SpaceX vừa công bố kế hoạch thực hiện chuyến bay tư nhân bằng tàu Starship bay ngang Sao Hỏa, do tỷ phú tiền mã hóa kiêm doanh nhân Chun Wang dẫn đầu — người từng một lần bay vào không gian.
Khi SpaceX chuẩn bị phóng phiên bản mới nhất và cũng là cao nhất của siêu tên lửa Starship vào ngày 21/5, mọi sự chú ý đều đổ dồn vào Starship Version 3 trên bệ phóng ở Nam Texas. NASA đặc biệt quan tâm, bởi cơ quan này muốn sử dụng Starship để đưa các phi hành gia Artemis đáp xuống Mặt Trăng trong vòng hai năm tới.
Tuy nhiên, chỉ chưa đầy 15 phút trước giờ phóng, SpaceX bất ngờ công bố thêm một kế hoạch mới: chuyến bay tư nhân vòng quanh Sao Hỏa bằng Starship do Chun Wang dẫn đầu.
“Đây sẽ là một nhiệm vụ bay ngang Sao Hỏa,” Wang nói trong đoạn video được SpaceX phát trong chương trình tường thuật trực tiếp vụ phóng. “Rất nhiều người nói về Sao Hỏa. Chúng ta thích Sao Hỏa, muốn đáp xuống Sao Hỏa, muốn xây thành phố trên Sao Hỏa. Nhưng hãy bắt đầu bằng một chuyến bay ngang qua trước đã.”
Cuối cùng, vụ phóng Starship V3 hôm thứ Năm bị hủy bỏ vì lý do kỹ thuật.
SpaceX chưa công bố thời điểm cụ thể cho sứ mệnh Sao Hỏa của Wang. Hiện các tàu Starship vẫn chưa từng bay vào quỹ đạo Trái Đất, chứ chưa nói tới việc chở phi hành gia hay bay tới Mặt Trăng. Công ty cũng chưa tiết lộ ai sẽ đồng hành cùng Wang trong chuyến đi này.
Wang từng bay vào không gian trong sứ mệnh tư nhân Fram2 của SpaceX năm 2025, chuyến bay qua hai cực Trái Đất bằng tàu Dragon. Ông đưa ra thông báo mới trong cuộc trò chuyện với phát ngôn viên SpaceX Dan Huot từ đảo Bouvet ở Nam Đại Tây Dương — một trong những hòn đảo biệt lập nhất thế giới, cách Mũi Hảo Vọng của Nam Phi khoảng 2.400 km về phía tây nam.
“Có lẽ đây là một trong những hòn đảo xa xôi nhất hành tinh,” Wang nói. Tuy nhiên, với nhiệm vụ Starship tới Sao Hỏa, ông muốn tìm đến một nơi còn xa xôi hơn.
Theo Dan Huot, chuyến bay sẽ có hành trình kéo dài cả chiều đi lẫn về, trong khi thời gian bay ngang Sao Hỏa chỉ khoảng hai giờ.
“Đó đúng kiểu tôi thích,” Wang nói. “Tôi có thể nhìn bản đồ hành trình trên máy bay từ lúc cất cánh tới khi hạ cánh mà không chán, nên tôi nghĩ mình sẽ rất thích chuyến đi này.”
Trong sứ mệnh Fram2, Wang cùng ba phi hành gia tư nhân khác đã trở thành những người đầu tiên bay qua hai cực Trái Đất trong chuyến bay kéo dài 3,5 ngày. Sứ mệnh Sao Hỏa sắp tới cũng được kỳ vọng sẽ tạo dấu mốc lịch sử khi bay ngang Mặt Trăng trước khi tiếp cận Hành tinh Đỏ.
“Dù chỉ là bay ngang qua, nhiệm vụ này sẽ thử nghiệm nhiều điều chưa từng được thực hiện,” Wang nói.
Wang không phải tỷ phú đầu tiên đặt chỗ cho một chuyến bay Starship tới Mặt Trăng hoặc xa hơn. Ông thực ra là người thứ tư.
Năm 2018, tỷ phú Nhật Bản Yusaku Maezawa công bố dự án dearMoon, dự kiến dùng Starship đưa tám dân thường — gồm nghệ sĩ, nhà sáng tạo nội dung YouTube và người nổi tiếng — bay quanh Mặt Trăng. Tuy nhiên, sau nhiều năm trì hoãn, Maezawa đã hủy kế hoạch này vào năm 2025.
