Amazon ngày 8/8 xác nhận đang hỗ trợ tài chính cho một nhà máy điện khí tự nhiên tư nhân quy mô lớn tại bang Texas (Mỹ), dự án có thể trở thành nguồn phát thải khí nhà kính đơn lẻ lớn nhất nước này.
Đây là ví dụ mới nhất cho thấy các tập đoàn công nghệ đang tìm cách tự xây dựng nguồn điện riêng để nhanh chóng đưa các trung tâm dữ liệu AI vào hoạt động, thay vì phụ thuộc hoàn toàn vào lưới điện công cộng.
Theo các giấy phép đã được nộp trước đó, nhà máy điện khí mang tên GW Ranch, do Pacifico Energy phát triển, sẽ được trang bị 35 tua-bin với công suất phát điện lên tới 7,65 gigawatt (GW), lớn hơn bất kỳ nhà máy điện khí nào hiện đang vận hành tại Mỹ.
Một dự án còn lớn hơn, công suất 9,2 GW, đang được lên kế hoạch tại bang Ohio theo mô hình hợp tác công – tư có sự tham gia của SoftBank. Tuy nhiên, cơ sở này sẽ kết nối với lưới điện quốc gia bên cạnh việc cung cấp điện cho trung tâm dữ liệu.
Nhà máy tại hạt Pecos, bang Texas, được cấp phép phát thải hơn 30 triệu tấn khí nhà kính mỗi năm, cao hơn bất kỳ nguồn phát thải đơn lẻ nào khác tại Mỹ, dù trên thực tế các cơ sở công nghiệp thường không vận hành ở mức phát thải tối đa được cấp phép.
Amazon cho biết việc tự sản xuất điện sẽ giúp công ty tránh chuyển chi phí sang người tiêu dùng, trong bối cảnh hóa đơn điện tại Mỹ tăng mạnh do các công ty điện lực phải đầu tư hạ tầng mới để đáp ứng nhu cầu từ làn sóng AI.
“Amazon tin rằng doanh nghiệp nên tự chi trả toàn bộ chi phí năng lượng cho hoạt động của mình,” người phát ngôn của công ty cho biết. “Khu trung tâm dữ liệu mới tại hạt Pecos sẽ được cấp điện từ nguồn phát điện mới xây dựng tại chỗ, không làm tăng chi phí điện của các hộ gia đình ở Texas, đồng thời được thiết kế để kết nối với lưới điện khi điều kiện hạ tầng cho phép.”
Amazon cũng cho biết đang xem xét triển khai điện mặt trời và hệ thống lưu trữ pin tại khu vực dự án. Công ty dự kiến sử dụng nguồn nước ngầm lợ, không dùng cho sinh hoạt, nhằm giảm áp lực lên nguồn nước địa phương.
Bất chấp dự án điện khí quy mô lớn này, Amazon khẳng định vẫn cam kết đạt mục tiêu phát thải ròng bằng 0 vào năm 2040 theo sáng kiến The Climate Pledge. Công ty cho biết đã hỗ trợ triển khai 40 dự án năng lượng không phát thải carbon tại Texas với tổng công suất gần 10 GW.
Xu hướng xây dựng nguồn điện “sau công tơ” (behind-the-meter) từng là một mô hình hiếm gặp. Năm 2024, công ty xAI của Elon Musk đã sử dụng các tua-bin khí di động để cấp điện cho trung tâm dữ liệu ở Memphis. Theo Cleanview, xAI hiện vẫn chiếm phần lớn trong tổng số khoảng 2 GW công suất loại hình này đang hoạt động tại Mỹ.
Tuy nhiên, xu hướng đang lan rộng khi nhiều tập đoàn công nghệ lớn như Meta, Microsoft và Oracle cũng theo đuổi các dự án tương tự nhằm đáp ứng nhu cầu điện ngày càng tăng của các hệ thống AI.
Các chuyên gia môi trường cảnh báo rằng dù ít gây ô nhiễm hơn than đá, các nhà máy điện khí vẫn là nguồn phát thải khí nhà kính đáng kể. Ngoài CO₂, chuỗi khai thác và vận chuyển khí tự nhiên còn có nguy cơ rò rỉ methane – một loại khí có khả năng gây nóng lên toàn cầu mạnh hơn nhiều lần so với CO₂. Các nhà máy này cũng phát thải bụi mịn, oxit nitơ cùng nhiều chất ô nhiễm độc hại khác như thủy ngân, formaldehyde và benzen.
Logo Amazon tại một gian hàng của công ty ở Triển lãm Điện tử Tiêu dùng tại Las Vegas, bang Nevada, Mỹ, ngày 6/1/2026. Ảnh: AFP
