Cơ quan Bảo vệ Dữ liệu Hà Lan (DPA) đã phạt Uber 825 triệu euro (966 triệu USD) vì vô hiệu hóa tài khoản tài xế bằng các hệ thống tự động mà không thông báo đầy đủ cho họ, theo một quyết định ngày 17/8. Đây sẽ là khoản phạt lớn thứ hai được áp dụng theo Quy định Bảo vệ Dữ liệu chung của Liên minh châu Âu (GDPR).
Khoản phạt này chỉ đứng sau mức 1,2 tỷ euro mà Ireland áp dụng đối với Meta vào năm 2023 vì chuyển dữ liệu người dùng Facebook tại châu Âu sang Mỹ trái quy định. Meta đang kháng cáo. Uber cho biết cũng sẽ kháng cáo quyết định của cơ quan Hà Lan.
“Chúng tôi hoàn toàn không đồng tình với quyết định này và cho rằng mức phạt là không tương xứng,” người phát ngôn Uber nói, đồng thời cho biết công ty coi trọng quyền lợi của tài xế và các chính sách của hãng bao gồm quy trình xem xét của con người cũng như cơ chế để tài xế phản đối quyết định đình chỉ tài khoản.
Cơ quan quản lý Hà Lan xác nhận quyết định này vào ngày 21/8.
“Uber đã có những vi phạm nghiêm trọng” khi vô hiệu hóa tài khoản tài xế mà không cảnh báo hoặc không có sự xem xét của con người, Monique Verdier, Phó Chủ tịch DPA, nói.
“Chỉ trong một khoảnh khắc, họ không còn thu nhập… Một máy tính không nên tự mình đưa ra những quyết định có hậu quả lớn như vậy,” bà nói.
Châu Âu mạnh tay với các công ty công nghệ lớn
Trong những năm gần đây, các cơ quan quản lý châu Âu đã áp dụng hàng tỷ euro tiền phạt đối với những công ty công nghệ lớn của Mỹ theo các quy định về quyền riêng tư, cạnh tranh và thị trường số.
Meta, Google, Apple và Amazon đều phải đối mặt với nhiều khoản phạt, dù mức phạt công bố ban đầu thường được giảm hoặc hủy bỏ sau những quy trình kháng cáo kéo dài nhiều năm.
Tổng thống Mỹ Donald Trump đã chỉ trích các khoản phạt này. Hồi tháng 4, một quan chức Bộ Ngoại giao Mỹ gọi các khoản phạt của EU đối với doanh nghiệp Mỹ là “nguồn gây bất đồng lớn nhất” trong quan hệ kinh tế Mỹ – EU.
Theo GDPR, các quyết định chỉ dựa vào thuật toán máy tính bị cấm nếu chúng có tác động đáng kể đến cuộc sống của một cá nhân. Những quyết định như vậy phải có sự xem xét thực chất của con người và cơ chế để người bị ảnh hưởng có thể phản đối hay khiếu nại.
Vụ việc Uber liên quan đến các sự cố xảy ra tại châu Âu trong giai đoạn 2018-2022, bắt nguồn từ một khiếu nại tại Pháp. Vụ việc được cơ quan quản lý Hà Lan xử lý do trụ sở châu Âu của Uber đặt tại nước này.
Uber từng tạm thời đình chỉ tài khoản của một số tài xế bị nghi gian lận, chẳng hạn khi hệ thống phát hiện tài xế cố tình đi đường vòng không cần thiết để tăng cước hoặc nhận chuyến nhưng không có ý định hoàn thành.
Uber cho biết những trường hợp đình chỉ như vậy thường chỉ kéo dài trong thời gian ngắn và công ty không vô hiệu hóa vĩnh viễn các tài khoản này nếu chưa có con người xem xét.
Tuy nhiên, cơ quan quản lý Hà Lan cho biết một số tài xế có điểm đánh giá thấp từ khách hàng đã bị máy tính tự động vô hiệu hóa tài khoản vĩnh viễn. Uber bác bỏ cáo buộc này, khẳng định công ty chưa bao giờ tự động hóa quyết định vô hiệu hóa tài khoản vĩnh viễn.
Uber cho rằng một lý do khiến mức phạt bị coi là không tương xứng là chỉ có một số lượng nhỏ tài xế bị ảnh hưởng. Theo công ty, 126 tài xế tại châu Âu đã bị vô hiệu hóa tài khoản do điểm đánh giá thấp trong năm 2021.
Cơ quan quản lý Hà Lan cho biết mức phạt được tính dựa trên một tỷ lệ nhất định trong doanh thu năm 2025 của Uber.
PersonalData.io, tổ chức vận động quyền kỹ thuật số tại Thụy Sĩ đã hỗ trợ các tài xế Uber ở Pháp yêu cầu công ty cung cấp dữ liệu liên quan đến những quyết định thuật toán ảnh hưởng đến công việc của họ, hoan nghênh quyết định của cơ quan quản lý Hà Lan.
Paul-Olivier Dehaye, người sáng lập tổ chức, cho biết PersonalData.io đang chuẩn bị một vụ kiện tập thể nhằm yêu cầu Uber bồi thường cho các tài xế.
Logo Uber trên thân một chiếc taxi tại Dublin, Ireland. Ảnh: Reuters
