Kính thông minh đang vấp phải làn sóng hạn chế tại nhiều nước khi khả năng chụp ảnh, quay video và ghi âm mà người xung quanh không hay biết làm dấy lên lo ngại về quyền riêng tư.
Na Uy là nước mới nhất chuẩn bị siết việc sử dụng thiết bị này. Chính phủ nước này hôm 5-10 cho biết sẽ đề xuất lệnh cấm tạm thời kính AI tại một số địa điểm công cộng, trong đó có công viên, bãi biển, bảo tàng, trung tâm mua sắm và các sự kiện công cộng. Các địa điểm dành cho trẻ em như trường học, nhà trẻ, sân chơi cũng có thể nằm trong phạm vi áp dụng.
Chính phủ Na Uy cho biết muốn có thời gian đánh giá đầy đủ tác động của công nghệ trước khi xây dựng quy định lâu dài. Oslo, thủ đô Na Uy, đã cấm kính thông minh trong trường học từ tháng 8.
Động thái của Na Uy phản ánh mối lo ngại đang lan rộng khi kính thông minh, đặc biệt các sản phẩm như Ray-Ban Meta, ngày càng phổ biến. Những thiết bị này có camera và micro tích hợp, cho phép người đeo chụp ảnh, quay video, ghi âm, gọi điện và sử dụng các tính năng AI mà về hình thức gần như không khác kính thông thường.
Tại Anh, các tòa án ở England và Wales đã cấm sử dụng kính thông minh Meta do quy định nghiêm ngặt về việc chụp ảnh và quay phim trong phòng xử án. Các rạp chiếu phim cũng bắt đầu hạn chế hoặc cấm kính có camera vì lo ngại quay lén phim. Tuy nhiên, chính phủ Anh hiện chưa có kế hoạch cấm bán hoặc sử dụng kính thông minh trên toàn quốc; các quy định về bảo vệ dữ liệu hiện hành vẫn được áp dụng đối với những thiết bị này.
Tại Mỹ, hệ thống tòa án bang New York từ ngày 20-7 cấm các loại kính hoặc thiết bị đeo có camera, micro, máy tính hoặc công nghệ có khả năng ghi âm, ghi hình trong toàn bộ cơ sở tòa án. Người mang những thiết bị này phải giao cho nhân viên tòa án bảo quản trước khi vào bên trong.
California mới đây lại đi theo hướng khác. Thống đốc Gavin Newsom ngày 1-10 phủ quyết một dự luật nhằm xử phạt việc dùng kính thông minh và các thiết bị đeo để bí mật ghi hình người khác tại những nơi riêng tư như phòng thay đồ hay phòng khám.
Dự luật yêu cầu thiết bị ghi hình đeo trên người phải có tín hiệu bằng hình ảnh hoặc âm thanh để báo cho người xung quanh biết khi đang ghi. Newsom cho rằng dự luật có phạm vi quá rộng trong khi luật hiện hành đã bảo vệ người dân trước việc ghi hình trái phép tại nơi riêng tư.
Liên minh châu Âu chưa ban hành quy định riêng nhằm cấm kính thông minh, nhưng các cơ quan bảo vệ dữ liệu đang xem xét vấn đề này. Ủy ban Bảo vệ Dữ liệu châu Âu đã đặt hàng một báo cáo về mức độ “được xã hội chấp nhận” của kính thông minh, trong khi một số nghị sĩ châu Âu kêu gọi Ủy ban châu Âu nghiên cứu các biện pháp quản lý.
Úc cũng đang xem xét siết sử dụng kính có camera tại nơi làm việc của chính phủ vì lý do an ninh và quyền riêng tư. Chính phủ nước này đồng thời đang sửa đổi khung pháp luật về quyền riêng tư để ứng phó với các công nghệ mới, trong đó có kính thông minh. Chính quyền liên bang hiện chưa tính đến việc cấm nhập khẩu thiết bị này, nhưng cho phép các hội đồng địa phương và doanh nghiệp tự hạn chế sử dụng tại những địa điểm phù hợp.
Điểm chung trong các biện pháp đang được đưa ra là các chính phủ chưa tìm cách cấm toàn bộ kính thông minh, mà chủ yếu kiểm soát nơi và cách chúng được sử dụng. Những địa điểm mà con người vốn có kỳ vọng cao về quyền riêng tư, như trường học, bệnh viện, phòng thay đồ, tòa án hay các cơ sở công cộng, đang trở thành trọng tâm của các lệnh hạn chế.
Tranh luận càng trở nên phức tạp vì kính thông minh không chỉ phục vụ ghi hình. Công nghệ này cũng có thể hỗ trợ người khiếm thị nhận diện môi trường xung quanh, chuyển lời nói thành văn bản cho người khiếm thính hoặc cung cấp các tính năng hỗ trợ tiếp cận khác. Vì vậy, các nhà quản lý đang phải tìm cách ngăn việc ghi hình bí mật mà không loại bỏ những lợi ích của thiết bị đối với người khuyết tật.
Vấn đề lớn nhất nằm ở chỗ kính thông minh có thể trông giống một chiếc kính thông thường, khiến người đối diện khó biết mình có đang bị ghi hình hay không. Meta cho biết kính của hãng có đèn LED báo hiệu khi camera hoạt động và camera không thể ghi hình nếu đèn này bị che. Tuy nhiên, những lo ngại về khả năng sử dụng thiết bị để giám sát bí mật đang buộc các chính phủ, tòa án và doanh nghiệp phải xem xét lại những quy định vốn được xây dựng trước khi loại công nghệ này xuất hiện.
CEO Meta Mark Zuckerberg đeo kính Meta Ray-Ban Display khi giới thiệu dòng kính thông minh mới tại sự kiện Meta Connect ở Menlo Park, California, Mỹ, ngày 17-9-2025. Ảnh: Reuters
