Meta đã đạt thỏa thuận sơ bộ trị giá 17 tỷ USD với gần như toàn bộ các bang của Mỹ, đồng thời cam kết thực hiện những thay đổi sâu rộng nhằm hạn chế đáng kể việc trẻ vị thành niên sử dụng Instagram và Facebook, Bộ Tư pháp California thông báo hôm thứ Tư.
Đây là một trong những nhượng bộ lớn nhất từ trước đến nay của một trong những tập đoàn công nghệ giàu có và quyền lực nhất thế giới. Thỏa thuận sẽ chấm dứt phiên tòa quan trọng trong đó California và hơn 20 bang khác cáo buộc Meta cố tình khiến trẻ em phụ thuộc vào các nền tảng của công ty, đồng thời gây hiểu lầm cho người dùng về những tác hại tiềm ẩn.
Thỏa thuận cũng giải quyết các khiếu kiện do những bang và vùng lãnh thổ khác của Mỹ đưa ra trong các vụ việc riêng.
“Chúng tôi đã đạt được thỏa thuận với Meta, qua đó giúp mạng xã hội trở nên an toàn hơn cho trẻ em và tạo ra khác biệt lớn đối với trẻ em và gia đình các em,” Tổng chưởng lý California Rob Bonta nói. Ông cho rằng các điều khoản trong thỏa thuận sẽ tạo ra “những thay đổi lớn, giúp giảm nguy cơ gây hại.”
Các biện pháp mà Meta cam kết thực hiện chỉ áp dụng tại Mỹ nhưng có phạm vi rất rộng, bao gồm nhiều yêu cầu mà các tổ chức bảo vệ an toàn trẻ em trên mạng đã nhiều năm thúc giục Quốc hội Mỹ áp dụng.
Theo văn phòng của Bonta, thỏa thuận, vốn vẫn cần được một thẩm phán liên bang phê chuẩn, yêu cầu Meta tích hợp các biện pháp kiểm soát vào nền tảng để giới hạn thời gian trẻ vị thành niên sử dụng mạng xã hội ở mức 2 giờ mỗi ngày và chặn hoàn toàn quyền truy cập từ 0h đến 6h, trừ khi cha mẹ cho phép.
Theo cài đặt mặc định, Meta cũng sẽ không được gửi thông báo cho trẻ vị thành niên từ 22h đến 7h, đồng thời áp dụng hạn chế tương tự trong giờ học, từ giữa tháng 8 đến giữa tháng 6.
Các hạn chế có thể còn nghiêm ngặt hơn. Nếu những nền tảng như Snapchat, TikTok hoặc YouTube cũng đồng ý áp dụng các quy định tương tự, thời gian sử dụng hàng ngày sẽ giảm xuống 1 giờ, trong khi thời gian chặn truy cập ban đêm kéo dài từ 22h đến 7h.
Chỉ vài phút sau khi thỏa thuận được công bố hôm thứ Tư, Meta đã kêu gọi TikTok và YouTube áp dụng các tiêu chuẩn mới, với lập luận rằng khi thanh thiếu niên bị hạn chế trên một nền tảng, họ có thể đơn giản chuyển sang nền tảng khác.
“Thành công của thỏa thuận phụ thuộc vào việc tất cả nền tảng mạng xã hội khác đi theo Meta,” Giám đốc pháp lý Meta C.J. Mahoney nói.
Thỏa thuận còn yêu cầu Meta hạn chế cách trẻ vị thành niên tương tác với các sản phẩm của công ty. Meta sẽ phải ẩn số lượt thích và các phản ứng khác đối với bài đăng của trẻ cũng như những bài đăng các em xem; cấm các bộ lọc làm đẹp; đồng thời cho phép trẻ vô hiệu hóa các bảng tin cá nhân hóa sử dụng thuật toán để điều chỉnh nội dung đề xuất và tối đa hóa mức độ tương tác.
Công ty cũng phải báo cáo với một đơn vị kiểm toán độc lập và áp dụng các biện pháp xác minh độ tuổi nghiêm ngặt hơn để nhận diện người dùng trẻ tuổi.
Theo văn phòng Bonta, Meta sẽ trả 17 tỷ USD cho các bang trong vòng 10 năm. Phần lớn các biện pháp bảo vệ trẻ em cũng sẽ được duy trì trong khoảng thời gian này.
Đối với Meta, thỏa thuận giúp công ty đột ngột chấm dứt phiên tòa đang diễn ra tại Oakland do các công tố viên California cùng liên minh các bang tiến hành. Việc dàn xếp giúp Meta tránh nguy cơ phải chịu phán quyết nghiêm trọng hơn nếu bồi thẩm đoàn xác định công ty phải chịu trách nhiệm đối với những vấn đề sức khỏe tâm thần mà người dùng trẻ tuổi cho rằng họ gặp phải do sử dụng quá mức các sản phẩm của Meta.
Thỏa thuận cũng giúp CEO Mark Zuckerberg tránh phải ra làm chứng và chấm dứt phần thẩm vấn Giám đốc Instagram Adam Mosseri, bắt đầu từ hôm thứ Ba.
Thỏa thuận có thể tác động đến hàng trăm vụ kiện khác đang chờ giải quyết, trong đó Meta, Snap, TikTok và Google — công ty mẹ của YouTube — bị cáo buộc thiết kế các nền tảng có tính gây nghiện tương tự, dẫn đến lo âu, trầm cảm, rối loạn ăn uống và trong một số trường hợp là tự tử hoặc tử vong do dùng thuốc quá liều.
California dự kiến nhận 1,5-2,1 tỷ USD từ thỏa thuận. Thống đốc và cơ quan lập pháp bang sẽ quyết định cách sử dụng số tiền này.
Theo các điều khoản do văn phòng Bonta công bố, Texas, Florida và New Mexico dường như là ba bang duy nhất không tham gia thỏa thuận.
Đây không phải lần đầu Meta phải trả tiền để giải quyết các vụ việc liên quan đến tác hại đối với trẻ em, nhưng những khoản tiền trước đây nhỏ hơn đáng kể. Tháng 3, một bồi thẩm đoàn tại Los Angeles phán quyết Meta và Google phải trả 6 triệu USD tiền phạt sau khi xác định hai công ty phải chịu trách nhiệm trong một vụ kiện khác liên quan đến chứng nghiện mạng xã hội ở thanh thiếu niên.
Đầu tháng này, một tòa án liên bang tại New Mexico cũng yêu cầu Meta trả gần 1 tỷ USD tiền phạt cho bang sau khi Tổng chưởng lý bang lập luận thành công rằng các nền tảng của công ty gây nguy hiểm cho trẻ em. Tòa án đồng thời yêu cầu Meta thực hiện những thay đổi tương tự về thiết kế, như tắt thông báo ban đêm và áp dụng giới hạn thời gian sử dụng nghiêm ngặt đối với người dùng trẻ tuổi.
Phụ huynh cầm ảnh những người con đã qua đời trong một cuộc biểu tình phản đối các nền tảng mạng xã hội bên ngoài Tòa nhà Liên bang Ronald V. Dellums và Tòa án Mỹ ngày 18/8/2026 tại Oakland, California. Ảnh: AP
