Trong khi nhiều người lo ngại trí tuệ nhân tạo (AI) sẽ thay thế hàng triệu lao động, Nvidia – công ty đang đứng ở trung tâm cuộc cách mạng AI toàn cầu – lại đặt cược vào điều ngược lại: AI có thể tạo ra một làn sóng việc làm sản xuất mới tại Mỹ.
Phép thử đầu tiên cho tầm nhìn đó đang diễn ra tại thành phố Sherman, bang Texas, nơi Nvidia và đối tác Coherent triển khai dự án hạ tầng AI trị giá 2 tỷ USD nhằm xây dựng chuỗi cung ứng công nghệ cao ngay trên đất Mỹ.
Ngày 16/6, Nvidia chính thức công bố kế hoạch mở rộng hợp tác với Coherent, nhà sản xuất vật liệu quang học và linh kiện laser. Dự án tập trung vào việc sản xuất Indium Phosphide (InP), vật liệu quan trọng dùng để chế tạo các bộ phát laser truyền dữ liệu giữa các chip AI tốc độ cao.
Theo Nvidia, công nghệ này cho phép hàng nghìn chip xử lý hoạt động như một hệ thống thống nhất, tăng hiệu suất tính toán đồng thời giảm đáng kể mức tiêu thụ điện năng.
“Các nhà máy AI chính là hạ tầng của cuộc cách mạng công nghiệp mới,” CEO Nvidia Jensen Huang tuyên bố.
Cuộc tranh luận lớn của kỷ nguyên AI
Sự kiện tại Texas diễn ra trong bối cảnh AI đang trở thành tâm điểm của một trong những cuộc tranh luận kinh tế lớn nhất hiện nay: liệu công nghệ này sẽ tạo thêm việc làm hay khiến hàng triệu lao động mất việc.
Các hệ thống AI ngày càng có khả năng viết mã phần mềm, phân tích dữ liệu, trả lời khách hàng, vận hành dây chuyền sản xuất và thậm chí điều khiển phương tiện tự động. Điều đó làm dấy lên lo ngại rằng nhiều công việc hiện nay có thể bị thay thế.
Tuy nhiên, Jensen Huang cho rằng AI không chỉ là công cụ tự động hóa mà còn là nền tảng cho một ngành công nghiệp hoàn toàn mới, kéo theo nhu cầu xây dựng trung tâm dữ liệu, nhà máy bán dẫn, hệ thống năng lượng, hạ tầng mạng và các cơ sở sản xuất công nghệ cao.
Theo Nvidia, nhu cầu xây dựng các “nhà máy AI” trong tương lai có thể tạo ra hàng loạt việc làm mới trong các lĩnh vực sản xuất tiên tiến, kỹ thuật, xây dựng và vận hành hệ thống.
Nhà máy Texas dự kiến tạo 1.000 việc làm
Nhà máy của Coherent tại Sherman là một trong những ví dụ cụ thể cho chiến lược này.
Dự án nhận được sự hỗ trợ từ cả hai chính quyền Mỹ gần đây. Chính quyền Tổng thống Joe Biden đã cấp 33 triệu USD từ Đạo luật CHIPS và Khoa học để hỗ trợ mở rộng sản xuất, trong khi chính quyền Donald Trump bổ sung thêm 17 triệu USD nhằm thúc đẩy nội địa hóa các thành phần quan trọng của hạ tầng AI.
Theo Coherent, dự án sẽ tạo khoảng 1.000 việc làm, trong đó khoảng 550 vị trí thuộc lĩnh vực sản xuất công nghệ cao, kỹ thuật và công nghệ.
CEO Coherent Jim Anderson cho biết khoản đầu tư này không chỉ mở rộng năng lực sản xuất phục vụ AI mà còn góp phần củng cố vị thế của Mỹ trong các lĩnh vực quang tử học, sản xuất tiên tiến và đổi mới sáng tạo.
Việc mở rộng nhà máy sẽ giúp tăng đáng kể sản lượng InP – vật liệu được sử dụng để chế tạo các laser truyền dữ liệu tốc độ cực cao.
