25 nhà toán học hàng đầu đã ký một thư ngỏ, cho rằng các phòng thí nghiệm AI đang đe dọa công việc trí tuệ của giới toán học khi các công ty cạnh tranh để đưa ra lời giải cho những bài toán nổi tiếng. Tất cả những người ký tên đều từng được trao Huy chương Fields, giải thưởng danh giá nhất trong lĩnh vực toán học.
Trong tuần này, Tristan Buckmaster, giáo sư Đại học New York (NYU), cáo buộc OpenAI gây sức ép để ông không ghi nhận công lao của một cộng tác viên đang làm việc cho Anthropic trong việc giải một bài toán quan trọng. Ông cũng đặt câu hỏi liệu OpenAI có sử dụng công trình của nhóm ông thực hiện với Codex để tạo ra lời giải đột phá mà công ty công bố sau một tuần chạy suy luận liên tục hay không.
Hôm thứ Năm, OpenAI rút tài trợ cho một sự kiện toán học tại Viện Công nghệ California (Caltech), sau khi các nhà nghiên cứu của viện này chỉ trích công ty.
Khả năng các mô hình AI giải được những bài toán lớn chưa có lời giải của nhân loại có thể mang lại lợi ích cho xã hội. Tuy nhiên, các nhà toán học ký thư ngỏ cho rằng điều này chỉ thực sự có ý nghĩa nếu những lời giải đó có thể được cộng đồng toán học, và cuối cùng là công chúng, hiểu và truyền đạt.
“Các lời giải thường được công bố một cách vội vàng, không có đủ thời gian để viết lại một cách đầy đủ, xác định những phương pháp và ý tưởng mới, cũng như ghi nhận các công trình liên quan của những người đi trước,” các nhà toán học viết.
Họ cho biết lời giải của OpenAI hiện vẫn chưa được xác minh. “Như trong mọi lĩnh vực sáng tạo, điều này đặt ra những vấn đề nghiêm trọng về ghi nhận công lao và đạo văn. Hơn nữa, nếu không có các nhà toán học sẵn sàng tiếp tục phát triển và đưa những ý tưởng này vào hệ thống tri thức toán học, các ý tưởng do AI tạo ra sẽ không thể thực sự phát huy giá trị, đồng thời chuỗi truyền thụ tri thức quan trọng giữa các thế hệ nhà toán học có nguy cơ bị đứt gãy.”
Một số nhà toán học khác cũng bắt đầu lo ngại rằng việc họ sử dụng Codex – tác nhân AI của OpenAI chuyên về lập trình – có thể bị đưa ngược trở lại vào các mô hình mới của OpenAI, làm dấy lên nỗi lo thực sự về nguy cơ văn hóa nghiên cứu mở bị đe dọa.
Hiện nay, nếu các phòng thí nghiệm AI hàng đầu phát hiện một hướng đi hữu ích để giải một bài toán, họ có thể chi hàng chục triệu đô la cho các mô hình ngôn ngữ lớn nhằm vượt qua nhóm nghiên cứu ban đầu và công bố lời giải trước. Điều này có thể khiến cho các nhà toán học giữ kín công trình của mình.
Thư ngỏ được đưa ra sau Tuyên bố Leiden, do một nhóm các nhà toán học công bố hồi tháng 6. Văn bản này cũng phân tích cách những lời giải do mô hình ngôn ngữ lớn tạo ra có thể thay đổi công việc toán học, đồng thời đưa ra một loạt khuyến nghị cho các nhà toán học, tổ chức và nhà hoạch định chính sách.
Tương tự những gì đang diễn ra trong kỹ thuật phần mềm và các lĩnh vực khác khi công cụ AI thay đổi quy trình làm việc, giới toán học cho rằng giá trị của toán học không chỉ nằm ở các lời giải hay việc ai được ghi nhận công lao. Giá trị còn nằm ở hệ thống tri thức rộng lớn được xây dựng xung quanh công việc đó – nơi đào tạo sinh viên, hình thành những câu hỏi và ý tưởng mới, đồng thời đưa chúng vào kho tri thức chung của nhân loại.
Và ngay cả khi bạn không quan tâm nhiều đến cuộc cạnh tranh khốc liệt trong thế giới giải các bài toán toán học có giá trị cao, hãy nhớ rằng: lĩnh vực mà bạn quan tâm có thể sẽ là mục tiêu tiếp theo, các nhà toán học cho biết.
“Những vấn đề mà cộng đồng toán học đang đối mặt hiện nay tương tự những vấn đề mà các ngành khoa học và sáng tạo khác đang gặp phải, đồng thời cho thấy những vấn đề mà toàn nhân loại có thể phải đối mặt: làm thế nào để bảo đảm rằng, khi AI thay đổi cách công việc được thực hiện, chúng ta không đánh mất mục đích ban đầu của công việc đó,” các nhà toán học viết.
Logo OpenAI trên màn hình máy tính trong ảnh minh họa. Các nhà toán học hàng đầu thế giới cho rằng các phòng thí nghiệm AI đang đe dọa công việc trí tuệ của giới toán học. Ảnh: Getty Images
