Vì sao nhiều người Mỹ đang tìm đến AI để nhận lời khuyên sức khỏe?

Khi có thắc mắc về một triệu chứng liên quan đến các mũi tiêm giảm cân mà mình đang sử dụng, Tiffany Davis không gọi cho bác sĩ. Cô lấy điện thoại ra và hỏi ChatGPT.

“Tôi chỉ đơn giản là nói cho ChatGPT biết tình trạng của mình, cảm thấy thế nào,” người phụ nữ 42 tuổi ở Mesquite, bang Texas cho biết. “Tôi dùng nó cho bất cứ điều gì mình đang trải qua.”

Việc tìm đến các công cụ trí tuệ nhân tạo để hỏi về sức khỏe đã trở thành thói quen của Davis và nhiều người Mỹ khác, theo một cuộc khảo sát của West Health–Gallup Center on Healthcare in America công bố hôm thứ Tư. Khảo sát được thực hiện vào cuối năm 2025 và được củng cố bởi ít nhất ba nghiên cứu gần đây khác với kết quả tương tự, cho thấy khoảng 1/4 người trưởng thành tại Mỹ đã sử dụng công cụ AI để tìm thông tin hoặc lời khuyên sức khỏe trong 30 ngày qua.

Tiến sĩ Karandeep Singh, Giám đốc AI y tế tại Hệ thống y tế của Đại học California tại San Diego, cho rằng các công cụ AI — nhiều trong số đó hiện tích hợp tìm kiếm web — thực chất là phiên bản nâng cấp của việc tra cứu sức khỏe trên Google mà người Mỹ đã làm trong nhiều thập kỷ.

“Tôi gần như coi nó là một cổng truy cập tốt hơn cho việc tìm kiếm trên web,” ông nói. “Thay vì phải lọc qua 10, 20 hay 30 liên kết, giờ đây người dùng có thể nhận được một bản tóm tắt tổng hợp.”

Người dùng tìm câu trả lời nhanh

Phần lớn người Mỹ sử dụng AI cho mục đích sức khỏe cho biết họ muốn có câu trả lời ngay lập tức. Trong một số trường hợp, điều này giúp họ đánh giá mức độ nghiêm trọng của tình trạng.

“Nó cho tôi biết liệu vấn đề có nghiêm trọng hay không,” Davis nói về ChatGPT — công cụ mà cô thường hỏi trước khi quyết định đặt lịch khám.

Khảo sát của Gallup cho thấy khoảng 7/10 người trưởng thành Mỹ sử dụng AI trong 30 ngày qua cho biết họ tìm kiếm câu trả lời nhanh, thông tin bổ sung hoặc đơn giản là vì tò mò. Đa số sử dụng AI trước khi đi khám hoặc sau khi đã gặp bác sĩ.

Rakesia Wilson, 39 tuổi ở Theodore, bang Alabama, cho biết cô gần đây đã dùng AI để hiểu rõ hơn kết quả xét nghiệm sau khi đi khám nội tiết. Cô cũng thường xuyên dùng ChatGPT và Microsoft Copilot để quyết định xem có cần xin nghỉ làm để đi khám hay chỉ cần theo dõi triệu chứng.

“Tôi không nhất thiết có thời gian nếu đó là điều tôi nghĩ là nhỏ,” Wilson nói, cho biết đôi khi cô làm việc tới 70 giờ mỗi tuần với vai trò phó hiệu trưởng.

Lấp khoảng trống trong chăm sóc y tế

Nhìn chung, các kết quả cho thấy sự phát triển của AI không khiến người dân ngừng tìm đến chăm sóc y tế chuyên nghiệp. Khoảng 8/10 người trưởng thành Mỹ cho biết họ đã tìm đến bác sĩ hoặc chuyên gia y tế trong năm qua, trong khi khoảng 3/10 nói điều tương tự về các công cụ AI và chatbot, theo khảo sát của KFF.

