Dữ liệu từ không gian có thể được truyền xuống Trái Đất chỉ trong vài giây trong tương lai, nhờ những tiến bộ của mạng lưới liên lạc laser tốc độ cao và bảo mật mang tên HydRON do European Space Agency (Cơ quan Vũ trụ châu Âu) phát triển.
Tại Space Symposium lần thứ 41 đang diễn ra ở Colorado Springs (Mỹ), công ty truyền thông vệ tinh Canada Kepler Communications đã được trao hợp đồng triển khai giai đoạn tiếp theo của dự án này.
HydRON (High thRoughput Optical Network) là nỗ lực của ESA nhằm xây dựng một mạng lưới truyền dữ liệu theo thời gian thực giữa các vệ tinh và hệ thống mặt đất trên nhiều quỹ đạo. Về bản chất, dự án hướng tới việc “đưa cáp quang lên không gian”.
Khác với các hệ thống truyền thống phụ thuộc vào sóng vô tuyến và thời gian liên lạc hạn chế với trạm mặt đất, HydRON sử dụng công nghệ laser để truyền lượng lớn dữ liệu nhanh hơn, ổn định hơn và an toàn hơn.
Chương trình được triển khai theo nhiều giai đoạn. Giai đoạn đầu xây dựng chòm vệ tinh ở quỹ đạo Trái Đất tầm thấp để truyền dữ liệu bằng liên kết quang học. Giai đoạn hai mở rộng kết nối lên các quỹ đạo cao hơn, liên thông giữa nhiều lớp quỹ đạo và hạ tầng mặt đất. Giai đoạn ba — vừa được kích hoạt — tập trung đưa doanh nghiệp tham gia, thử nghiệm khả năng phối hợp giữa các công nghệ và dịch vụ khác nhau trên quỹ đạo.
Theo hợp đồng trị giá 18,6 triệu euro ký ngày 14/4, Kepler sẽ triển khai các hoạt động của giai đoạn ba. Công ty sẽ sử dụng vệ tinh của mình để mang theo các tải trọng từ nhiều đối tác châu Âu. Trong đó, Vyoma GmbH cung cấp hệ thống giám sát không gian nhằm theo dõi vệ tinh và rác vũ trụ, còn TESAT, MBRYONICS Ltd và Astrolight UAB đảm nhiệm phần cứng liên lạc quang học.
Thỏa thuận được ký giữa Laurent Jaffart – Giám đốc phụ trách Khả năng phục hồi, Định vị và Kết nối của ESA – và Mina Mitry, CEO kiêm đồng sáng lập Kepler, với sự chứng kiến của Tổng giám đốc ESA Josef Aschbacher và Chủ tịch Cơ quan Vũ trụ Canada Lisa Campbell, cùng đại diện các đối tác công nghiệp.
Dự án HydRON tiếp nối vai trò trước đó của Kepler ở giai đoạn đầu, đồng thời phục vụ mục tiêu lớn hơn của ESA là xây dựng một hạ tầng liên lạc không gian bền vững do châu Âu dẫn dắt.
Trong bối cảnh phổ tần vô tuyến ngày càng quá tải, liên lạc quang học được xem là giải pháp bổ sung quan trọng. Công nghệ laser cho phép truyền dữ liệu với dung lượng lớn hơn, ít nhiễu hơn và mức độ bảo mật cao hơn.
HydRON đặt mục tiêu đạt tốc độ truyền dữ liệu ở mức terabit/giây, đồng thời chứng minh khả năng tích hợp liền mạch giữa mạng quang học trong không gian và hệ thống cáp quang trên mặt đất. Bên cạnh tốc độ, dự án còn nhấn mạnh tính tương thích — đảm bảo công nghệ từ nhiều công ty khác nhau có thể hoạt động chung trong một mạng lưới thống nhất. Đây được xem là bước đi quan trọng giúp châu Âu duy trì năng lực cạnh tranh và chuẩn bị cho các hệ thống không gian linh hoạt trong tương lai.
“HydRON sẽ là mạng liên lạc quang học đa quỹ đạo đầu tiên trên thế giới với dung lượng terabit/giây, cung cấp khả năng truyền dữ liệu bền vững, nhanh chóng và an toàn,” ông Laurent Jaffart cho biết. “Việc hợp tác với Kepler trong giai đoạn 3 sẽ giúp phát triển năng lực công nghiệp mới, thử nghiệm các mô hình dịch vụ và thúc đẩy hợp tác quốc tế.”
Theo Harald Hauschildt, người đứng đầu chương trình truyền thông quang học và lượng tử của ESA, các giai đoạn tiếp theo của HydRON sẽ giúp đáp ứng nhu cầu liên lạc tốc độ cao và bảo mật cho hàng không, các nền tảng giả vệ tinh tầng cao (HAPS), hàng hải và về lâu dài là cả không gian sâu.
Laurent Jaffart, Giám đốc phụ trách Khả năng phục hồi, Định vị và Kết nối của ESA, bắt tay Mina Mitry, CEO của Kepler Communications. Ảnh: ESA
