Thay vì chạy đua thành tỷ phú, Dolly Parton chọn dùng tiền bạc để thay đổi cuộc đời người khác -

Trong khi những người giàu nổi tiếng bay vào không gian, đầu tư Bitcoin và chạy đua trở thành nghìn tỷ phú, Dolly Parton lại cho chúng ta một bài học thực sự về cách trở nên giàu có.

Sau khi qua đời ngày 25/8/2026 ở tuổi 80, bà để lại một di sản cho thấy sự giàu có có thể được định nghĩa theo một cách hoàn toàn khác.

Nữ ca sĩ của bản hit Jolene đã định nghĩa lại ý nghĩa của sự giàu có, với một khác biệt quan trọng: giàu có không chỉ là giữ tiền cho riêng mình, mà còn là sử dụng quyền lực và nguồn lực mới có được để làm điều gì đó cho người khác.

Không ai phủ nhận Dolly Parton sẽ được nhớ đến như một tượng đài âm nhạc. Bà là một người kể chuyện tài năng, một giọng ca cuốn hút và một nghệ sĩ biểu diễn đầy mê hoặc.

Nhưng thay vì để thành công phi thường chỉ làm đầy túi tiền của mình, Dolly tận dụng mọi cơ hội để chia sẻ tài sản với cộng đồng.

Bà hoàn toàn có thể trở thành tỷ phú. Thay vào đó, Dolly dành phần lớn cuộc đời cho hoạt động thiện nguyện, hỗ trợ nghiên cứu y tế, nâng cao khả năng đọc viết của trẻ em, các tổ chức LGBTQ+, bảo tồn động vật và cứu trợ thiên tai, đặc biệt tại quê nhà.

Và nếu chưa có một cơ hội để giúp đỡ, bà tự tạo ra cơ hội đó.

Theo các thông tin được công bố, bà sinh ngày 19/1/1946 tại Locust Ridge, một vùng nông thôn thuộc hạt Sevier, bang Tennessee, gần thị trấn Sevierville. Dolly lớn lên trong một gia đình nghèo có 12 người con ở vùng núi Great Smoky Mountains. Chính quê hương và tuổi thơ này có ảnh hưởng rất lớn đến âm nhạc, hình ảnh và các hoạt động thiện nguyện của bà sau này, đặc biệt là Dollywood và chương trình Imagination Library.

Trong suốt cuộc đời, Dolly đã quyên góp hơn 500 triệu USD. Tuy nhiên, quy mô thực sự của lòng hào phóng của bà có lẽ vẫn chưa được biết hết.

Năm 1995, tổ chức phi lợi nhuận Imagination Library của Parton được thành lập, chuyên gửi sách miễn phí cho trẻ em từ khi mới sinh đến 5 tuổi, bất kể thu nhập của gia đình.

Đến nay, chương trình đã trao hơn 300 triệu cuốn sách trên toàn thế giới. Tại Mỹ, cứ 10 trẻ dưới 5 tuổi thì có một em tham gia chương trình.

Nhưng sứ mệnh của Dolly không chỉ dành cho trẻ dưới 5 tuổi.

Từ năm 1991, thông qua Buddy Program, Dolly đã hỗ trợ 500 USD cho học sinh tốt nghiệp, góp phần giảm tỷ lệ bỏ học của học sinh lớp 7 và 8 từ 35% xuống còn 6%.

Năm 2000, bà triển khai chương trình học bổng Dolly Parton, mỗi năm trao học bổng 15.000 USD cho 5 học sinh cuối cấp tại quê nhà Sevier County.

“Tôi không có con vì tin rằng Chúa không muốn tôi có con, để tất cả con cái của mọi người đều có thể là con của tôi,” bà nói với Oprah Winfrey năm 2020.

Dolly thậm chí đã quyên góp hàng triệu USD cho hoạt động nghiên cứu và điều trị các bệnh ở trẻ em tại Trung tâm Y tế Đại học Vanderbilt.

Lòng hảo tâm của bà dường như không có giới hạn và tạo ra sự tương phản rõ rệt với rất nhiều người giàu khác.

Dolly cho thấy kiểu di sản lâu dài mà con người nên hướng tới: những tác động sâu sắc đối với những người kém may mắn hơn và những hành động tử tế có thể tồn tại lâu hơn cả thế hệ con cháu của chúng ta.

Từ 13 triệu USD bà giúp quyên góp cho những người bị ảnh hưởng bởi các vụ cháy rừng ở Đông Tennessee năm 2016, đến 700.000 USD hỗ trợ nạn nhân trận lũ lụt thảm khốc ở Middle Tennessee năm 2021, hàng triệu USD của Dolly luôn được đưa đến nơi cần chúng nhất, thay vì nơi có thể mang lại lợi ích cho bà.

