NASA đã đưa quả bóng chính thức của FIFA World Cup 2026 lên Trạm Vũ trụ Quốc tế (ISS) để các phi hành gia thử “khởi động trận đấu” trong điều kiện vi trọng lực, đồng thời cho thấy bóng đá có liên quan thế nào đến nghiên cứu không gian.
Các phi hành gia của NASA và Cơ quan Vũ trụ châu Âu (ESA) đã “phát bóng” theo phong cách không trọng lực trong mô-đun Kibo trên ISS. Khoảnh khắc ngẫu hứng này được công bố trên mạng xã hội X ngày 20/6, nằm trong nỗ lực của NASA nhằm giải thích mối liên hệ giữa nghiên cứu vũ trụ và môn bóng đá.
Theo NASA, bóng đá đã được nghiên cứu dưới góc độ khoa học ngay trên ISS. Phòng thí nghiệm quỹ đạo này từng thực hiện nhiều thí nghiệm giúp cải thiện hiểu biết về khí động học và vật lý liên quan đến chuyển động của quả bóng. Một nghiên cứu năm 2019 từng xem xét cách khối lượng của quả bóng ảnh hưởng đến độ xoáy, độ ổn định và quỹ đạo bay. NASA không nêu tên cụ thể nghiên cứu, nhưng thời điểm này trùng khớp với thí nghiệm Adidas OS SPIN diễn ra giai đoạn 2019–2021 trong danh mục thí nghiệm ISS.
NASA cũng lưu ý rằng từ năm 2022, Adidas đã tích hợp cảm biến điện tử vào các quả bóng thi đấu chính thức, giúp truyền hình và trọng tài theo dõi tốc độ, vị trí và các lần chạm bóng. Tuy nhiên, các cảm biến này làm thay đổi phân bố khối lượng bên trong quả bóng, và sự mất cân bằng có thể ảnh hưởng đến quỹ đạo bay trong không khí.
Việc quan sát chuyển động bóng trong môi trường vi trọng lực vì vậy có thể giúp cải thiện thiết kế bóng, đặc biệt là để tính đến ảnh hưởng của các cảm biến. NASA cho biết: “Các kết quả nghiên cứu đã giúp nâng cao hiểu biết về cách công nghệ tích hợp, bao gồm cảm biến trong bóng thi đấu, có thể ảnh hưởng đến hiệu suất khi thi đấu. Nghiên cứu này góp phần vào việc phát triển và đánh giá bóng thi đấu cho các giải quốc tế lớn, trong đó có FIFA World Cup.”
Gần đây hơn, phi hành gia Jessica Meir trên ISS cũng đã trình diễn cho sinh viên cách khối lượng và độ xoáy của bóng hoạt động trong môi trường không trọng lực. “Đây là quả bóng đáp ứng một trong những bài kiểm tra quan trọng nhất trong kỹ thuật thể thao: phân bố khối lượng cân bằng,” nữ phi hành gia của NASA thuộc Phi hành đoàn 74 cho biết trong video đăng trên YouTube, khi quả bóng lơ lửng và xoay tròn trong không gian.
NASA cũng tiến hành nghiên cứu bóng đá ngay trên Trái Đất. Tại Trung tâm Nghiên cứu Ames ở California, các nhà khoa học từng thử nghiệm quả bóng Adidas Brazuca trong hầm gió để phân tích hiện tượng “knuckling” – khi luồng khí đi qua các đường may khiến bóng đổi hướng bất ngờ giữa không trung.
Các kỹ sư NASA đã đo tốc độ và điều kiện dòng khí mà trong đó hiện tượng này xảy ra mạnh nhất. Họ cho biết việc điều chỉnh hình dạng các mảng ghép, độ sâu đường may và kết cấu bề mặt có thể ảnh hưởng đến độ ổn định của quỹ đạo bay, giúp xác định liệu bóng sẽ bay cong, chúi xuống hay bay thẳng khi thi đấu.
NASA cũng đã tham gia nhiều hoạt động kỷ niệm World Cup. Ngày 20/6, các phi hành gia chương trình Artemis 2 là Reid Wiseman và Victor Glover đã mang quả bóng đến một trận đấu giữa Hà Lan và Thụy Điển tại Houston, gần Trung tâm Vũ trụ Johnson. Giải World Cup năm nay do Mỹ, Mexico và Canada đồng đăng cai và sẽ kết thúc vào ngày 19/7.
Quả bóng chính thức của FIFA World Cup 2026 trên Trạm Vũ trụ Quốc tế. Ảnh: NASA
Phi hành gia NASA Jessica Meir xoay một quả bóng đá trong môi trường vi trọng lực trên Trạm Vũ trụ Quốc tế. Ảnh: NASA
Hai thành viên phi hành đoàn sứ mệnh Artemis 2 là Reid Wiseman và Victor Glover đặt quả bóng thi đấu lên bục trước trận đấu bảng F FIFA World Cup 2026 giữa Hà Lan và Thụy Điển tại sân vận động Houston, bang Texas (Mỹ), ngày 20/6/2026. Ảnh: FIFA
