Các tỷ phú không mấy được lòng công chúng Mỹ, theo các khảo sát gần đây. Một trong những lý do có thể là họ chưa sẵn sàng “cho đi” đủ nhiều.
Theo nghiên cứu của tạp chí Forbes, năm tỷ phú giàu nhất thế giới mới chỉ quyên góp chưa đến 1% tổng tài sản ròng của họ cho từ thiện. Con số này được Giám đốc nội dung Randall Lane chia sẻ trong một bài nói chuyện trên chương trình TED Talk gần đây.
Nhằm ghi nhận và khuyến khích sự hào phóng, Forbes đã công bố một bảng xếp hạng mới, không chỉ dựa trên tài sản hiện có mà còn tính cả giá trị những gì các tỷ phú đã cho đi.
Bảng xếp hạng mang tên “Tài sản ròng thực”, công bố ngày 20/4, ước tính mỗi tỷ phú sẽ giàu đến mức nào nếu họ không làm từ thiện mà giữ lại và đầu tư toàn bộ số tiền đó. Kết quả cho thấy, thứ hạng giàu có sẽ thay đổi đáng kể nếu tính cả yếu tố từ thiện.
Top 5 mới của Forbes khi tính cả từ thiện
Elon Musk – dù chỉ quyên góp một phần rất nhỏ tài sản – vẫn là người giàu nhất thế giới, với tài sản ròng ước tính 858 tỷ USD.
Tuy nhiên, Bill Gates – nhà sáng lập Microsoft – vươn lên vị trí thứ hai trong bảng “tài sản ròng thực”. Forbes ước tính số tiền ông đã quyên góp nếu được giữ lại và đầu tư sẽ có giá trị khoảng 356 tỷ USD, nâng tổng tài sản theo lý thuyết của ông lên 464 tỷ USD. Trong khi đó, trên bảng xếp hạng tỷ phú truyền thống, Gates chỉ đứng thứ 19 với tài sản hiện tại khoảng 108 tỷ USD.
Nhà đầu tư Warren Buffett xếp thứ ba theo cách tính mới, với tài sản 363 tỷ USD. Ông hiện đứng thứ 9 trong bảng xếp hạng thông thường.
Hai nhà đồng sáng lập Google, Larry Page và Sergey Brin – vốn đứng thứ hai và ba trong danh sách giàu nhất thế giới – lần lượt tụt xuống vị trí thứ tư và thứ năm khi tính thêm yếu tố từ thiện. Họ có quyên góp, nhưng không ở quy mô như Gates hay Buffett.
Trong khi đó, Jeff Bezos và Mark Zuckerberg – vốn đứng thứ tư và thứ năm – bị loại khỏi top 5 trong bảng xếp hạng mới.
Randall Lane cho biết bảng xếp hạng này xuất phát từ “niềm tin vào chủ nghĩa tư bản khởi nghiệp”, trong đó thành công lớn đi kèm với trách nhiệm lớn đối với xã hội.
Giving Pledge và những cam kết
Hai nhân vật nổi bật nhất về từ thiện trong danh sách là Gates và Buffett – đồng sáng lập sáng kiến Giving Pledge năm 2010, kêu gọi giới siêu giàu cam kết cho đi ít nhất một nửa tài sản.
Từ 57 người ban đầu, sáng kiến này hiện có hơn 250 tỷ phú đến từ 30 quốc gia tham gia.
Elon Musk cũng đã ký cam kết này, cùng với Mark Zuckerberg và vợ là Priscilla Chan. Tuy nhiên, họ vẫn chưa cho đi nhiều như Gates hay Buffett.
Một báo cáo năm 2025 của Viện Nghiên cứu Chính sách (IPS) cho thấy nhiều người tham gia chưa thực hiện đúng cam kết. Trong số 57 người ký ban đầu, có 32 người vẫn là tỷ phú và tổng tài sản của họ thậm chí đã tăng 283% kể từ khi tham gia.
Bella DeVaan, Giám đốc sáng kiến cải cách từ thiện tại IPS, đánh giá bảng xếp hạng mới của Forbes là một cách tiếp cận sáng tạo: “Họ đang tận dụng chính sức hút mà bảng xếp hạng tỷ phú mang lại – thứ mà các tỷ phú rất quan tâm nhưng không thể mua được.”
Những tỷ phú “siêu hào phóng”
Bảng xếp hạng cũng nhấn mạnh một nhóm các tỷ phú “siêu hào phóng” – những người sẽ giàu hơn rất nhiều nếu không cho đi tài sản của mình.
MacKenzie Scott, vợ cũ của Jeff Bezos, là ví dụ tiêu biểu. Bà đã cho đi phần lớn 4% cổ phần Amazon mà bà nhận được sau ly hôn. Nếu giữ lại toàn bộ, tài sản của bà có thể đạt 83 tỷ USD, đủ để đứng thứ 26 thế giới.
Forbes cho biết bà đã quyên góp hơn 26 tỷ USD cho hơn 2.500 tổ chức – với tốc độ nhanh chưa từng có.
Theo Lane, cách làm của Scott cho thấy sức mạnh của việc tạo ra tác động “ngay trong thời gian thực”, thay vì để tiền nằm yên trong các quỹ từ thiện nhiều năm.
“Cuối cùng, điều quan trọng là bao nhiêu tiền được đưa vào sử dụng – và nhanh đến mức nào,” ông nói.
Trong TED Talk, Lane cho rằng hình ảnh của các tỷ phú có thể cải thiện nếu họ dành nhiều thời gian và tiền bạc hơn cho các hoạt động xã hội.
Dường như điều này đã đúng với Gates và Buffett. Trong một khảo sát của Reuters tháng 2/2025, hai ông nhận được mức độ thiện cảm cao nhất trong số 10 người giàu nhất nước Mỹ.
Bill Gates tìm hiểu về một cộng đồng da màu nơi ông tài trợ phát triển. Forbes ước tính số tiền ông đã quyên góp nếu được giữ lại và đầu tư sẽ có giá trị khoảng 356 tỷ USD cho đến nay. Ảnh: Gates Foundation