“Tôi ký hợp đồng năm 2018 với giả định dearMoon sẽ được phóng trước cuối năm 2023,” Maezawa viết trên mạng xã hội X khi thông báo hủy chuyến bay. “Đây là một dự án đang phát triển, nhưng hiện vẫn chưa rõ khi nào Starship mới có thể phóng.”
Người sáng lập SpaceX Elon Musk lần đầu công bố chương trình Starship vào năm 2016.
Năm 2022, SpaceX tiếp tục thu hút một tỷ phú khác: Dennis Tito — người đầu tiên trong lịch sử tự bỏ tiền mua vé tới Trạm Vũ trụ Quốc tế (ISS) bằng tàu Soyuz của Nga vào năm 2001 với mức giá được cho là 20 triệu USD. Tito sau đó lên kế hoạch bay quanh Mặt Trăng bằng Starship cùng vợ là Akiko.
“Chương trình này có thể trở thành một trong những thành tựu quan trọng nhất trong sáu triệu năm lịch sử loài người,” Tito nói về Starship khi đó.
Cũng trong năm 2022, doanh nhân Mỹ Jared Isaacman đặt mua một chuyến Starship tư nhân khác.
Isaacman hiện là lãnh đạo NASA sau khi được chính quyền Tổng thống Donald Trump đề cử và Thượng viện Mỹ phê chuẩn vào cuối năm ngoái. Ông từng tài trợ chuyến bay Inspiration4 — sứ mệnh phi hành gia tư nhân đầu tiên của SpaceX năm 2021 — và sau đó mua thêm ba chuyến bay trong chương trình Polaris.
Một trong số đó là Polaris Dawn năm 2024, nơi Isaacman thực hiện chuyến đi bộ ngoài không gian tư nhân đầu tiên trên thế giới. Theo kế hoạch, chương trình Polaris sẽ kết thúc bằng chuyến bay Starship có người lái đầu tiên, nhưng hiện nhiệm vụ này vẫn chưa được triển khai.
Dù vậy, Isaacman tiếp tục đặt cược vào khả năng Starship sớm chở người bay vào không gian, lần này là cho NASA. Cơ quan này đã chọn SpaceX làm nhà thầu đưa các phi hành gia Artemis lên Mặt Trăng vào năm 2028.
NASA hiện kỳ vọng SpaceX sẽ thử nghiệm hạ cánh Starship không người lái trước khi thực hiện chuyến ghép nối trên quỹ đạo Trái Đất với các phi hành gia Artemis 3 vào năm 2027.
Trong khi đó, Wang tin rằng sứ mệnh Sao Hỏa của mình có thể truyền cảm hứng cho công chúng quan tâm hơn tới khám phá không gian.
“Nó sẽ thắp lên ngọn lửa, khơi dậy trí tưởng tượng và tạo động lực,” Wang nói trong video của SpaceX. “Sau khi trở về từ Sao Hỏa, chúng ta sẽ có cơ hội mang về những bức ảnh thực sự, đặc biệt là về Sao Hỏa. Sao Hỏa sẽ không còn là một nơi xa vời nữa. Nó sẽ trở thành hiện thực.”
Tỷ phú Chun Wang, xuất hiện trong bộ đồ phi hành gia SpaceX khi huấn luyện cho sứ mệnh không gian tư nhân Fram2 bay qua hai cực Trái Đất, sẽ thực hiện chuyến bay ngang Sao Hỏa trên tàu Starship liên hành tinh đầu tiên của SpaceX. Ảnh: SpaceX)
Chun Wang công bố chuyến bay Starship tư nhân tới Sao Hỏa từ đảo Bouvet ở Nam Đại Tây Dương, một trong những hòn đảo biệt lập nhất trên Trái Đất. Ảnh: SpaceX
CEO SpaceX Elon Musk công bố chuyến bay tư nhân quanh Mặt Trăng của doanh nhân Nhật Bản Yusaku Maezawa bằng tên lửa Big Falcon Rocket — tên gọi trước đây của Starship — vào năm 2018. Ảnh: SpaceX
