Cowboy Space, công ty hạ tầng không gian do Baiju Bhatt, đồng sáng lập nền tảng giao dịch chứng khoán Robinhood, thành lập, vừa công bố mô hình tên lửa Big Iron, có tầng trên được thiết kế để hoạt động như một trung tâm dữ liệu công suất megawatt trên quỹ đạo.
Công ty đồng thời mở dịch vụ phóng thương mại cho khách hàng bên ngoài, trong đó có doanh nghiệp và cơ quan chính phủ, nhằm đáp ứng nhu cầu đưa tải trọng lên không gian đang gia tăng. Chuyến bay thương mại đầu tiên dự kiến được thực hiện trong năm 2028.
Cowboy Space cho biết Big Iron được thiết kế để mang hơn 15 tấn hàng hóa trong mỗi chuyến bay. Thay vì tách bỏ tầng trên sau khi đưa tải trọng lên quỹ đạo như nhiều tên lửa thông thường, công ty dự định giữ lại bộ phận này để tích hợp vào mạng lưới trung tâm dữ liệu không gian của mình.
“Chúng tôi bắt đầu với mục tiêu xây dựng trung tâm dữ liệu trong không gian, nhưng nhận ra không có đủ tên lửa để đưa chúng lên đó, nên quyết định tự chế tạo tên lửa,” Baiju Bhatt, nhà sáng lập kiêm giám đốc điều hành Cowboy Space, cho biết trong thông cáo ngày 26-10.
Theo ông, thiết kế này hướng đến mục tiêu đưa chi phí tính toán trên quỹ đạo xuống mức cạnh tranh với trung tâm dữ liệu mặt đất. Việc mở dịch vụ phóng cho các khách hàng khác cũng giúp tăng hiệu quả khai thác tên lửa và bổ sung năng lực tiếp cận không gian cho Mỹ.
Tên lửa Big Iron cao khoảng 86 m, sử dụng thân bằng thép không gỉ và tầng đẩy thứ nhất có thể tái sử dụng. Phương tiện được thiết kế để đưa hơn 15.000 kg hàng hóa lên quỹ đạo đồng bộ Mặt Trời. Kích thước tên lửa được giới hạn để có thể vận chuyển bằng đường bộ, qua đó rút ngắn thời gian sản xuất và giảm chi phí đầu tư.
Tầng đẩy thứ nhất sử dụng chín động cơ Clydesdale, chạy bằng oxy lỏng và methane. Mỗi động cơ tạo lực đẩy khoảng 300.000 pound lực, tương đương 1,33 meganewton. Cowboy Space chọn methane nhằm hỗ trợ khả năng tái sử dụng và sử dụng chu trình động cơ tạo khí, một thiết kế đã được kiểm chứng, để rút ngắn thời gian phát triển trước chuyến bay đầu tiên.
Điểm khác biệt của Big Iron nằm ở tầng trên, được thiết kế để trở thành một trung tâm dữ liệu trên quỹ đạo thay vì chỉ đóng vai trò đưa tải trọng lên không gian. Theo Cowboy Space, khi đi vào quỹ đạo bình minh – hoàng hôn (nơi vệ tinh có thể nhận ánh sáng Mặt Trời gần như liên tục, hạn chế thời gian đi vào vùng bóng tối của Trái Đất), cấu trúc này sẽ có kích thước khoảng 132 x 73 m và mang được năm giá máy tính sử dụng bộ xử lý đồ họa (GPU) NVIDIA Vera Rubin.
Thiết kế tích hợp nhiều chức năng nhằm giảm chi phí sản xuất và vận hành. Vỏ tên lửa có thể trở thành bộ tản nhiệt cho trung tâm dữ liệu khi ở trên quỹ đạo; nhiên liệu methane được thay thế bằng amoniac làm chất làm mát trong hệ thống vận hành; còn khí nitơ dùng để tạo áp suất cho tầng hai sẽ hỗ trợ triển khai các cánh pin Mặt Trời.
Cowboy Space cũng dự định điều chỉnh tầng trên để chở tải trọng của những khách hàng khác, tùy theo yêu cầu từng nhiệm vụ. Joseph Yaffe, giám đốc vận hành công ty, nói với Axios rằng tầng trên có thể được thay bằng cấu hình cung cấp công suất điện một megawatt cho khách hàng hoặc triển khai vệ tinh.
Dịch vụ phóng mới mang tên Big Iron Express sẽ hướng đến các khách hàng thương mại và chính phủ cần đưa thiết bị lên quỹ đạo, bao gồm các tải trọng phục vụ tính toán, cung cấp điện hoặc những mục đích khác. Yaffe cho biết công ty muốn tham gia các hợp đồng thuộc chương trình Phóng vệ tinh an ninh quốc gia của quân đội Mỹ và đã bắt đầu trao đổi với những bên liên quan.
Cowboy Space đang xây dựng kế hoạch cho mạng lưới Stampede gồm 20.000 vệ tinh và đã nộp hồ sơ xin phép Ủy ban Truyền thông Liên bang Mỹ (FCC). Công ty phóng vệ tinh đầu tiên, Reason-1, hôm 1-10 để thử nghiệm truyền năng lượng bằng laser từ quỹ đạo xuống Trái Đất. Vệ tinh Reason-2, dự kiến phóng năm 2027, sẽ vận hành GPU trên quỹ đạo để xử lý các tác vụ thương mại và chính phủ, phân tích dữ liệu ngay tại nơi thu thập rồi gửi kết quả về Trái Đất.
Theo Axios, Cowboy Space đặt mục tiêu chế tạo tên lửa Big Iron đầu tiên trước cuối năm 2027 và thực hiện chuyến bay đầu tiên trong năm 2028. Công ty dự định mở rộng nhanh mạng lưới Stampede sau đó.
Kế hoạch được đưa ra trong bối cảnh nhu cầu phóng tên lửa tại Mỹ tăng cao, trong khi năng lực vận chuyển tải trọng lên quỹ đạo có thể đối mặt với khoảng trống nếu SpaceX thực hiện kế hoạch được cho là đang cân nhắc ngừng sử dụng Falcon 9. Điều này có thể ảnh hưởng đến cả các nhiệm vụ thương mại lẫn những nhiệm vụ an ninh quốc gia.
Cowboy Space, trước đây mang tên Aetherflux, đang phát triển hạ tầng không gian tích hợp phục vụ kỷ nguyên AI, bao gồm tên lửa phóng, hệ thống cung cấp năng lượng và năng lực tính toán trên quỹ đạo. Công ty có trụ sở tại San Carlos, bang California, cùng hoạt động tại Seattle, bang Washington. Các nhà đầu tư của doanh nghiệp gồm Index Ventures, Breakthrough Energy Ventures, Construct Capital, Interlagos và IVP.
Cowboy Space công bố thiết kế tên lửa Big Iron hôm 26-10. Ảnh: Cowboy Space