Theo các kỹ sư của Nvidia, những xung ánh sáng từ hệ thống này có thể truyền dữ liệu hàng trăm tỷ lần mỗi giây thông qua các sợi quang có đường kính tương đương sợi tóc người, cho phép các chip AI trao đổi thông tin với tốc độ vượt xa các kết nối điện truyền thống.
Công nghệ này được kỳ vọng giúp giảm tới 50% điện năng tiêu thụ trong các trung tâm dữ liệu AI, đồng thời hạ thấp chi phí xử lý và mở rộng khả năng triển khai AI trên quy mô lớn.
AI trở thành ưu tiên chiến lược của Mỹ
Không chỉ Nvidia, toàn bộ ngành công nghệ Mỹ đang đẩy mạnh đầu tư vào AI với quy mô chưa từng có.
Theo nghiên cứu công bố tháng này của hai nhà kinh tế Jessica Wachter và Jonathan Wachter, năm tập đoàn công nghệ lớn nhất nước Mỹ đã chi khoảng 380 tỷ USD cho hạ tầng AI trong năm ngoái. Con số này có thể tăng gần gấp đôi trong năm nay.
Hai nhà nghiên cứu ước tính AI hiện đóng góp khoảng 3% GDP Mỹ nhưng có thể tăng lên mức từ 8% đến 39% trong những năm tới nếu công nghệ tiếp tục được triển khai rộng rãi.
Tầm quan trọng chiến lược của AI cũng khiến chính quyền Tổng thống Donald Trump điều chỉnh cách tiếp cận đối với ngành công nghiệp này.
Sau giai đoạn chủ trương hạn chế can thiệp, Washington gần đây đã áp đặt một số biện pháp kiểm soát xuất khẩu đối với các mô hình AI tiên tiến và yêu cầu đánh giá an toàn đối với những hệ thống mới trước khi triển khai rộng rãi.
Dù vậy, Nhà Trắng vẫn coi AI là động lực quan trọng cho tăng trưởng kinh tế và phục hồi năng lực sản xuất trong nước.
Tổng thống Trump nhiều lần công khai ca ngợi Jensen Huang và xem Nvidia là một trong những doanh nghiệp có vai trò then chốt trong cuộc cạnh tranh công nghệ giữa Mỹ và Trung Quốc.
“Đây là ngành công nghiệp lớn hơn bất kỳ ngành công nghiệp nào mà người ta từng chứng kiến,” ông Trump phát biểu tuần trước. “Ai dẫn đầu lĩnh vực này sẽ dẫn dắt phần lớn thế giới.”
Canh bạc lớn của Nvidia
Đối với Nvidia, nhà máy tại Texas không chỉ là một dự án sản xuất đơn lẻ mà còn là minh chứng cho chiến lược đưa chuỗi cung ứng AI trở lại Mỹ.
Một lãnh đạo Nvidia cho biết công ty đang chuyển từ mô hình bán chip sang cung cấp toàn bộ hệ thống AI hoàn chỉnh. Điều này đòi hỏi phải xây dựng chuỗi cung ứng nội địa từ sản xuất vật liệu, chế tạo chip, lắp ráp thiết bị cho đến vận hành các trung tâm dữ liệu.
Nếu chiến lược thành công, AI có thể không chỉ tồn tại trên màn hình máy tính hay điện thoại mà còn trở thành công nghệ vận hành trực tiếp các nhà máy, dây chuyền sản xuất và cơ sở hạ tầng trong thế giới thực.
Tuy nhiên, câu hỏi lớn vẫn còn bỏ ngỏ: liệu số việc làm mới mà AI tạo ra có đủ để bù đắp cho những công việc mà chính công nghệ này đang dần thay thế hay không.
Nhà máy tại Sherman có thể là một trong những nơi đầu tiên cung cấp câu trả lời cho bài toán đó.

Jensen Huang phát biểu trước toàn thể nhân viên tại địa điểm xây dựng trụ sở tập đoàn ở Đài Loan ngày 27/5/2026. Ảnh: AP

