Karen Morad mất thị lực cách đây 5 năm, nhưng trong chuyến nghỉ dưỡng tại Kenya hồi tháng 6, nữ sinh 16 tuổi ở Cairo có cảm giác như mình có thể nhìn thấy trở lại nhờ một ứng dụng do người anh trai phát triển, giúp mô tả bằng hình ảnh và âm thanh những gì đang diễn ra xung quanh.
Thông qua ứng dụng hỗ trợ bằng AI tích hợp trên kính thông minh của Meta, Karen liên tục nhận được thông tin về các loài động vật trong chuyến đi safari, khoảng cách của chúng với cô và những gì chúng đang làm. Những mô tả này giúp cô hình dung khung cảnh và cảm nhận được không khí của chuyến đi.
“Tôi luôn nghĩ điều này là không thể, nhưng nó đã xảy ra và tôi thực sự có thể nhìn thấy,” Karen nói về ứng dụng có tên ScribeMe, được thiết kế đặc biệt cho người mù hoàn toàn và hiện được hàng nghìn người tại 140 quốc gia sử dụng.
ScribeMe có thể được tải xuống và sử dụng trên iPhone, điện thoại Android cũng như kính thông minh Meta. Ứng dụng do Mark Morad, anh trai 20 tuổi của Karen và cũng là người khiếm thị, phát triển.
Hỗ trợ 20 ngôn ngữ
Mark bắt đầu gặp vấn đề về thị lực từ năm 2018. Các cuộc kiểm tra tại Ai Cập và nước ngoài không xác định được nguyên nhân cụ thể, nhưng các bác sĩ cảnh báo anh cuối cùng sẽ mất thị lực do một bệnh hiếm gặp, không thể chữa khỏi ở dây thần kinh thị giác, dù không thể xác định thời điểm.
Đến cuối năm 2021, cả hai anh em đều mất hoàn toàn thị lực. Karen mất thị lực trong vòng 6 tháng, trong khi quá trình suy giảm thị lực của Mark kéo dài gần 3 năm.
Mẹ của họ, Marian Maurice, rơi vào trạng thái sốc và không biết phải làm gì. Bà thường lấy lý do ra ngoài giải quyết công việc để có thể đi nơi khác khóc trước khi trở về nhà ở khu Manial, Cairo.
Giáo dục trở thành một trong những thách thức lớn nhất đối với gia đình. Mark gặp khó khăn khi học vật lý và hóa học vì các ứng dụng đọc màn hình mà anh sử dụng thường không thể mô tả biểu đồ, sơ đồ và phương trình.
Mark đã liên hệ với các nhà phát triển ứng dụng ở nước ngoài đang giải quyết những vấn đề tương tự nhưng không nhận được phản hồi. Vì vậy, anh tự học lập trình qua các video hướng dẫn trên YouTube. Đến năm 2023, anh đã phát triển được một ứng dụng hoạt động hoàn chỉnh.
Việc giành giải tại một số cuộc thi công nghệ, trong đó có Vodafone AI Assistive Tools Hackathon 2024, một sáng kiến của Vodafone Ai Cập nhằm phát triển công cụ hỗ trợ người khuyết tật, giúp Mark có thêm một đồng sáng lập và mở rộng ScribeMe vượt xa chức năng quét tài liệu ban đầu.
Ứng dụng hiện có thể trả lời các câu hỏi theo thời gian thực thông qua camera điện thoại và hỗ trợ 20 ngôn ngữ, trong đó có tiếng Ả-rập. Theo Mark, đây là tính năng mà anh không tìm thấy ở các công cụ cạnh tranh.
ScribeMe sau đó được tích hợp với kính thông minh Meta, cho phép người mù sử dụng ứng dụng mà không cần cầm điện thoại, đồng thời rảnh tay để sử dụng gậy hỗ trợ.
ScribeMe có thể được tải xuống miễn phí. Các tính năng bổ sung được cung cấp với mức phí cố định 20 USD/tháng hoặc 200 USD/năm.
Với Karen, ứng dụng giúp cô tìm phòng học, nhận diện cửa hàng, lựa chọn trang phục và thậm chí hỗ trợ học tập.
“Nếu 4 năm trước có ai nói với tôi rằng con trai và con gái tôi sẽ đạt được những gì họ có ngày hôm nay, tôi có lẽ đã bật cười,” cha của hai anh em, Morad Sedky, nói. “Ước mơ cứ lớn dần, và gia đình chúng tôi đã thôi nói rằng có điều gì đó là không thể.”

Mark Morad, 20 tuổi, sinh viên, doanh nhân và nhà phát triển ứng dụng ScribeMe sử dụng AI, đeo kính thông minh Meta khi sử dụng ứng dụng trong phòng máy tính tại Đại học Mỹ ở Cairo, Ai Cập, ngày 12/8/2026. Ảnh: Reuters

Mark Morad trò chuyện với mẹ Marian Maurice và cha Morad Sedky trước khi tham gia một buổi học tại phòng máy tính của Đại học Mỹ ở Cairo, Ai Cập, ngày 12/8/2026. Ảnh: Reuters

