Khi trí tuệ nhân tạo (AI) và xử lý dữ liệu quy mô lớn đang làm thay đổi cục diện công nghệ toàn cầu, Trung Quốc đẩy nhanh xây dựng mạng lưới năng lực tính toán trên toàn quốc, xem đây là một trong những nền tảng của hạ tầng tương lai.
Wang Jinping, Chủ tịch Hiệp hội Thông tin Trung Quốc, cho biết tại một hội nghị ngành rằng mạng lưới năng lực tính toán đã được đưa vào khuôn khổ hạ tầng quốc gia gồm “sáu mạng lưới” khi Kế hoạch 5 năm lần thứ 15 (2026-2030) bước vào năm đầu tiên. Động thái này đánh dấu ngành năng lực tính toán Trung Quốc chuyển sang giai đoạn phát triển theo hướng quy mô lớn và chất lượng cao.
Hội nghị Công nghiệp Mạng lưới Năng lực Tính toán và Triển lãm Công nghiệp Năng lực Tính toán AI 2026 vừa kết thúc tại Bắc Kinh, quy tụ các viện sĩ, nhà nghiên cứu, lãnh đạo doanh nghiệp và các bên liên quan để thảo luận cách xây dựng mạng lưới năng lực tính toán quốc gia tích hợp, thúc đẩy đổi mới công nghệ và tăng cường hợp tác trong hệ sinh thái.
Theo quyết định cấp cao được đưa ra hồi tháng 4, mạng lưới năng lực tính toán cùng với mạng lưới nước, lưới điện thế hệ mới, mạng viễn thông thế hệ mới, hệ thống đường ống ngầm đô thị và mạng lưới logistics đã trở thành những hạ tầng thiết yếu của thời đại số, tương tự vai trò của nước và điện. Mạng lưới này được kỳ vọng mở ra một làn sóng cơ hội phát triển chiến lược mới.
Năng lực tính toán tăng mạnh
Chính sách hỗ trợ mạnh và nhu cầu thị trường lớn đang đưa ngành năng lực tính toán Trung Quốc bước vào giai đoạn phát triển quy mô lớn và chất lượng cao.
Tính đến tháng 6, năng lực tính toán thông minh của Trung Quốc đạt 2.185 exaflop, tăng 177% so với cùng kỳ năm trước. Một exaflop tương đương 1 tỷ tỷ phép tính dấu phẩy động mỗi giây.
Trung Quốc đã xây dựng hơn 70 tuyến truyền tải năng lực tính toán kết nối các trung tâm tính toán lớn với những khu vực trọng điểm, đồng thời phê duyệt 17 nút kết nối năng lực tính toán cấp quốc gia.
Trên nền tảng này, Trung Quốc đang đẩy nhanh xây dựng mạng lưới năng lực tính toán quốc gia tích hợp theo mô hình không gian “8+10+3”, gồm tám trung tâm tính toán quốc gia, 10 cụm tính toán quốc gia và ba khu vực phối hợp giữa năng lực tính toán và điện năng.
Để tập trung các nguồn lực tính toán trên toàn quốc, một nền tảng dịch vụ tính toán quốc gia đang mở rộng kết nối với các nền tảng tại 31 khu vực cấp tỉnh.
Sàn dịch vụ của nền tảng này đã thu hút hơn 10.000 doanh nghiệp, hơn 200 nhà cung cấp dịch vụ, hơn 2.000 sản phẩm tính toán và hơn 300 mô hình AI lớn. Nền tảng cũng cung cấp dịch vụ tiếp cận năng lực tính toán cho các nhà phát triển và đã tích lũy hàng tỉ bản ghi dữ liệu giám sát.
Đưa điện xanh đến nơi cần tính toán
Mạng lưới mới không chỉ kết nối các cơ sở tính toán hiện có mà còn tìm cách đưa nguồn cung ở những khu vực giàu tài nguyên đến các trung tâm có nhu cầu ngày càng tăng ở miền Đông thông qua cơ chế “phối hợp tính toán – điện năng”.
Các khu vực như Khu tự trị Nội Mông và Khu tự trị Duy Ngô Nhĩ Tân Cương đang tận dụng nguồn điện dồi dào từ gió và Mặt Trời để phát triển năng lực tính toán tại chỗ, qua đó đáp ứng nhu cầu ngày càng lớn ở miền Đông đối với xử lý dữ liệu quy mô lớn và huấn luyện AI.
Nội Mông là một ví dụ. Với giá điện xanh khoảng 0,35 nhân dân tệ (0,05 USD)/kWh, khí hậu mát mẻ cho phép làm mát tự nhiên gần 10 tháng mỗi năm và độ trễ mạng đến Bắc Kinh không quá 5 mili giây, khu vực này đã trở thành điểm đến ưu tiên cho các dự án tính toán quy mô lớn.
Trong nửa đầu năm 2026, 20 trong số 30 doanh nghiệp tính toán tư nhân hàng đầu Trung Quốc đã hiện diện tại Nội Mông, với tổng vốn đầu tư vượt 200 tỉ nhân dân tệ (gần 30 tỷ USD). Chín trong 10 nhà cung cấp dịch vụ tính toán hàng đầu Trung Quốc cũng đã thiết lập hoạt động tại khu vực này.
Năng lực tính toán vươn ra nước ngoài
Lợi ích từ mạng lưới năng lực tính toán cũng đang lan ra ngoài Trung Quốc.
Theo dữ liệu của OpenRouter, tính đến đầu tháng 8, các mô hình AI lớn của Trung Quốc đứng đầu về số lượt gọi (số lần hệ thống gửi yêu cầu đến mô hình/API để xử lý) trong 15 tuần liên tiếp trên các nền tảng tổng hợp mô hình chủ yếu phục vụ người dùng ở nước ngoài.
Ngày càng nhiều nhà phát triển nước ngoài lựa chọn huấn luyện mô hình AI tại Trung Quốc hoặc trực tiếp sử dụng các nguồn lực tính toán đã được phát triển tại nước này.
Trong khi đó, dịch vụ cung cấp token đã nổi lên như một hình thức mới của thương mại dịch vụ tại Hội chợ Thương mại Dịch vụ Quốc tế Trung Quốc năm nay.
Ảnh chụp từ máy bay không người lái hồi tháng 6 cho thấy trung tâm dữ liệu China Mobile Hohhot tại thành phố Hohhot, Khu tự trị Nội Mông, miền Bắc Trung Quốc. Ảnh: Tân Hoa Xã