Bà tham gia cuộc chiến chống AIDS vào thời điểm nhiều nghệ sĩ nhạc đồng quê khác vẫn im lặng.

Thông qua các chiến dịch nâng cao nhận thức, những album gây quỹ và các khoản quyên góp cá nhân, Dolly thúc đẩy sự đồng cảm và thách thức định kiến vào thời điểm cộng đồng đồng tính phải đối mặt với sự phân biệt đối xử trên diện rộng. Khi ấy, một chút lòng trắc ẩn cũng có thể tạo ra khác biệt lớn.

Đúng với phong cách Dolly, sự ủng hộ này kéo dài trong nhiều thập niên. Bà đứng về phía cộng đồng LGBTQ+ ngay cả khi điều đó không được kỳ vọng, thậm chí đôi lúc không an toàn.

Quan điểm của bà về bình đẳng hôn nhân, sự hiện diện của người chuyển giới và gia đình do mỗi người tự lựa chọn luôn rõ ràng. Dolly nhiều lần nhắc nhở thế giới rằng tình yêu không nên đi kèm điều kiện và tôn giáo không thể là lý do để phán xét người khác.

Sự đồng hành của bà với các nhóm yếu thế cũng mạnh mẽ và rực rỡ như những bộ trang phục sặc sỡ, lớp trang điểm mắt ấn tượng và đôi giày cao gót mà bà gần như luôn xuất hiện cùng.

Vì vậy, khi một tỷ phú như Elon Musk sử dụng nền tảng của mình để thúc đẩy những quan điểm kỳ thị người chuyển giới và lan truyền thông tin sai lệch về một cộng đồng dễ bị tổn thương, Dolly luôn bảo đảm rằng bất kỳ chiếc micro nào được trao cho bà, trên bất kỳ sân khấu nào, đều được sử dụng để lan tỏa lòng tử tế thay vì kích động chia rẽ.

Trong khi những ông trùm kinh doanh như Jeff Bezos kiếm được trong một giây số tiền mà một công nhân kho của Amazon phải mất hơn 8 tuần mới kiếm được, Dolly đã chi trả học phí và tiền sách đại học cho 23.000 nhân viên tại Dollywood.

Khi Mark Zuckerberg thay đổi hoàn toàn lập trường về Donald Trump và quyên góp 1 triệu USD cho quỹ lễ nhậm chức của ông, Dolly từng hai lần từ chối Huân chương Tự do của Tổng thống do Trump đề nghị và một lần từ chối lời đề nghị của Joe Biden. Bà nói mình không “làm việc vì những giải thưởng đó” và “không chắc mình có xứng đáng”.

Dolly từ lâu đã đưa những câu chuyện về người đồng tính vào các ca khúc và tác phẩm trên màn ảnh, nhiều lần phản đối các đạo luật chống người chuyển giới, đồng thời dùng sự hài hước và thẳng thắn để phơi bày tình trạng phân biệt giới tính tại nơi làm việc trong bộ phim 9 to 5 năm 1980.

Các nghệ sĩ nổi tiếng có thể học được một vài điều từ Dolly Parton về tiền bạc và hoạt động xã hội.

Bà hoàn toàn có thể sở hữu khối tài sản lớn hơn rất nhiều ngôi sao khác. Nhưng thay vì tìm cách tác động đến các cuộc bầu cử, mua Twitter hay đưa tên mình lên một tòa nhà, Dolly đầu tư vào con người.

Bà đưa tiền trở lại với xã hội và chăm lo cho các thế hệ trẻ.

Thay vì chỉ để tiền tiếp tục sinh ra tiền, bà gieo những hạt giống hy vọng sẽ tiếp tục nảy mầm rất lâu sau khi bà ra đi.

Đó là lý do cái chết của bà khiến nhiều người đau đớn đến vậy. Bởi Dolly thực sự là một người có một không hai, để lại một khoảng trống hình viên kim cương mà sẽ không bao giờ được lấp đầy.

Nhờ bà, trẻ em có thể đọc sách, các gia đình có nhà ở, cha mẹ có thể mang thức ăn lên bàn và, thỉnh thoảng, thế giới lại được nhắc nhở rằng cuộc đời không tàn nhẫn như chúng ta tưởng.

Dolly Parton chắc chắn sẽ được nhớ đến như một tượng đài âm nhạc. Ảnh: AP