Các nhà khoa học cho rằng Titan, mặt trăng lớn nhất của Sao Thổ, có thể là mục tiêu chinh phục tiếp theo của nhân loại sau Sao Hỏa. Tuy nhiên, với sự phát triển nhanh chóng của trí tuệ nhân tạo (AI) và robot hình người, nhiều chuyên gia đặt câu hỏi liệu con người có thực sự cần trực tiếp đặt chân đến thế giới xa xôi này hay không.
Hiện nay, nhiều quốc gia đang lên kế hoạch đưa con người trở lại Mặt Trăng, tiến tới Sao Hỏa và xa hơn nữa. Tuy nhiên, sự phát triển mạnh mẽ của AI kết hợp với robot hình người tiên tiến đang làm dấy lên câu hỏi liệu sứ mệnh khám phá không gian trong tương lai có còn cần đến con người hay không.
Đây là một trong những chủ đề được thảo luận tại hội nghị Humans to Titan Summit diễn ra ngày 11-12/6 tại Boulder, bang Colorado (Mỹ). Sự kiện quy tụ các chuyên gia nghiên cứu khả năng đưa phi hành gia tới Titan, mặt trăng lớn nhất của Sao Thổ.
Titan từ lâu được xem là một trong những thiên thể hấp dẫn nhất Hệ Mặt Trời nhờ bầu khí quyển dày đặc cùng hệ thống mây, mưa, sông, hồ và biển chứa methane và ethane ở dạng lỏng. Tuy nhiên, khoảng cách rất xa tới Titan khiến nhiều nhà khoa học cho rằng robot có thể là lựa chọn khả thi hơn con người.
Pascal Lee, Chủ tịch Viện Sao Hỏa (Mars Institute), nhà khoa học hành tinh tại Viện SETI và Giám đốc Dự án Haughton-Mars của NASA, nhận định mục tiêu đưa con người lên Titan vẫn còn cách nhiều thập kỷ.
Ông cho rằng trong khi mục tiêu này còn ở tương lai xa, công nghệ AI và robot hình người đang phát triển với tốc độ rất nhanh. “Chúng ta đang tiến gần đến thời điểm AI không còn chỉ thực hiện các nhiệm vụ chuyên biệt mà sẽ đạt trình độ tương đương trí thông minh của con người,” Lee nói.
Theo ông, bước tiếp theo sẽ là siêu trí tuệ nhân tạo, với khả năng tư duy phức tạp và tinh tế tương tự con người. Lee cho rằng các robot hình người hoàn toàn có thể trở thành những nhà khoa học và nhà quan sát khách quan trong tương lai.
Ông nhận định robot hình người hiện đã vượt qua con người ở nhiều khía cạnh về khả năng vận động.
“Chúng có thể chạy, nhảy, thực hiện các động tác nhào lộn. Khi kết hợp với AI, không khó để hình dung chúng ta sẽ tạo ra một con người nhân tạo,” Lee nói.
Theo ông, robot đa năng không cần ăn uống, hít thở hay ngủ nghỉ, cũng không tạo ra chất thải sinh học. Điều này giúp giảm đáng kể rủi ro và chi phí của các sứ mệnh không gian có người lái.
“Nó sở hữu mọi ưu điểm của con người nhưng không có những hạn chế về mặt sinh học. Đó sẽ là hệ thống thám hiểm tối ưu của chúng ta trong tương lai,” Lee nhận định.
Sự phát triển của robot cũng đang diễn ra rất nhanh. Lee cho biết cuộc đua chế tạo robot hình người hiện nay chủ yếu diễn ra giữa Trung Quốc và Mỹ.
Ông dẫn ví dụ về mẫu robot hình người Walker S2 của công ty Trung Quốc UBTech Robotics, có khả năng tự thay pin khi nguồn điện cạn kiệt. Theo Lee, khả năng này là một bước tiến hướng tới những cỗ máy hoàn toàn tự động có thể hoạt động liên tục 24 giờ mỗi ngày.
Lee cho rằng Dự án Haughton-Mars của NASA trên đảo Devon ở Bắc Cực có thể trở thành nơi thử nghiệm sự phối hợp giữa con người và robot AI trước khi áp dụng trong các sứ mệnh không gian.
Ông kỳ vọng tại đây, các nhà nghiên cứu có thể huấn luyện những robot hình người có khả năng tự học để trở thành trợ lý cho các nhà khoa học trong công tác khảo sát thực địa.
Xa hơn, Lee hình dung robot sẽ là lực lượng đầu tiên xây dựng cơ sở hạ tầng trên Titan. Khi mọi hệ thống đã sẵn sàng và vận hành hoàn toàn tự động, con người mới thực hiện các chuyến thăm trực tiếp.
“Cuối cùng, chúng tôi xem Titan là bước nhảy vọt lớn tiếp theo sau Sao Hỏa. Nhưng với tôi, Titan còn thú vị hơn vì đó có thể là bước đệm cuối cùng trước khi loài người bắt đầu những chuyến du hành giữa các vì sao,” ông kết luận.
Minh họa bề mặt Titan, mặt trăng lớn nhất của Sao Thổ. Ảnh: Getty Images
Nhà khoa học hành tinh Pascal Lee phát biểu tại hội nghị Humans to Titan Summit ở Boulder, bang Colorado (Mỹ), ngày 11-12/6/2026. Ảnh: Leonard David
Minh họa robot hình người Tesla Optimus của SpaceX tham gia xây dựng cơ sở hạ tầng trên Sao Hỏa. Các nhà khoa học cho rằng những robot tương tự có thể đóng vai trò quan trọng trong các sứ mệnh khám phá Titan trong tương lai. Ảnh: SpaceX
