Hơn một năm sau nhiệm kỳ gây tranh cãi tại Ban Hiệu quả Chính phủ (Doge), Elon Musk trở lại làm việc với chính quyền Trump, lần này với nhiệm vụ đồng lãnh đạo một dự án nghiên cứu cách quân đội Mỹ tác chiến trong tương lai, kể cả dưới lòng đất và trên Mặt Trăng.
Bộ trưởng Quốc phòng Mỹ Pete Hegseth ngày 1-10 thông báo Musk sẽ đồng lãnh đạo dự án của chính phủ nhằm nghiên cứu những thay đổi trong chiến tranh và năng lực quân sự cần thiết trong tương lai. Đây là lần đầu Musk trở lại làm việc cho chính phủ kể từ khi ông lãnh đạo Doge, sáng kiến từng gây nhiều tranh cãi dưới chính quyền Trump.
Tham gia cùng Musk có Palmer Luckey, CEO công ty công nghệ quốc phòng Anduril, và Newt Gingrich, cựu Chủ tịch Hạ viện Mỹ.
Dự án mang tên Project Meridian. Theo thông cáo của Bộ Quốc phòng Mỹ, mục tiêu là “xác định những năng lực cần thiết để đạt ưu thế công nghệ tuyệt đối trên chiến trường thế hệ tiếp theo”.
Dự án sẽ hoạt động trong 120 ngày và kết thúc bằng một báo cáo công khai, không thuộc diện mật, đưa ra các khuyến nghị.
Việc Musk trở lại làm việc với chính phủ diễn ra hơn một năm sau nhiệm kỳ của ông tại Doge, khi sáng kiến này tiến hành cắt giảm mạnh các cơ quan liên bang nhưng không đạt được những mục tiêu tiết kiệm chi phí đã đề ra. Động thái cũng cho thấy quan hệ giữa Musk và chính quyền Trump đã được cải thiện sau cuộc xung đột công khai giữa ông và Tổng thống Donald Trump năm ngoái.
Khác với vai trò tại Doge, vốn khiến Musk hứng chịu nhiều chỉ trích và dẫn đến các chiến dịch tẩy chay gây thiệt hại cho những sản phẩm của ông, Project Meridian có phạm vi và thời hạn dường như ít đòi hỏi thời gian của tỷ phú công nghệ hơn.
Theo Bộ Quốc phòng Mỹ, dự án sẽ nghiên cứu cách quân đội có thể tận dụng công nghệ mới, đồng thời chuẩn bị cho hoạt động tác chiến trong những môi trường chưa từng được thử nghiệm, bao gồm dưới lòng đất và trên Mặt Trăng.
Trong một bản ghi nhớ, Hegseth cho rằng AI, công nghệ tự hành, vũ khí năng lượng định hướng, robot và công nghệ sinh học đang phát triển nhanh chóng. Khi kết hợp với những lĩnh vực mới, phương thức tác chiến mới và các tiến bộ công nghệ, những thay đổi này sẽ làm biến đổi sâu sắc tính chất của chiến tranh.
Hegseth nói Mỹ cần dự đoán các môi trường tác chiến trong tương lai và chủ động phát triển những công cụ cần thiết để duy trì ưu thế toàn cầu.
Tuy nhiên, Musk và Luckey không phải những người đánh giá hoàn toàn độc lập về tương lai chiến tranh. Các công ty do hai người điều hành đều có nhiều hợp đồng với Bộ Quốc phòng Mỹ. Anduril đặc biệt tập trung vào việc cung cấp cho chính phủ các sản phẩm mà công ty quảng bá là những công nghệ tiên tiến cho chiến tranh.
Gingrich, thành viên Đảng Cộng Hòa, từng được bổ nhiệm vào Hội đồng Chính sách Quốc phòng vào tháng 12-2020, dưới chính quyền Trump nhiệm kỳ đầu, nhưng bị miễn nhiệm chưa đầy ba tháng sau đó khi Joe Biden trở thành tổng thống.
Từ những năm 1990, Gingrich đã nhiều lần cảnh báo về nguy cơ một cuộc tấn công bằng xung điện từ (EMP) có thể làm tê liệt lưới điện của Mỹ.

Elon Musk tại khán phòng Mellon ở Washington ngày 30-9. Ảnh: Reuters

