Khi một người đứng quá lâu trên lan can cầu bắc qua sông Hàn, hệ thống AI có thể nhận ra điều bất thường trước cả khi người đó hành động. Công nghệ này đã giúp nâng tỷ lệ cứu sống người tự tử nhảy sông ở Seoul lên hơn 99%.
Nhưng nghịch lý là, dù AI ngày càng giỏi trong việc ngăn chặn những vụ tự tử vào phút cuối, Hàn Quốc vẫn đang vật lộn với một trong những cuộc khủng hoảng sức khỏe tâm thần nghiêm trọng nhất thế giới.
Sông Hàn là biểu tượng của thủ đô Hàn Quốc hiện đại và sầm uất, nhưng cũng là nơi thường xuyên xảy ra các vụ tự tử tại quốc gia có tỷ lệ tự sát thuộc hàng cao nhất thế giới.
Hệ thống giám sát ứng dụng AI sẽ tự động cảnh báo lực lượng cứu hộ nếu phát hiện một người đứng quá lâu tại những vị trí nguy hiểm, bước vào khu vực cấm hoặc nhấc máy từ các điện thoại khẩn cấp chuyên dùng để ngăn ngừa tự tử được lắp trên cầu.
Ông Kim Jun-young, Giám đốc Trung tâm Điều khiển Camera Giám sát Cầu Sông Hàn, cho biết hệ thống đã mang lại hiệu quả rõ rệt. Tỷ lệ cứu sống những người nhảy sông đã tăng từ 56% vào năm 2012 lên hơn 99% hiện nay.
Theo ông Kim, các đội cứu hộ có thể tiếp cận hầu hết các cây cầu trong vòng năm phút – khoảng “thời gian vàng” để can thiệp và cứu người.
“Chúng tôi xem nhiệm vụ của mình là trao cho họ thêm một cơ hội để suy nghĩ lại, bởi quyết định ấy có thể không phải điều họ thực sự mong muốn,” ông nói với AFP.
Ông cho biết, rơi xuống mặt nước từ độ cao khoảng 30 m tương đương với va chạm ô tô ở tốc độ khoảng 60 km/h.
Tuy nhiên, việc thuyết phục những người đã quyết tâm tự tử không hề dễ dàng. Nhiều người chống cự lực lượng cứu hộ hoặc bỏ chạy “như đang thi chạy 100 m”.
Một số người khác thậm chí đưa ra quyết định cuối cùng ngay khi nghe thấy tiếng còi xe cứu hộ đang tiến đến, trước khi nhân viên cứu nạn kịp tiếp cận.
Trong năm ngoái, gần 900 camera trên 17 cây cầu đã phát hiện hơn 1.200 tình huống nguy hiểm. Dù vậy, theo ông Kim, vẫn có “khoảng tám người” không thể được cứu.
Khủng hoảng tự tử vẫn dai dẳng
Hệ thống AI trên sông Hàn được đưa vào hoạt động từ năm 2021, nhưng Hàn Quốc vẫn đang đối mặt với cuộc khủng hoảng tự tử mà Tổng thống Lee Jae Myung từng gọi là “một nỗi hổ thẹn trên trường quốc tế”.
Năm 2024, tỷ lệ tự tử tại nước này tăng lên hơn 29 ca trên mỗi 100.000 dân – mức cao nhất kể từ năm 2011. Theo số liệu của chính phủ, đây cũng là nguyên nhân gây tử vong hàng đầu đối với người từ 10 đến 49 tuổi.
Ông Yoo Jae-hyun, Giám đốc Trung tâm Phòng chống Tự tử tại Bệnh viện St. Mary’s Seoul, cho rằng áp lực học tập khắc nghiệt, cường độ làm việc cao cùng văn hóa coi thất bại là trách nhiệm của cá nhân khiến nhiều người khó vượt qua những biến cố trong cuộc sống.
“Nhiều người từng tìm cách kết thúc cuộc đời nói với tôi rằng họ cảm thấy mình đã trở thành gánh nặng cho những người xung quanh và mọi người sẽ tốt hơn nếu không còn họ,” ông Yoo nói với AFP.
