Moonshot AI, phòng thí nghiệm trí tuệ nhân tạo (AI) của Trung Quốc từng bị Nhà Trắng cáo buộc truy cập từ xa vào chip tiên tiến của Nvidia tại Đông Nam Á, đang tìm cách thuê năng lực tính toán từ các trung tâm dữ liệu ở châu Âu nhằm tiếp cận dòng chip Blackwell.
Bốn nguồn tin am hiểu vấn đề cho biết trong năm nay, Moonshot đã đàm phán với một số nhà cung cấp dịch vụ đám mây chuyên biệt (neocloud) để thuê năng lực tính toán từ các hệ thống sử dụng bộ xử lý đồ họa (GPU) của Nvidia đặt tại châu Âu.
Động thái này diễn ra trong bối cảnh Mỹ siết kiểm soát xuất khẩu chip tiên tiến sang Trung Quốc nhằm duy trì lợi thế trong cuộc đua AI. Với vị thế thống lĩnh phân khúc chip hiệu năng cao, Nvidia trở thành một mắt xích quan trọng trong chiến lược kiểm soát công nghệ của Washington.
Các phòng thí nghiệm AI Mỹ như OpenAI và Anthropic đang cạnh tranh quyết liệt với những nhà phát triển Trung Quốc, trong đó có Moonshot, đơn vị đứng sau dòng mô hình Kimi.
Ba nguồn tin cho biết Moonshot muốn thuê năng lực tính toán vận hành bằng hệ thống Blackwell của Nvidia. Đây là dòng chip tiên tiến hiện thuộc diện kiểm soát xuất khẩu của Mỹ, khiến Trung Quốc không thể nhập khẩu trực tiếp.
Tháng 7, Nhà Trắng cáo buộc Moonshot đã truy cập chip Blackwell thông qua một cơ sở tại Thái Lan. Các biện pháp kiểm soát xuất khẩu của Mỹ hạn chế việc vận chuyển chip tiên tiến sang Trung Quốc, nhưng không ngăn được hoàn toàn khả năng tiếp cận từ xa thông qua các trung tâm dữ liệu ở nước ngoài. Luật hiện hành cũng chưa trao cho cơ quan quản lý Mỹ thẩm quyền đủ rộng để kiểm soát việc doanh nghiệp sử dụng những con chip này thông qua dịch vụ đám mây đặt ngoài lãnh thổ.
Moonshot, Nvidia, Nhà Trắng, Bộ Thương mại Mỹ, Đại sứ quán Trung Quốc tại Anh và Bộ Ngoại giao Trung Quốc không phản hồi yêu cầu bình luận.
Các nhà phát triển AI Trung Quốc đã đạt tiến bộ đáng kể trong sáu tháng qua. Việc tiếp cận rộng hơn với chip Nvidia có thể giúp họ gia tăng sức ép cạnh tranh lên các đối thủ Mỹ.
Theo các nguồn tin, Moonshot quan tâm đến việc thuê các cụm máy chủ tại châu Âu phục vụ cả suy luận (inference) – quá trình vận hành mô hình để tạo phản hồi cho người dùng – và huấn luyện AI. Một nguồn tin cho biết công ty đã đàm phán về khả năng thuê quyền truy cập vào các cụm máy chủ có từ 8.000 GPU Blackwell trở lên. Người này mô tả Moonshot là bên “rất quyết liệt” trong nỗ lực tìm kiếm thêm năng lực tính toán.
Các cuộc thảo luận về việc bảo đảm năng lực tính toán cho Moonshot tại châu Âu diễn ra sau khi Nhà Trắng đưa ra cáo buộc liên quan đến cơ sở tại Thái Lan, theo một nguồn tin. Moonshot không bình luận về cáo buộc này vào thời điểm đó.
Chạy đua giành năng lực tính toán
Thành lập năm 2023, có trụ sở tại Bắc Kinh, Moonshot AI là một trong những nhà phát triển mô hình AI hàng đầu Trung Quốc. Tháng 7, công ty ra mắt mô hình mới mà họ cho biết đã thu hẹp khoảng cách với các hệ thống hàng đầu của Anthropic và OpenAI.
Mô hình này nhanh chóng thu hút người dùng nhờ mức giá thấp hơn các sản phẩm của Mỹ. Các mô hình AI Trung Quốc cũng gia tăng mức độ phổ biến trên toàn cầu trong năm 2026 nhờ cải thiện năng lực và có chi phí thấp hơn đối thủ Mỹ.
Khoảng thời điểm phát hành Kimi K3, Moonshot cho biết nhu cầu sử dụng đã vượt quá năng lực phục vụ, buộc công ty tạm dừng nhận đăng ký thuê bao mới để ưu tiên tài nguyên tính toán cho khách hàng hiện tại.
“Chúng tôi đang bổ sung năng lực nhanh nhất có thể và sẽ mở lại đăng ký thuê bao mới theo từng đợt,” công ty viết trên LinkedIn.
Thị trường cho thuê năng lực tính toán AI đang phát triển nhanh. Khách hàng thường trả phí sử dụng và thanh toán trước một khoản để bảo đảm thỏa thuận, được tính theo tỷ lệ phần trăm trên tổng giá trị hợp đồng.
Một nguồn tin cho biết đã có đề xuất yêu cầu Moonshot trả trước cao hơn 30-50% so với khách hàng không phải Trung Quốc.
Các thỏa thuận với khách hàng Trung Quốc có thể mang lại khoản thu ban đầu lớn hơn cho các nhà cung cấp dịch vụ đám mây và công ty tài chính. Những đơn vị này muốn phòng ngừa rủi ro Mỹ có thể ban hành lệnh cấm truy cập chip từ xa trong tương lai.
Sức ép chính trị
Tại Washington, các nhà lập pháp đề xuất Đạo luật An ninh Truy cập Từ xa, nhằm mở rộng phạm vi kiểm soát xuất khẩu của Mỹ sang cả hoạt động truy cập phần cứng và phần mềm quan trọng thông qua dịch vụ đám mây. Dự luật được Hạ viện thông qua hồi tháng 1 nhưng chưa được Thượng viện phê chuẩn.
Hôm thứ Ba, Financial Times đưa tin Nvidia yêu cầu các nhà cung cấp dịch vụ đám mây bán quyền truy cập chip của hãng phải bảo đảm ít nhất 51% dịch vụ dành cho khách hàng không phải Trung Quốc.
Khi được hỏi về thông tin này hồi đầu tuần, người phát ngôn Nvidia cho biết: “Mỹ không thể giành chiến thắng trong cuộc đua AI nếu hạ tầng AI của nước này không chiếm ưu thế trên toàn cầu. Nếu các dịch vụ đám mây trên thế giới phụ thuộc vào chip do nước ngoài sản xuất, các lớp mô hình và ứng dụng cũng sẽ do nước ngoài phát triển”.
Tháng 8, Nvidia cho biết Washington đã cấp phép cho một số thương vụ bán chip AI H200, thuộc thế hệ cũ hơn. Tuy nhiên, hãng nói hoạt động bán chip này “bị chính phủ Trung Quốc hạn chế”. Bắc Kinh đang tìm cách thúc đẩy các nhà sản xuất chip trong nước bằng cách hạn chế khả năng tiếp cận sản phẩm của Nvidia.
Hình minh họa logo Kimi K3 hiển thị trên màn hình điện thoại thông minh. Ảnh: VCG
