Sau khi quay trở lại Mặt Trăng và hướng tới các sứ mệnh có người lái lên Sao Hỏa, mục tiêu tiếp theo của loài người trong không gian sâu có thể là Titan — mặt trăng lớn nhất của Sao Thổ.
Tháng tới, hội nghị đầu tiên thuộc loại này mang tên Humans to Titan Summit sẽ được tổ chức nhằm thảo luận về khả năng đưa con người tới Titan trong tương lai. Sự kiện sẽ tập trung vào các mục tiêu khoa học, những ý tưởng sứ mệnh có người lái, cũng như các nhiệm vụ robot tiền trạm cần thiết trước khi con người đặt chân lên vệ tinh này.
Hiện NASA cũng đang chuẩn bị một bước đi quan trọng theo hướng đó với sứ mệnh Dragonfly — trực thăng chạy bằng năng lượng hạt nhân dự kiến phóng vào năm 2028. Nhiều nhà khoa học cho rằng đây có thể là nền móng cho các chuyến bay có người lái trong tương lai.
“Không hề quá sớm để bắt đầu nghĩ về điều này,” Amanda Hendrix, Giám đốc Viện Khoa học Hành tinh tại Arizona và là chủ tịch tổ chức vận động Explore Titan, nói với Space.com.
Theo Hendrix, hội nghị sẽ quy tụ các kỹ sư, nhà khoa học, doanh nghiệp, giới học thuật cùng các chuyên gia về sứ mệnh có người lái và robot để bắt đầu xây dựng lộ trình dài hạn cho tham vọng chinh phục Titan.
Sau sứ mệnh Apollo cuối cùng lên Mặt Trăng vào năm 1972, nhân loại đã trải qua nhiều thập kỷ chưa đưa phi hành gia vượt ra ngoài quỹ đạo Trái Đất. Chuỗi gián đoạn đó chỉ mới được nối lại gần đây với sứ mệnh Artemis II của NASA, dự kiến đưa bốn phi hành gia bay quanh Mặt Trăng rồi quay về Trái Đất.
“Giờ đây, chúng ta đang trở lại Mặt Trăng và NASA cũng hướng tới Sao Hỏa. Việc có thêm một mục tiêu sau Sao Hỏa sẽ giúp duy trì tư duy dài hạn và động lực cho tương lai,” Hendrix nói.
Titan không còn xa lạ
Titan từng được khám phá trực tiếp.
Ngày 14/1/2005, tàu thăm dò Huygens của Cơ quan Vũ trụ châu Âu (ESA), thuộc sứ mệnh hợp tác Cassini-Huygens với NASA, đã hạ cánh xuống Titan.
Sau hành trình xuyên qua bầu khí quyển kéo dài khoảng 2,5 giờ, Huygens truyền dữ liệu từ bề mặt Titan trong 72 phút, trở thành vật thể hạ cánh xa Trái Đất nhất từng được con người thực hiện.
Theo Hendrix, dữ liệu từ Huygens cho thấy Titan có khí quyển dày đặc, bề mặt với các “tảng đá” bằng băng nước, những lòng sông khô cạn, hồ chất lỏng và các cồn cát khổng lồ.
“Nơi này thực sự rất kỳ lạ,” bà nói.
Dragonfly sẽ mở đường
Bước tiếp theo của NASA là Dragonfly, hiện dự kiến phóng không sớm hơn năm 2028 và mất khoảng sáu năm để tới Titan.
Sau khi hạ cánh, phương tiện này sẽ bay giữa nhiều địa điểm khác nhau trong khoảng ba năm để nghiên cứu môi trường và tìm kiếm dấu hiệu cho thấy Titan có thể hỗ trợ sự sống hay không.
“Titan không phải một thế giới tĩnh lặng. Đây là một thế giới rất năng động và có thể giống Trái Đất thời kỳ sơ khai,” Hendrix cho biết.
Theo bà, Dragonfly sẽ đóng vai trò quan trọng trong tham vọng đưa con người tới Titan, nhưng vẫn còn nhiều điều cần được nghiên cứu thêm.
“Mục tiêu cuối cùng là đưa con người xuống bề mặt và sinh sống tại đó. Về dài hạn, tôi tin điều này hoàn toàn khả thi,” bà nói.
Con người có thể “bay” trên Titan
Titan sở hữu những điều kiện rất khác biệt so với Mặt Trăng hay Sao Hỏa.
Áp suất khí quyển tại đây thậm chí cao hơn Trái Đất, đồng nghĩa phi hành gia có thể không cần mặc bộ đồ chịu áp suất như khi hoạt động trên Mặt Trăng hoặc Sao Hỏa. Tuy nhiên, nhiệt độ cực thấp sẽ khiến việc giữ ấm trở thành thách thức lớn.
Titan cũng có lực hấp dẫn thấp kết hợp với khí quyển dày đặc đến mức con người về lý thuyết có thể bay lượn bằng cánh gắn trên tay hoặc sử dụng ba lô phản lực để di chuyển.
“Bạn có rất nhiều lựa chọn về phương tiện di chuyển trên Titan và Dragonfly đang tận dụng chính lợi thế đó,” Hendrix nói.
Dù vậy, Titan gần như không có oxy tự do. Khí quyển của nó chủ yếu gồm nitơ và methane, đồng nghĩa con người sẽ phải tự sản xuất oxy để sinh tồn.
Các căn cứ trên Titan cũng cần nguồn năng lượng ổn định, đồng thời phải bảo vệ thiết bị trước các phân tử và hợp chất liên tục rơi xuống bề mặt.
Tuy nhiên, Hendrix tin rằng các thách thức này có thể được giải quyết thông qua những sứ mệnh robot tiền trạm trong tương lai.
Hội nghị Humans to Titan Summit 2026 sẽ diễn ra trong hai ngày 11-12/6 tại Boulder, bang Colorado (Mỹ), nhằm thảo luận liệu Titan có thể trở thành điểm đến tiếp theo của loài người sau Sao Hỏa hay không.
“Chúng tôi muốn gieo một hạt giống rằng đây là một khả năng hoàn toàn có thật,” Hendrix nói.
Hình minh họa một nhà thám hiểm trên Titan. Ảnh: Michael Carroll
Hình ảnh Titan, mặt trăng lớn nhất của Sao Thổ. Ảnh: NASA/JPL-Caltech
