Nvidia, Microsoft, Meta hợp sức phản đối Mỹ siết AI mở Trung Quốc: Vì sao? -

Nvidia đang tăng cường tối ưu hóa phần cứng cho các mô hình trí tuệ nhân tạo (AI) nguồn mở của Trung Quốc, trong nỗ lực giữ chân các nhà phát triển sử dụng hệ sinh thái công nghệ Mỹ, ngay cả khi Washington có thể áp đặt hạn chế đối với hoạt động này.
Động thái cho thấy Nvidia đang phải cân bằng giữa hai mục tiêu: duy trì vị thế thống trị về hạ tầng AI toàn cầu và thích ứng với những rủi ro địa chính trị ngày càng lớn trong cuộc cạnh tranh công nghệ Mỹ – Trung.
Trong thông báo hôm 26/8, Nvidia cho biết sáng kiến AI nội địa của hãng bao gồm các tối ưu hóa dành cho những mô hình mở hàng đầu như DeepSeek V4 Flash của DeepSeek và Qwen 3.8 của Alibaba, bên cạnh các hệ thống do Google và Nvidia phát triển.
Nvidia cũng đang mở rộng hỗ trợ phần cứng và phần mềm cho các mô hình AI Trung Quốc. Hồi tháng 8, công ty cho biết đã tối ưu hóa GPU RTX để hỗ trợ Qwen3.8-27B ngay từ thời điểm mô hình được phát hành. Các bản cập nhật phần mềm cũng cho phép kết nối nhiều hệ thống DGX Spark thành một cụm, giúp vận hành những mô hình như GLM 5.2 của Z.ai và DeepSeek V4 Flash.
Đây là một bước đi đáng chú ý bởi các mô hình AI Trung Quốc đang nhanh chóng cải thiện năng lực và ngày càng được các nhà phát triển trên toàn cầu sử dụng, trong đó có doanh nghiệp Mỹ.
Khác với các hệ thống AI đóng như ChatGPT của OpenAI hay Claude của Anthropic, các mô hình mở có thể được tải xuống, sửa đổi và tự triển khai. Điều này khiến chúng trở thành một trong những mặt trận quan trọng trong cuộc cạnh tranh công nghệ giữa Washington và Bắc Kinh.
Nvidia đối mặt rủi ro từ Washington
Trong hồ sơ gửi Ủy ban Chứng khoán và Giao dịch Mỹ (SEC) liên quan đến kết quả kinh doanh quý II, Nvidia cảnh báo khả năng chính phủ Mỹ áp đặt các hạn chế mới đối với việc hỗ trợ những ứng dụng và mô hình được xây dựng trên các mô hình nền tảng mã nguồn mở có nguồn gốc từ Trung Quốc.
Công ty cho biết bất kỳ quy định hoặc hạn chế nào làm giảm khả năng cung cấp sản phẩm và dịch vụ hỗ trợ các ứng dụng dựa trên những mô hình như DeepSeek, Qwen và Kimi đều có thể tác động đáng kể đến hoạt động kinh doanh.
Lo ngại này xuất hiện trong bối cảnh các nghị sĩ Mỹ ngày càng quan tâm đến việc doanh nghiệp trong nước sử dụng AI Trung Quốc. Washington đặc biệt lo ngại rằng việc các mô hình Trung Quốc được sử dụng rộng rãi có thể giúp Bắc Kinh mở rộng ảnh hưởng công nghệ ra toàn cầu.
Nvidia không phải công ty công nghệ duy nhất phản đối các biện pháp hạn chế đối với AI mở. Hồi tháng 7, Microsoft, Meta, Palantir và hơn 20 doanh nghiệp khác đã cùng ký tuyên bố kêu gọi các nhà hoạch định chính sách tránh áp đặt “những hạn chế quá sớm” đối với các mô hình AI có trọng số mở.
Một nhân viên Nvidia cho rằng việc hỗ trợ các mô hình AI trên toàn cầu sẽ giúp các nhà phát triển tiếp tục xây dựng trên nền tảng công nghệ Mỹ. Theo người này, các nhà phát triển sẽ có xu hướng lựa chọn nền tảng mà những mô hình họ sử dụng được tối ưu hóa tốt nhất.
Điều đó giải thích tại sao Nvidia muốn phần cứng của mình hoạt động hiệu quả với cả các mô hình AI của Mỹ và Trung Quốc. Nếu Nvidia không hỗ trợ các mô hình phổ biến của Trung Quốc, các nhà phát triển có thể chuyển sang sử dụng phần cứng và nền tảng của các đối thủ Trung Quốc.
Cuộc đua giành hệ sinh thái AI
Các nhà sản xuất chip Trung Quốc, trong đó có Huawei với dòng bộ xử lý Ascend, cùng Alibaba, cũng đang tối ưu hóa phần cứng của họ cho các mô hình mở như DeepSeek và Qwen. Cuộc cạnh tranh vì vậy không chỉ diễn ra giữa các mô hình AI mà còn mở rộng xuống lớp hạ tầng chạy những mô hình đó.
Theo Charlie Dai, Phó Chủ tịch kiêm nhà phân tích chính tại Forrester, việc Nvidia tối ưu hóa nền tảng cho DeepSeek và Qwen phản ánh “ảnh hưởng ngày càng lớn” của các mô hình AI Trung Quốc trong hệ sinh thái AI toàn cầu.
Ông cho rằng Nvidia đang củng cố vị thế là lớp hạ tầng được các nhà phát triển và doanh nghiệp AI lựa chọn, bất kể mô hình hàng đầu được phát triển ở Mỹ hay Trung Quốc.
Một vấn đề khác khiến Washington lo ngại là chi phí. Các mô hình AI Trung Quốc ngày càng có năng lực nhưng thường rẻ hơn các sản phẩm tương đương của Mỹ, tạo điều kiện để chúng nhanh chóng được phổ biến tại các thị trường mới nổi.
Daniel Remler, chuyên gia cao cấp thuộc Chương trình Công nghệ và An ninh quốc gia của Trung tâm An ninh Mỹ mới (CNAS), cảnh báo nếu công nghệ AI Trung Quốc trở thành lựa chọn mặc định tại các nước đang phát triển, Bắc Kinh có thể giành được lợi thế cả về công nghệ lẫn địa chính trị.
Với Nvidia, bài toán hiện nay vì thế không đơn thuần là bán chip. Công ty phải bảo đảm rằng phần cứng và phần mềm của mình vẫn là nền tảng được các nhà phát triển lựa chọn, kể cả khi những mô hình AI được sử dụng đến từ Trung Quốc ngày càng nhiều.
Nvidia đang có lợi thế lớn trong cuộc đua này. Công ty gần như độc chiếm phân khúc chip AI tiên tiến và cổ phiếu đã tăng hơn 10% từ đầu năm 2026. Sau khi công bố kết quả kinh doanh quý II vượt kỳ vọng hôm 27/8, cổ phiếu Nvidia tiếp tục tăng.
Tuy nhiên, nếu Washington hạn chế Nvidia hỗ trợ các mô hình AI Trung Quốc, công ty có thể phải đối mặt với một nghịch lý: càng muốn duy trì vị thế hạ tầng AI toàn cầu, Nvidia càng phải hoạt động trong một lĩnh vực mà chính sách công nghệ của Mỹ đang tìm cách thu hẹp.