Theo ông, những người ở độ tuổi 20 hiện chiếm tỷ lệ lớn nhất trong số các bệnh nhân được cấp cứu sau khi cố gắng tự tử.
Người sống sót kể lại hành trình vượt qua tuyệt vọng
Nữ họa sĩ truyện tranh 33 tuổi có bút danh Smiling Stone Hwang cho biết hiện cô đã có thể sống một cuộc đời “kiên cường” sau khi được lực lượng cứu hộ cứu sống.
Sau khi cha qua đời vì tự tử năm 2014, Hwang phải gánh các khoản nợ của ông và nhiều năm đối mặt với kiện tụng, bị siết tài sản, đến mức không thể mở tài khoản ngân hàng mang tên mình.
Suốt những năm tuổi 20, cô phải làm nhiều công việc nhận lương bằng tiền mặt, thường xuyên lao động với cường độ rất cao. “Khi đó, tự tử không phải là một lựa chọn quá bi kịch. Nó giống như một quyết định hợp lý,” Hwang chia sẻ với AFP.
Theo cô, việc “được chấp nhận đúng với con người mình” đã giúp cô dần vượt qua giai đoạn tăm tối.
AI hỗ trợ, nhưng không thể thay thế con người
Nhiều hệ thống camera giám sát trên thế giới hiện cũng ứng dụng AI để phát hiện các tình huống nguy hiểm.
Công ty Asilla của Nhật Bản cho biết hệ thống AI của họ có thể nhận diện những hành vi bất thường như té ngã hoặc dấu hiệu một người chuẩn bị nhảy từ trên cao.
Hệ thống được huấn luyện bằng dữ liệu thu từ camera tại các trung tâm thương mại, nhà ga và nhiều địa điểm công cộng khác.
Trong hai trường hợp riêng biệt, AI đã phát hiện những người đàn ông đứng trên mái nhà có ý định nhảy xuống. Nhờ cảnh báo kịp thời, lực lượng an ninh đã thuyết phục họ từ bỏ ý định.
Bà Yuka Suzuki, Giám đốc sản phẩm của Asilla, nhấn mạnh AI không nhằm thay thế con người và cũng không thể một mình làm giảm tỷ lệ tự tử tại Nhật Bản – quốc gia có tỷ lệ tự tử cao nhất trong nhóm G7.
“Việc cung cấp đầy đủ các dịch vụ hỗ trợ sức khỏe tâm thần vẫn rất khó khăn,” bà nói.
“Tuy nhiên, nếu chúng ta có thể giảm được dù chỉ một số nhỏ những trường hợp con người mất mạng chỉ trong chớp mắt, thì điều đó cũng đã rất có ý nghĩa.”
Tại Seoul, ông Kim cũng kể lại một trường hợp đau lòng: một thanh niên từng được AI phát hiện và lực lượng cứu hộ ngăn cản thành công, nhưng sau đó quay trở lại cây cầu ngay trong ngày. Khi đang hút thuốc cùng một người bạn, anh bất ngờ lao mình xuống sông. Dù lực lượng cứu hộ và xuồng cứu nạn đã túc trực trên mặt nước, họ vẫn không thể cứu được người này.
Trong cuốn hồi ký bằng truyện tranh I Am a Suicide Loss Survivor, Hwang kể rằng cha cô – người từng là một nhà sản xuất phim thành công nhưng nhiều năm vật lộn với chứng nghiện rượu – đã đến thăm cô tại quán cà phê nơi cô làm việc không lâu trước khi qua đời.
Ông mang theo một món quà, nhưng quán hôm đó đông kín khách nên cô không có cơ hội pha cho cha một tách cà phê.
Sau khi cha mất, Hwang đã nhiều lần quay lại chiếc bàn nhỏ nơi ông chưa từng được ngồi, đặt lên đó một cốc cà phê.
“Một cốc cà phê ông sẽ không bao giờ uống được nữa, và cũng là cốc cà phê tôi sẽ không bao giờ có cơ hội pha cho ông nữa,” cô viết.
Camera ứng dụng trí tuệ nhân tạo (AI) trên các cây cầu bắc qua sông Hàn ở Seoul tự động cảnh báo lực lượng cứu hộ khi phát hiện người có dấu hiệu chuẩn bị tự tử. Ảnh: AFP