Tương tự, một khảo sát của Pew Research Center vào tháng 10 cho thấy khoảng 2/10 người trưởng thành Mỹ đôi khi lấy thông tin sức khỏe từ chatbot AI, trong khi khoảng 85% chọn dịch vụ từ các đơn vị y tế.

Tuy nhiên, có dấu hiệu cho thấy một số người Mỹ tìm đến AI vì gặp khó khăn trong việc tiếp cận chăm sóc y tế chuyên nghiệp, trong bối cảnh chi phí y tế tăng cao và các rào cản tiếp cận dịch vụ ngày càng lớn.

Một tỷ lệ nhỏ nhưng đáng kể trong khảo sát của Gallup cho biết họ dùng AI vì việc tiếp cận dịch vụ y tế quá đắt đỏ hoặc bất tiện. Khoảng 4/10 muốn được hỗ trợ ngoài giờ hành chính, khoảng 3/10 không muốn trả tiền cho một lần khám. Khoảng 2/10 cho biết họ không có thời gian đặt lịch, từng cảm thấy bị phớt lờ bởi bác sĩ, hoặc ngại chia sẻ trực tiếp.

Khảo sát của KFF cũng cho thấy người trẻ và nhóm thu nhập thấp có xu hướng sử dụng AI nhiều hơn vì không đủ khả năng chi trả hoặc gặp khó khăn khi tiếp cận dịch vụ y tế.

Niềm tin còn khác biệt

Các chuyên gia công nghệ thường cảnh báo rằng chatbot AI không “tự suy nghĩ” và có thể đưa ra thông tin sai lệch — và những lo ngại này cũng xuất hiện ngay cả ở những người dùng thường xuyên.

Khoảng 1/3 người trưởng thành từng dùng AI cho thông tin sức khỏe cho biết họ “rất tin tưởng” hoặc “khá tin tưởng” vào độ chính xác của nội dung do AI tạo ra, theo khảo sát Gallup. Một tỷ lệ tương tự (34%) không tin tưởng, và 33% còn lại ở trạng thái trung lập.

Tiến sĩ Bobby Mukkamala, bác sĩ tai mũi họng và là Chủ tịch Hiệp hội Y tế Mỹ, cho biết ông đánh giá cao việc bệnh nhân đến khám với những câu hỏi “sâu sắc hơn” sau khi tìm hiểu bằng AI. Tuy nhiên, ông nhấn mạnh AI chỉ nên là công cụ hỗ trợ, không thể thay thế chăm sóc y tế.

“Nó là trợ lý, không phải chuyên gia — và đó là lý do các bác sĩ vẫn cần tham gia vào quá trình chăm sóc,” ông nói.

Lo ngại về quyền riêng tư

Ngoài độ chính xác, quyền riêng tư cũng là một mối lo lớn. Theo KFF, khoảng 3/4 người trưởng thành Mỹ cho biết họ “rất lo ngại” hoặc “khá lo ngại” về việc dữ liệu y tế cá nhân có thể bị lộ khi sử dụng AI.

Tiến sĩ Singh cho biết hầu hết các công cụ AI đều có cài đặt cho phép người dùng ngăn dữ liệu của mình được dùng để huấn luyện mô hình. Tuy nhiên, điều này đòi hỏi người dùng phải chủ động và cẩn trọng.

Ví dụ, mùa hè năm ngoái, các “thám tử internet” đã phát hiện một số cuộc trò chuyện riêng tư trên ChatGPT bị lập chỉ mục trên các trang web công khai mà người dùng không hề hay biết.

Tamara Ruppart, 47 tuổi, một giám đốc doanh nghiệp tại Los Angeles, cho biết cô may mắn có người thân là bác sĩ nên không cần dùng AI. Với tiền sử gia đình mắc ung thư vú, cô cho rằng việc dựa vào chatbot là quá rủi ro.

“Chăm sóc sức khỏe là chuyện rất nghiêm túc,” cô nói. “Và nếu nó sai, bạn thực sự có thể tự gây hại cho mình.”