Một tên lửa New Glenn của Blue Origin đã phát nổ trên bệ phóng tại bang Florida trong một cuộc thử nghiệm hôm thứ Năm, đánh dấu bước lùi lớn đối với công ty không gian của Jeff Bezos trong nỗ lực thu hẹp khoảng cách với SpaceX của Elon Musk.
Video đăng tải bởi NASASpaceflight, đơn vị thường phát trực tiếp các vụ phóng tại Florida, cho thấy tên lửa New Glenn khổng lồ khai hỏa trên bệ phóng vào khoảng 21h theo giờ miền Đông Mỹ (08:00h sáng thứ Sáu giờ Việt Nam) trước khi phát nổ thành một quả cầu lửa khổng lồ bốc cao lên bầu trời, tạo ra cột khói và lửa lớn.
Blue Origin khi đó đang chuẩn bị cho lần phóng thứ tư của New Glenn nhằm đưa 48 vệ tinh Amazon Leo lên quỹ đạo tầm thấp của Trái Đất, một phần trong nỗ lực xây dựng mạng lưới internet băng thông rộng cạnh tranh với Starlink của Musk. Một nguồn tin am hiểu vụ việc cho biết các vệ tinh Amazon Leo chưa được tích hợp lên tên lửa vào thời điểm xảy ra sự cố.
Vụ nổ là trở ngại mới nhất đối với chương trình New Glenn vốn đã nhiều lần trì hoãn, trong khi tên lửa này được kỳ vọng đóng vai trò trung tâm trong việc vận chuyển tàu đổ bộ Mặt Trăng và hàng hóa cho chương trình khám phá Mặt Trăng Artemis của NASA.
Sự cố xảy ra chỉ hai ngày sau khi NASA trao cho Blue Origin hợp đồng trị giá 188 triệu USD để đưa các xe tự hành lên bề mặt Mặt Trăng, và chưa đầy một tuần sau khi SpaceX – công ty đang dẫn trước nhiều năm về phát triển công nghệ – thực hiện cuộc thử nghiệm tương đối thành công đối với tên lửa thế hệ mới Starship.
Blue Origin xác nhận đã xảy ra “bất thường” trong quá trình thử nghiệm khai hỏa tĩnh, tức thử động cơ tên lửa khi phương tiện vẫn được cố định dưới mặt đất.
“Đây là một ngày rất khó khăn, nhưng chúng tôi sẽ xây dựng lại mọi thứ cần thiết và tiếp tục bay trở lại. Điều đó xứng đáng,” Bezos viết trên mạng xã hội X, đồng thời cho biết còn quá sớm để xác định nguyên nhân gốc rễ.
Giám đốc NASA Jared Isaacman cho biết cơ quan này sẽ phối hợp với Blue Origin để hỗ trợ điều tra vụ việc.
“Các chuyến bay vũ trụ vốn rất khắc nghiệt, và việc phát triển năng lực phóng hạng nặng là điều cực kỳ khó khăn,” Isaacman viết trên X.
Ông cũng cho biết NASA sẽ cung cấp thông tin về bất kỳ tác động nào đối với chương trình Artemis và Moon Base.
“Tên lửa là thứ khó nhằn”
SpaceX của Musk và Blue Origin của Bezos – hai công ty do các tỷ phú điều hành – đang cạnh tranh nhằm đưa con người trở lại Mặt Trăng trước sứ mệnh có người lái mà Trung Quốc dự kiến thực hiện vào năm 2030, thông qua việc phát triển các tàu đổ bộ Mặt Trăng cho NASA.
SpaceX, công ty vừa công bố kế hoạch IPO hồi đầu tháng này và được dự báo có thể trở thành đợt niêm yết đầu tiên tại Mỹ đạt định giá nghìn tỷ USD, cũng từng nhiều lần gặp sự cố với tên lửa.
Tháng 6 năm ngoái, tàu vũ trụ Starship khổng lồ của hãng đã phát nổ thành quả cầu lửa tương tự trong quá trình thử nghiệm tại Texas trước một chuyến bay thử.
Tuần trước, SpaceX đạt thành công một phần trong chuyến bay thử nghiệm thứ 12 của nguyên mẫu Starship sau khi triển khai các vệ tinh mô phỏng và thực hiện cú đáp xuống có kiểm soát trên Ấn Độ Dương. Tuy nhiên, công ty của Musk không thể thực hiện cú hạ cánh có kiểm soát đối với tầng đẩy Super Heavy, khiến phương tiện này rơi xuống Vịnh Mexico.
Phản hồi video vụ nổ của Blue Origin trên X, Musk viết: “Thật đáng tiếc. Tên lửa là thứ khó nhằn.”
Blue Origin đã chi hàng tỷ USD và mất khoảng một thập niên để phát triển New Glenn – tên lửa cao tương đương tòa nhà 29 tầng với tầng đẩy đầu tiên có thể tái sử dụng, nhằm cạnh tranh với dòng Falcon của SpaceX và cả dòng Starship mạnh hơn nhiều.
Cục Hàng không Liên bang Mỹ (FAA) cho biết đã nắm được thông tin về vụ việc nhưng nói rằng sự cố nằm ngoài phạm vi quản lý của cơ quan này và không ảnh hưởng đến hoạt động hàng không trong khu vực.

Lửa và khói bốc lên từ bệ phóng của tên lửa New Glenn thuộc Blue Origin sau khi phương tiện phát nổ trong quá trình thử nghiệm tại Cape Canaveral, bang Florida, Mỹ. Ảnh: Reuters

Tên lửa New Glenn của Blue Origin phát nổ thành quả cầu lửa không lồ trên bệ phóng. Ảnh: NASA

