
“Trăng máu gần như toàn phần” tỏa sáng trên bầu trời Bắc Carolina. Ảnh: Kevin McCarthy
Nguyệt thực một phần tuyệt đẹp đã khiến những người yêu thiên văn thích thú trong đêm 27-28/8, khi bóng Trái đất phủ tối Mặt trăng tròn “Trăng Cá Tầm” (Sturgeon Moon). Nguyệt thực lần này xảy ra khi Trái đất di chuyển vào giữa Mặt trời và Mặt trăng, tạo điều kiện để người quan sát chiêm ngưỡng bóng tối trung tâm (umbra) của Trái đất dần phủ lên 96% đĩa Mặt trăng, chỉ để lại một phần nhỏ hình lưỡi liềm vẫn được ánh sáng Mặt trời chiếu trực tiếp.
Các nhiếp ảnh gia đã ghi lại khoảnh khắc Mặt trăng chuyển sang màu đỏ như máu gần thời điểm nguyệt thực cực đại ngày 28/8. Khi đó, ánh sáng Mặt trời đi qua khí quyển Trái đất và bị tán xạ Rayleigh, khiến bề mặt Mặt trăng chìm trong bóng tối mang sắc đỏ đặc trưng. Dưới đây là những hình ảnh ấn tượng nhất về nguyệt thực một phần đêm 27-28/8.

Bóng tối trung tâm của Trái đất chạm vào đĩa Mặt trăng trên bầu trời Hungary. Ảnh: Robert Nemeti
Mở đầu là bức ảnh tuyệt đẹp về Mặt trăng tròn được Robert Nemeti chụp tại ngôi làng Zsujta của Hungary, đúng lúc bóng Trái đất bắt đầu “cắn” vào đĩa Mặt trăng, ngay sau khi giai đoạn nguyệt thực một phần bắt đầu lúc 22 giờ 33 phút ngày 27/8 theo giờ miền Đông nước Mỹ (9 giờ 33 phút sáng ngày 28/8 giờ Việt Nam).
Hố Tycho hiện rõ ở khu vực phía dưới đĩa Mặt trăng, gần rìa bóng tối. Những tia vật chất phản chiếu sáng rực từ hố va chạm này làm nổi bật các vùng biển Mặt trăng tối màu – những đồng bằng bazan hình thành khi dung nham đông đặc từ hàng tỷ năm trước.

Mặt trăng bị che khuất tỏa sáng phía trên Đền Parthenon ở Athens, Hy Lạp. Ảnh: Costas Baltas
Mặt trăng đang bị che khuất xuất hiện cùng Đền Parthenon ở Athens trong bức ảnh góc rộng thanh bình của Costas Baltas. Đường cong của bóng Trái đất hiện rõ trên đĩa Mặt trăng, một lần nữa cho thấy hành tinh của chúng ta có hình cầu, giống như những gì các triết gia Hy Lạp cổ đại từng sử dụng để củng cố ý tưởng này hơn 2.000 năm trước.

Ảnh ghép ghi lại nguyệt thực một phần tháng 8. Ảnh: Giuseppe Pappa
Giuseppe Pappa tạo ra một bức ảnh ghép ấn tượng, ghi lại bóng Trái đất di chuyển trên bề mặt Mặt trăng trong giai đoạn nguyệt thực một phần tại Pedara, Sicily.
Pappa sử dụng máy ảnh Canon 760D cùng ống kính 300 mm để ghi lại những vùng biển Mặt trăng nổi bật trên phần bề mặt vẫn còn được Mặt trời chiếu sáng.

Mặt trăng bị che khuất một phần tỏa sáng trên bầu trời Istanbul, Thổ Nhĩ Kỳ. Ảnh: Isa Terli
Isa Terli ghi lại khoảnh khắc đầy không khí huyền ảo khi Mặt trăng bị che khuất một phần tỏa sáng phía trên Nhà thờ Hồi giáo Suleymaniye ở Istanbul, Thổ Nhĩ Kỳ.

Nguyệt thực một phần sâu quan sát từ Charlotte, Bắc Carolina. Ảnh: Kevin McCarthy
Kevin McCarthy ghi lại cảnh tượng ngoạn mục khi Mặt trăng chuyển sang màu đỏ như máu trên bầu trời Bắc Carolina, sau khi thời tiết suýt khiến ông bỏ lỡ hiện tượng này.
“Có giông bão trong khu vực suốt đêm, nên tôi lo rằng mình có thể bỏ lỡ cơ hội chụp hiện tượng này,” McCarthy nói với Space.com. “Nhưng vào phút cuối, khi nguyệt thực cực đại đến gần, mây tách ra đủ lâu để tôi chụp được bức ảnh.”

Trăng Cá Tầm được chụp trên bầu trời Brazil. Ảnh: AFP
Sắc đỏ thẫm của “trăng máu gần như toàn phần” cũng hiện rõ trong bức ảnh của Mauro Pimentel, chụp khi một phần đĩa Mặt trăng chỉ còn một vành lưỡi liềm mỏng được ánh sáng Mặt trời chiếu trực tiếp trên bầu trời Rio de Janeiro, Brazil.

Nguyệt thực một phần tại Phoenix, Arizona. Ảnh: Kohinoor Kar
Một bức ảnh ghép ấn tượng khác về diễn biến của nguyệt thực được Kohinoor Kar chụp tại Phoenix, Arizona, ghi lại quá trình Mặt trăng biến đổi từ “Trăng Cá Tầm” tròn đầy thành một “trăng máu” gần như toàn phần.

Mặt trăng bị che khuất tỏa sáng gần pháo đài Rocca Calascio ở Italy. Ảnh: Lorenzo Di Cola
Nhiếp ảnh gia Lorenzo Di Cola căn chỉnh một khung hình tuyệt đẹp, ghi lại Mặt trăng tròn tỏa sáng gần pháo đài Rocca Calascio ở Calascio, Italy, ngày 28/8, khi bóng Trái đất bắt đầu rút khỏi đĩa Mặt trăng sau thời điểm nguyệt thực cực đại.

Mặt trăng “nói lời tạm biệt” trên bầu trời Tây Ban Nha. Ảnh: Angel Martinez
Cuối cùng, Angel Martinez ghi lại khoảnh khắc tuyệt đẹp khi “Trăng Cá Tầm” đang bị che khuất lặn phía sau cụm các tòa nhà chọc trời ở Madrid, Tây Ban Nha. Hiệu ứng khí quyển làm biến đổi màu sắc và đường viền thực tế của đĩa Mặt trăng.
Lần nguyệt thực đáng chú ý tiếp theo sẽ xảy ra vào đêm giao thừa tháng 12/2028. Khi đó, một nguyệt thực toàn phần sẽ biến Mặt trăng thành “trăng máu”, có thể quan sát được bởi khoảng 5,3 tỷ người tại châu Á, Úc và khu vực Thái Bình Dương, cùng một phần châu Âu, châu Phi và Mỹ.
May mắn là chúng ta chỉ phải chờ đến ngày 6/2/2027 để chứng kiến nhật thực hình khuyên tiếp theo. Khi đó, Mặt trăng sẽ đi qua phía trước Mặt trời, tạo ra “vòng lửa” ngoạn mục dọc một dải hẹp chạy qua Nam Mỹ và Tây Phi.

