Trong khi phần lớn các hoạt động triển khai AI tác nhân trong doanh nghiệp vẫn dừng ở giai đoạn thử nghiệm — giới hạn trong quy trình kiểm soát, nhiệm vụ hẹp và mức độ tự chủ thấp — thì Alibaba đang đi theo hướng khác. Trên các nền tảng Taobao và Tmall, tập đoàn này đã đưa AI tác nhân trong thương mại điện tử vào vận hành thực tế ở quy mô lớn từ cuối tháng 3/2026.
Theo South China Morning Post, dịch vụ được công bố tại hội nghị nhà bán hàng TopTalk thường niên của Tmall ở Thượng Hải tuần trước, với kế hoạch mở rộng năng lực AI tác nhân tới hàng triệu người bán trên cả hai nền tảng trước cuối tháng 3.
Tại hội nghị Siemens RXD Summit ở Bắc Kinh (23–24/3/2026), đồng sáng lập kiêm Chủ tịch Alibaba, Joe Tsai, nhấn mạnh quy mô tiềm năng của thị trường trị giá hàng nghìn tỷ USD này.
“Các tác nhân là ‘nhân viên tri thức ảo’ có thể thực hiện nhiều công việc mà con người đang làm ngày nay. Khi xét quy mô nền kinh tế toàn cầu khoảng 110.000 tỷ USD, trong đó gần 50.000 tỷ USD gắn với lao động tri thức văn phòng, có thể thấy rõ tiềm năng thị trường khổng lồ,” ông nói.
Chính vì vậy, Alibaba đã tiến hành tái cấu trúc nhằm khai mở cơ hội cho loại “trí tuệ có khả năng hành động”.
Dựa trên công cụ hỗ trợ thương nhân Business Advisor, dịch vụ mới cung cấp cho người bán một “lớp tự động” hoạt động 24/7, có thể xử lý câu hỏi khách hàng, phát hành voucher và điều chỉnh giá sản phẩm theo thời gian thực mà không cần can thiệp của con người.
Ông Xu Haipeng, phụ trách nền tảng người bán tại Taobao và Tmall, nhận định tại TopTalk rằng AI tự chủ, định hướng thực thi đã chuyển từ khái niệm sang thực tế vận hành. Trong 1–2 năm tới, mô hình thương mại điện tử tiêu chuẩn sẽ là sự phối hợp giữa con người và “nhân viên số”.
Cụm từ này cho thấy sự thay đổi đáng kể trong cách Alibaba nhìn nhận AI: không còn là công cụ hỗ trợ hay tăng cường, mà là một dạng lực lượng lao động số thực thụ.
Hạ tầng phía sau
Ngày 16/3, Alibaba thành lập nhóm kinh doanh Alibaba Token Hub, hợp nhất phòng thí nghiệm Tongyi, đơn vị AI Qwen và nền tảng doanh nghiệp Wukong dưới quyền CEO Eddie Wu. Đây là bước tái cấu trúc được thiết kế riêng cho “kỷ nguyên tác nhân”.
Wukong — nền tảng doanh nghiệp thuần AI — được công bố ngay sau đó, cho phép điều phối nhiều tác nhân để xử lý các nhiệm vụ phức tạp trong một giao diện duy nhất.
Việc triển khai trên Taobao và Tmall cho thấy quan điểm của Alibaba: thương mại điện tử với AI tác nhân chỉ hiệu quả khi lớp tương tác người dùng và hạ tầng doanh nghiệp phát triển đồng bộ.
Để phục vụ mục tiêu này, hai nền tảng dự kiến đưa 1.000 tỷ token vào các dịch vụ AI, tập trung vào chăm sóc khách hàng, nâng cấp chatbot phản hồi thành “trợ lý mua sắm chủ động” có khả năng xử lý tác vụ phức tạp.
Những con số đáng chú ý
Trong năm qua, các công cụ AI của Taobao và Tmall đã được khoảng 5 triệu người bán sử dụng, giúp tiết kiệm ước tính 100 tỷ nhân dân tệ chi phí. Công cụ chăm sóc khách hàng AI Dianxiaomi đã phục vụ 300 triệu khách hàng, đồng thời nâng tỷ lệ chuyển đổi giao dịch thêm 30%.
Thị trường AI tác nhân tại Trung Quốc được dự báo tăng từ dưới 1 tỷ USD năm 2024 lên hơn 30 tỷ USD vào năm 2028. Theo Gartner, đến năm 2026, khoảng 40% ứng dụng doanh nghiệp sẽ tích hợp các tác nhân AI chuyên biệt, so với dưới 5% vào năm 2025.
Lợi thế cấu trúc
Điểm khác biệt lớn nhất của Alibaba so với nhiều doanh nghiệp phương Tây không nằm ở tham vọng, mà ở hạ tầng. Hệ thống của hãng có thể — về lý thuyết — dẫn dắt người dùng từ khâu tìm kiếm sản phẩm đến hoàn tất thanh toán và giao hàng trong một giao diện tác nhân duy nhất, không cần phụ thuộc bên thứ ba.
Toàn bộ hệ sinh thái gồm Taobao, Tmall, 1688, Alipay và Alibaba Cloud đang được tích hợp vào Wukong như các “kỹ năng tác nhân” dạng mô-đun. Nhờ đó, tác nhân có thể hoàn thành công việc mà không cần rời khỏi hệ thống.
Trong khi đó, nhiều doanh nghiệp ngoài Trung Quốc vẫn phải xử lý các bài toán tích hợp, truy cập dữ liệu và hệ sinh thái nhà cung cấp phân mảnh. Việc sở hữu một hệ thống thống nhất mang lại cho Alibaba lợi thế đáng kể.
Tín hiệu cho doanh nghiệp
Động thái của Taobao và Tmall cho thấy tốc độ chuyển dịch từ thử nghiệm sang vận hành thực tế của AI tác nhân có thể diễn ra rất nhanh khi hạ tầng đã sẵn sàng. Lãnh đạo mảng điện toán đám mây của Alibaba từng nhận định một cá nhân, nếu được hỗ trợ bởi các tác nhân AI, có thể vận hành doanh nghiệp trị giá hàng tỷ USD trong 3–5 năm tới.
Việc triển khai ở thời điểm hiện tại là bằng chứng rõ ràng đầu tiên cho thấy Alibaba đang hiện thực hóa tầm nhìn này.
Trong khi đó, nhiều tổ chức vẫn còn cân nhắc việc đưa AI tác nhân vào lộ trình phát triển — và giờ đây phải đối mặt với những đối thủ đã bước thẳng vào giai đoạn vận hành thực tế.
Một tòa nhà văn phòng của Alibaba. Tập đoản công nghệ Trung Quốc đang nỗ lực giúp doanh nghiệp ứng dụng tác nhân AI trong hoạt động bán hàng. Ảnh: TechWire Asia
