũ trụ đóng vai trò trạm chuyển tiếp liên lạc cho các sứ mệnh xe tự hành trên bề mặt hành tinh đỏ.
Trong quá trình vận hành thường lệ ngày 6/12, Mạng Không gian Sâu (DSN) của NASA đã mất liên lạc với MAVEN khi tàu bay ra phía sau sao Hỏa. Những lần mất tín hiệu kiểu này vốn nằm trong dự liệu của hệ thống theo dõi NASA, và kết nối thường được thiết lập lại sau khi tàu vũ trụ vượt qua vùng che chắn của hành tinh. Tuy nhiên, khi MAVEN được dự đoán sẽ xuất hiện trở lại từ phía khuất của sao Hỏa, DSN đã không bắt được tín hiệu, theo cập nhật ngày 9/12 của NASA. “Các nhóm vận hành và kỹ thuật đang điều tra bất thường này để xử lý tình hình,” NASA viết trong thông báo.
MAVEN được phóng bằng tên lửa Atlas V của ULA vào tháng 11/2013, mang theo các thiết bị đo đạc sự tiến hóa của khí quyển sao Hỏa và tương tác của nó với gió Mặt Trời. Tàu đến sao Hỏa 10 tháng sau và đã hoạt động ổn định trên quỹ đạo suốt thập kỷ qua.
Bên cạnh nhiệm vụ khoa học, MAVEN còn là mắt xích quan trọng kết nối với các sứ mệnh trên bề mặt hành tinh này. Nó phối hợp cùng tàu Mars Reconnaissance Orbiter (MRO) và Odyssey của NASA, cũng như Mars Express (MEX) và ExoMars Trace Gas Orbiter (TGO) của Cơ quan Vũ trụ châu Âu, để tạo thành mạng lưới chuyển tiếp liên lạc trên toàn hành tinh, phục vụ các sứ mệnh như xe tự hành Perseverance và Curiosity.
Theo NASA, dữ liệu từ MAVEN cho thấy quỹ đạo và tình trạng vận hành của tàu hoàn toàn bình thường trước khi nó đi khuất sau sao Hỏa. Giả sử quỹ đạo của vệ tinh không bị ảnh hưởng bởi sự cố gây mất liên lạc, NASA và các kỹ sư DSN có thể tiếp tục gửi tín hiệu dò theo quỹ đạo dự đoán của nó, đồng thời tìm hiểu nguyên nhân và giải pháp.
NASA cho biết họ sẽ cập nhật thêm thông tin về tình trạng của MAVEN khi có dữ liệu mới.
Minh họa tàu MAVEN. Ảnh: Trung tâm Không gian Goddard của NASA
