Cơ quan Hải quan Malaysia ngày 27/6 cho biết đã ngăn chặn một vụ buôn lậu các chip trí tuệ nhân tạo (AI) tiên tiến trị giá 52,9 triệu ringgit (khoảng 12,93 triệu USD) qua sân bay quốc tế Kuala Lumpur hồi đầu tháng này.
Malaysia đã áp dụng các biện pháp kiểm soát xuất khẩu đối với việc vận chuyển các chip hiệu năng cao có nguồn gốc từ Mỹ kể từ năm ngoái, sau sức ép từ Washington nhằm ngăn chặn dòng chip quan trọng cho phát triển AI bị chuyển sang Trung Quốc.
Theo ông Zulkifli Muhammad, Giám đốc Hải quan sân bay Kuala Lumpur, trong một cuộc kiểm tra ngày 5/6 tại Khu thương mại tự do của sân bay, lực lượng chức năng đã phát hiện 72 máy chủ chứa các chip AI tiên tiến vừa được vận chuyển bằng đường hàng không tới đây.
Kết quả điều tra ban đầu cho thấy số máy chủ này dự kiến sẽ được tái xuất sang một quốc gia khác ở châu Á. Theo Đạo luật Thương mại Chiến lược của Malaysia, hoạt động tái xuất như vậy phải có giấy phép.
Ông Zulkifli cho biết lô hàng đã bị khai báo gian là “linh kiện máy tính” nhằm tránh bị phát hiện, đồng thời Malaysia chỉ được khai báo là điểm trung chuyển để né các hạn chế xuất khẩu trước khi hàng được chuyển đến quốc gia đích. Ông từ chối tiết lộ thêm chi tiết do cuộc điều tra vẫn đang diễn ra.
Giới chức Malaysia đã tịch thu toàn bộ số máy chủ nói trên, đồng thời triệu tập công ty Malaysia tham gia thực hiện lô hàng để phục vụ công tác điều tra.
Năm ngoái, Malaysia từng điều tra thông tin về việc một doanh nghiệp Trung Quốc tại nước này sử dụng các máy chủ trang bị chip Nvidia để phát triển AI, nhưng không phát hiện bằng chứng về hoạt động buôn bán trái phép chất bán dẫn tiên tiến.
Tháng 8 năm ngoái, Mỹ cũng truy tố hai công dân Trung Quốc vì cáo buộc vận chuyển trái phép số chip AI trị giá hàng chục triệu USD từ công ty của họ tại El Monte (bang California) sang Trung Quốc thông qua các doanh nghiệp vận tải và giao nhận ở Malaysia và Singapore.

Các cán bộ Hải quan Malaysia giới thiệu một kiện hàng chứa các máy chủ tích hợp chip AI tiên tiến trong buổi họp báo về vụ thu giữ 72 máy chủ tại Sepang, Malaysia, ngày 26/6/2026. Ảnh: Reuters

